Khi không gian mạng trở thành môi trường xã hội đặc biệt, nơi thông tin lan truyền từng giây, từng phút, mỗi chi bộ ở cơ sở phải trở thành một điểm tựa chính trị, một điểm phát hiện thông tin, một điểm lan tỏa niềm tin và một “pháo đài số” bảo vệ cái đúng, đẩy lùi cái sai, củng cố niềm tin của nhân dân từ những việc cụ thể hằng ngày.

Khi mặt trận tư tưởng mở rộng lên không gian mạng

Không gian mạng hôm nay không còn là thế giới “ảo” tách biệt với đời sống thật. Một dòng trạng thái, một đoạn video cắt ghép, một thông tin nửa đúng nửa sai có thể tác động trực tiếp đến nhận thức, tâm trạng và niềm tin của cán bộ, đảng viên, nhân dân. Các thế lực thù địch, phần tử cơ hội chính trị ngày càng lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc chủ trương, chính sách; khai thác những vấn đề dân sinh như đất đai, giải phóng mặt bằng, trật tự đô thị, cải cách hành chính… nhằm gieo rắc hoài nghi, chia rẽ Đảng với nhân dân.

Trong bối cảnh đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể chỉ chờ khi thông tin xấu độc lan rộng mới xử lý. Trận tuyến tư tưởng hôm nay đã mở rộng đến từng điện thoại thông minh, từng tài khoản mạng xã hội, từng nhóm thông tin cộng đồng. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là “có mặt” trên không gian mạng, mà phải có mặt một cách chủ động, có tổ chức, có định hướng và có sức thuyết phục.

Chi bộ là tế bào của Đảng, là nơi trực tiếp quản lý, giáo dục, rèn luyện đảng viên; là nơi gần dân, sát dân và cũng là nơi đầu tiên cảm nhận được những chuyển động của đời sống xã hội. Vì thế, trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chi bộ cơ sở không thể đứng ngoài.

Thực tiễn tại Đảng ủy xã Gia Lâm cho thấy, khi cấp ủy quan tâm đổi mới phương thức tuyên truyền, nắm bắt dư luận trên không gian mạng thì hiệu quả công tác tư tưởng được nâng lên rõ rệt. Các chi bộ đã chủ động lồng ghép nội dung chuyển đổi số, kỹ năng nhận diện tin giả, sử dụng mạng xã hội an toàn vào sinh hoạt thường kỳ; phát huy vai trò của tổ công nghệ số cộng đồng trong hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến, tiếp cận thông tin chính thống.

Thời gian qua, Đảng ủy xã Gia Lâm đã duy trì việc nắm bắt dư luận từ cơ sở thông qua hệ thống chi bộ, ban công tác mặt trận, các nhóm Zalo cộng đồng của thôn, tổ dân phố. Những vấn đề người dân quan tâm liên quan thủ tục hành chính, giải phóng mặt bằng, chỉnh trang đô thị được trao đổi, giải thích kịp thời ngay từ cơ sở, hạn chế để phát sinh thông tin sai lệch, xuyên tạc trên không gian mạng. Việc phát huy vai trò tổ công nghệ số cộng đồng trong hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến cũng góp phần đưa thông tin chính thống đến gần người dân hơn.

Không để khoảng trống thông tin trên không gian mạng

Trong môi trường số, tốc độ là một phần của sức mạnh. Một thông tin đúng nhưng đến quá chậm có thể không còn đủ khả năng định hướng. Một vụ việc cơ sở nếu không được thông tin kịp thời có thể bị thổi phồng thành “điểm nóng” dư luận.

Không gian mạng không chấp nhận khoảng trống thông tin. Khoảng trống ấy xuất hiện khi chính sách mới chưa được giải thích dễ hiểu; khi vụ việc dân sinh phát sinh nhưng cơ quan chức năng chậm thông tin; khi một thông tin liên quan cán bộ, đảng viên bị cắt ghép, bình luận một chiều nhưng tổ chức Đảng thiếu tiếng nói chính thống, kịp thời.

Vì thế, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là phản bác cái sai, mà trước hết là làm cho cái đúng xuất hiện kịp thời, thường xuyên và thuyết phục. Muốn chống tin giả phải có thông tin chính thống. Muốn đẩy lùi hoài nghi phải chứng minh bằng kết quả thật. Muốn bảo vệ uy tín của tổ chức Đảng phải xây dựng tổ chức Đảng trong sạch, vững mạnh, nói đi đôi với làm.

Ở cấp xã, điều này càng có ý nghĩa đặc biệt. Một tuyến đường được chỉnh trang, một phản ánh của người dân được giải quyết kịp thời, một điểm nóng được đối thoại công khai, một cán bộ biết xin lỗi khi chậm trễ… đều là những “thông điệp chính trị” rất mạnh mẽ.

Tại xã Gia Lâm, hệ thống nhóm Zalo của thôn, tổ dân phố, đoàn thể đã được sử dụng để thông tin kịp thời về chủ trương mới, lịch tiếp công dân, cảnh báo thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng. Nhiều vấn đề phát sinh ở cơ sở được chi bộ và cán bộ thôn nắm bắt sớm, giải thích trực tiếp, góp phần hạn chế thông tin sai lệch lan truyền trên mạng xã hội.

Mỗi kỳ sinh hoạt chi bộ không thể chỉ dừng ở việc triển khai văn bản hay đánh giá công việc chuyên môn, mà cần dành dung lượng phù hợp để cập nhật tình hình tư tưởng, dư luận, thông tin nổi bật liên quan đến địa bàn; kịp thời nhận diện những biểu hiện lệch lạc trong tiếp nhận, chia sẻ thông tin; trao đổi cách ứng xử trước các luồng ý kiến khác nhau trên không gian mạng.

Xây dựng “pháo đài số”, từ phản bác bị động đến thế trận lòng dân trên không gian mạng

Mỗi đảng viên không thể chỉ hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn trong phạm vi được giao, mà còn phải có trách nhiệm với môi trường thông tin nơi mình tham gia: không chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng; không bình luận tùy tiện những vấn đề nhạy cảm; biết tìm nguồn tin chính thống; biết lan tỏa thông tin đúng trong gia đình, cơ quan, khu dân cư.

Mỗi cấp ủy không chỉ dừng ở việc ban hành văn bản, mà phải quan tâm việc chủ trương, chính sách có đến được cơ sở, được hiểu đúng, giải thích kịp thời và triển khai hiệu quả hay không. Nếu làm không tốt sẽ tạo khoảng trống cho thông tin sai lệch, xuyên tạc.Vì vậy, chủ động thông tin, nắm bắt dư luận, giải thích và lan tỏa kết quả tích cực phải là việc thường xuyên của chi bộ, cấp ủy và đảng viên. Khi làm tốt, sẽ thu hẹp khoảng trống thông tin và tăng sức lan tỏa của cái đúng.

Để mỗi chi bộ trở thành một “pháo đài số”, cần bắt đầu từ những việc cụ thể, thiết thực. Trước hết, đưa nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng vào sinh hoạt chi bộ thường kỳ và sinh hoạt chuyên đề; gắn với địa bàn, lĩnh vực, nhiệm vụ của từng chi bộ.

Thứ hai, xây dựng quy tắc ứng xử số của cán bộ, đảng viên: Không chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng; không bình luận tùy tiện về vấn đề nhạy cảm; không để lộ thông tin nội bộ, dữ liệu cơ quan; chủ động lan tỏa thông tin chính thống, tích cực.

Thứ ba, phân công đảng viên nắm bắt thông tin theo lĩnh vực, địa bàn, nhóm đối tượng; tổng hợp những vấn đề nổi bật để báo cáo chi ủy. Có phân công thì mới có đầu mối; có đầu mối thì mới tránh tình trạng thấy vấn đề nhưng không ai chịu trách nhiệm tổng hợp, tham mưu.

Thứ tư, xây dựng thói quen lan tỏa thông tin chính thống, thông tin tích cực. Khi có chính sách mới cần có người tóm tắt dễ hiểu; khi có kết quả giải quyết việc khó cần thông tin kịp thời; khi có cảnh báo lừa đảo, tin giả cần chia sẻ đến đúng nhóm đối tượng.

Thứ năm, thiết lập cơ chế báo cáo nhanh khi phát hiện thông tin xấu độc, nhạy cảm. Đối với thông tin chưa được kiểm chứng, yêu cầu quan trọng nhất là không lan truyền thêm. Đối với những phản ánh đúng, cần thẳng thắn tiếp thu, xử lý, không né tránh.

Một yêu cầu quan trọng khác là nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, đảng viên. Trong kỷ nguyên số, năng lực chính trị phải đi cùng năng lực thông tin: Biết tìm nguồn tin chính thống, nhận diện dấu hiệu giả mạo, biết ứng xử có văn hóa trên mạng xã hội và biết truyền tải thông tin ngắn gọn, dễ hiểu.

Tuy nhiên, xây dựng “pháo đài số” không có nghĩa là hình thức hóa bằng việc lập nhiều nhóm thông tin hay mở nhiều kênh truyền thông nhưng nội dung nghèo nàn, chậm cập nhật. Điều quan trọng là thông tin có đến được với người dân hay không, cán bộ có sử dụng hiệu quả hay không và người dân có thực sự được hưởng lợi hay không.

Cũng cần tránh cực đoan trong đấu tranh phản bác. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không đồng nghĩa với né tránh mọi ý kiến khác nhau. Trong đời sống xã hội có những góp ý chân thành, những phản ánh đúng về hạn chế cần được lắng nghe và tiếp thu.

Suy cho cùng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là bảo vệ niềm tin của nhân dân. Niềm tin ấy không thể chỉ được kêu gọi bằng khẩu hiệu mà phải được bồi đắp qua hiệu quả quản trị ở cơ sở, qua sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên và qua khả năng bảo vệ lẽ phải trước cái sai.

Trong kỷ nguyên số, cái sai có thể lan nhanh, nhưng cái đúng nếu được tổ chức tốt sẽ lan xa hơn. Khi mỗi chi bộ thực sự trở thành một “pháo đài số”, nền tảng tư tưởng của Đảng sẽ không chỉ được bảo vệ bằng nghị quyết hay khẩu hiệu, mà bằng sức mạnh sống động của tổ chức, của con người, của công nghệ và của niềm tin nhân dân được bồi đắp mỗi ngày từ cơ sở.