Giữa những ngày đầu hè, các vườn nho hạ đen trên địa bàn xã Mường Phăng bắt đầu bước vào vụ thu hoạch chính. Dưới những giàn nho xanh mát mắt, từng chùm quả căng mọng, tím sẫm đung đưa trong gió, tạo nên một bức tranh sinh thái đầy sức sống. Mùa nho chín không chỉ mang lại niềm vui được mùa cho người nông dân mà còn mở ra cơ hội phát triển loại hình du lịch nông nghiệp xanh giàu tiềm năng trên vùng đất lịch sử Điện Biên.

Những năm gần đây, cùng với quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nhiều hộ dân ở Mường Phăng đã mạnh dạn đưa giống nho hạ đen vào canh tác. Từ những diện tích đất sản xuất trước đây hiệu quả chưa cao, các nhà vườn đã từng bước hình thành những vùng trồng nho theo hướng nông nghiệp sạch, tạo ra sản phẩm đặc trưng mang dấu ấn địa phương.

Dịp này, dọc các bản Phăng 2, bản Bua hay khu vực trung tâm xã Mường Phăng, du khách dễ dàng bắt gặp những giàn nho sai trĩu quả. Các nhà vườn như Hoàng Dán ở bản Bua, vườn nho Thành Thanh và vườn nho của gia đình anh Vương ở bản Phăng 2 đều đã mở cửa đón khách tham quan, trải nghiệm.

Trong không gian yên bình của bản làng vùng cao, những giàn nho trải dài như những mái vòm xanh mát. Từng chùm nho hạ đen buông nặng trĩu, quả căng bóng, phủ lớp phấn mỏng tự nhiên. Khi ánh nắng xuyên qua những tán lá, các chùm nho ánh lên sắc tím huyền ảo, tạo nên khung cảnh hấp dẫn đối với bất kỳ ai lần đầu đặt chân đến. Nhiều du khách ví von rằng, giữa núi rừng Tây Bắc, những vườn nho Mường Phăng tựa như một "ốc đảo xanh" mang sắc thái riêng của nông nghiệp sinh thái.

Tại vườn nho của gia đình anh Vương ở bản Phăng 2, hơn 800 gốc nho được trồng trên diện tích khoảng 1.000m² đang bước vào thời điểm đẹp nhất trong năm. Sau ba năm chăm sóc và hoàn thiện quy trình kỹ thuật, vườn nho đã cho năng suất ổn định. Nhìn những giàn nho phủ kín lối đi, các chùm quả lúc lỉu treo thành từng tầng mới cảm nhận được bao công sức mà người nông dân đã bỏ ra. So với những vụ trước, năm nay cây sinh trưởng tốt hơn, tỷ lệ đậu quả cao, quả to đều và màu sắc đẹp mắt hơn.

Anh Sùng A Thành, đồng chủ vườn chia sẻ: Gia đình hiện bán nho tươi với giá khoảng 200 nghìn đồng/kg ngay tại vườn. Khách đến tham quan được tự do vào trải nghiệm, tìm hiểu quy trình chăm sóc và lựa chọn những chùm nho vừa ý mà không phải mua vé vào cửa.

Theo anh Thành, việc kết hợp sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch đã mang lại những tín hiệu tích cực. Nếu như trước đây người trồng phải chủ động tìm đầu ra cho sản phẩm thì nay nhiều khách hàng tự tìm đến tận vườn để tham quan và mua nho. Điều đó giúp nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản, đồng thời quảng bá hình ảnh địa phương một cách hiệu quả.

Cách đó không xa, vườn nho Thành Thanh ở bản Phăng 2 với khoảng 500 gốc trên diện tích 1.000m² cũng đang bước vào giai đoạn chín sớm. Anh Lường Văn Thành cho biết, dự kiến từ 7 đến 10 ngày tới, nho sẽ đạt độ chín rộ và chất lượng tốt nhất.

"Năm ngoái gia đình thu được khoảng 1,2 tấn quả, năm nay dự kiến đạt khoảng 2,5 tấn. Giá bán dao động từ 200 đến 280 nghìn đồng/kg. So với nhiều loại cây trồng khác, hiệu quả kinh tế từ cây nho cao hơn, tuy nhiên yêu cầu kỹ thuật và công chăm sóc cũng rất lớn" - anh Thành cho biết.

Theo kinh nghiệm của người trồng, thời điểm giữa tháng 6 là lúc nho đạt chất lượng ngon nhất. Sau khi chín, quả có thể lưu lại trên cây khoảng 20 ngày mà vẫn giữ được chất lượng. Nhờ vậy, mùa khai thác du lịch trải nghiệm tại các vườn nho có thể kéo dài hơn một tháng, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút du khách.

Trực tiếp tham quan vườn nho hạ đen tại Mường Phăng, bạn Giàng Thị Hà, xã Na Sang cho biết rất ấn tượng trước vẻ đẹp của những giàn nho sai quả. "Nhìn những chùm nho treo kín giàn rất đẹp mắt. Khi chọn nho cũng cần chú ý vì giống nho hạ đen phải chuyển sang màu tím đen đậm mới đạt độ chín hoàn toàn. Nếu chọn đúng quả chín sẽ rất ngọt và mọng nước. Những quả còn xanh hoặc mới chuyển màu tím đỏ vẫn còn vị chua khá rõ" - Hà chia sẻ.

Từ góc độ phát triển du lịch, các vườn nho hạ đen đang góp phần làm phong phú hệ sinh thái sản phẩm du lịch của Mường Phăng. Bên cạnh các giá trị lịch sử gắn với Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ, cảnh quan hồ Pá Khoang và bản sắc văn hóa cộng đồng các dân tộc, mô hình du lịch nông nghiệp xanh đã tạo thêm điểm nhấn mới cho hành trình khám phá vùng đất lịch sử.

Xu hướng du lịch trải nghiệm gắn với nông nghiệp, sinh thái và tiêu dùng xanh đang ngày càng được du khách ưa chuộng. Trong bối cảnh đó, những vườn nho hạ đen ở Mường Phăng đang từng bước khẳng định vai trò là sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần gia tăng giá trị cho ngành nông nghiệp địa phương, mở rộng sinh kế cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.