ĐBP - Chỉ với một chạm để xác thực danh tính, một chạm hoàn tất thủ tục, những thao tác nhỏ hôm nay cho thấy bước chuyển lớn trong quản trị. Không giấy tờ, không chờ đợi, không khoảng cách, dữ liệu đang thay đổi cách Nhà nước phục vụ Nhân dân.
Tại tỉnh Điện Biên, với hơn 640.000 người dân, sinh sống tại hơn 1.400 bản, tổ dân phố, chuyển đổi số không còn là định hướng mà đã hiện diện trong từng giao dịch đời sống. Phía sau sự vận hành thông suốt ấy là lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội - những người âm thầm “giữ nhịp dữ liệu”.
Nền móng của trật tự
Lịch sử lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội là một phần không tách rời trong tiến trình xây dựng và trưởng thành của lực lượng Công an Nhân dân Việt Nam. Ngay từ những năm đầu của chính quyền cách mạng, công tác quản lý dân cư, quản lý giấy tờ, kiểm soát trật tự xã hội đã được xác định là nền tảng của quản lý nhà nước về an ninh, trật tự.
Tháng 1/1953, Ty Công an Lai Châu được thành lập, đánh dấu bước khởi đầu cho việc hình thành hệ thống quản lý hành chính về trật tự xã hội tại địa bàn Tây Bắc. Trong đó, Phòng Cảnh sát Quản lý trị an - tiền thân của lực lượng ngày nay từng bước đảm nhận vai trò nòng cốt.
Từ ngày 1/1/2004, khi Công an Điện Biên được thành lập trên cơ sở chia tách từ tỉnh Lai Châu (cũ), lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội tiếp tục được củng cố, kiện toàn, từng bước hiện đại hóa.
Đến nay, đơn vị có 6 đội nghiệp vụ với hơn 50 cán bộ, chiến sĩ, bảo đảm triển khai đồng bộ các mặt công tác trên địa bàn rộng lớn, phức tạp. Trải qua 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, dưới sự lãnh đạo của Bộ Công an, cấp ủy, chính quyền các cấp và sự đùm bọc của Nhân dân, lực lượng luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Dữ liệu - sức mạnh mới của quản trị
Nếu như trước đây, quản lý dân cư chủ yếu dựa trên hồ sơ giấy thì ngày nay, dữ liệu đã trở thành “hạ tầng mềm” quan trọng của quản trị quốc gia. Các lĩnh vực như: Quản lý cư trú, cấp giấy tờ tùy thân, quản lý ngành nghề kinh doanh có điều kiện… tuy mang tính hành chính, nhưng lại giữ vai trò trục xương sống trong bảo đảm kỷ cương xã hội.
Thượng tá Đinh Thanh Sơn, Trưởng phòng Cảnh sát QLHC về TTXH Công an tỉnh, chia sẻ: “Quản lý tốt dân cư là cơ sở rất quan trọng để phục vụ công tác bảo đảm an ninh trật tự, nhất là ở địa bàn miền núi, biên giới.”
Bước ngoặt mang tính chiến lược đến từ Đề án 06 của Chính phủ, khi Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư được xây dựng và vận hành thống nhất trên toàn quốc. Từ đây, quản lý dân cư không còn là những tập hồ sơ rời rạc mà trở thành một hệ thống dữ liệu liên thông, phục vụ đa ngành, đa lĩnh vực.
Tại Điện Biên, lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính đã triển khai đồng bộ việc thu thập, làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu dân cư; cấp căn cước công dân gắn chip; kích hoạt tài khoản định danh điện tử. Đến nay, 652.476 công dân của tỉnh được thu nhận hồ sơ căn cước, đạt 100%, đứng thứ 2 toàn quốc; 464.772 tài khoản định danh điện tử mức độ 2 đã được kích hoạt.
Giữ bình yên từ gốc
Chuyển đổi số không làm thay đổi bản chất của công tác quản lý hành chính nhưng làm thay đổi phương thức và hiệu quả thực thi.
Tại Điện Biên, quản lý hành chính không dừng lại ở kiểm tra, xử lý mà hướng tới phòng ngừa từ sớm, từ xa. Một trong những nội dung trọng tâm là vận động thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ - vấn đề tồn tại ở nhiều địa bàn miền núi. 5 năm gần đây, lực lượng Công an toàn tỉnh đã vận động Nhân dân giao nộp trên 15.000 khẩu súng các loại; phát hiện, ngăn chặn 80 vụ, 125 đối tượng liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ .
Cùng với đó, công tác quản lý ngành nghề kinh doanh có điều kiện được đẩy mạnh với 501 cơ sở được quản lý trên hệ thống dữ liệu, góp phần nâng cao hiệu quả giám sát, phòng ngừa vi phạm.
Ở tuyến đầu phản ứng nhanh, lực lượng Cảnh sát 113 tiếp nhận và xử lý 1.057 tin, trong đó 655 tin liên quan ANTT. Từ phòng ngừa đến xử lý, từ quản lý đến phản ứng, tất cả tạo nên một thế trận an ninh vững chắc ngay từ cơ sở.
Phía sau mỗi tiện ích số mà người dân đang thụ hưởng là hàng triệu lượt cập nhật, rà soát, đối chiếu dữ liệu với độ chính xác cao. Đó là công việc thầm lặng nhưng giữ vai trò đặc biệt quan trọng. 80 năm - một hành trình bền bỉ: Từ những cuốn sổ hộ khẩu viết tay đến hệ thống dữ liệu dân cư hiện đại; từ những bản làng xa xôi đến những đô thị đang phát triển... tiện ích số ngày càng phục vụ người dân tốt hơn.
Trong kỷ nguyên số, mỗi dữ liệu được kết nối không chỉ để quản lý tốt hơn mà để phục vụ tốt hơn. Để mỗi thủ tục trở nên minh bạch, nhanh chóng. Để mỗi người dân được thụ hưởng tiện ích. Và để mỗi gia đình được sống trong bình yên bền vững.