Nơi đảo xa luôn có Bác
Ra đến đảo Cô Tô, khi con tàu vừa cập cảng, chúng tôi đã nghe người dân nhắc nhiều về Di tích quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đảo Cô Tô. Không xa bến cảng, giữa không gian biển trời lộng gió, Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh uy nghiêm, phía trước nhìn ra sóng biển Đông Bắc ngày đêm vỗ bờ, phía sau tựa lưng vào núi đồi xanh thẳm. Giữa mênh mang biển, đảo, hình ảnh Bác Hồ thân thương khiến bước chân mỗi người như chậm lại, lòng bỗng dâng lên niềm xúc động khó gọi thành tên.
Cô Tô là nơi duy nhất trên cả nước được Bác đồng ý cho dựng tượng mình khi còn sống. Ngày 9/5/1961, Bác ra thăm quân và dân trên đảo Cô Tô. Chuyến thăm ấy trở thành ký ức không thể nào quên với nhiều thế hệ người dân nơi đây. Yêu kính Bác, nhân dân trên đảo mong muốn dựng tượng Bác để hằng ngày được ở bên Người. Năm 1968, bức tượng bán thân bằng xi măng được khánh thành đúng dịp kỷ niệm ngày sinh của Bác. Năm 1976, bức tượng bán thân được thay bằng tượng toàn thân, chất liệu bê tông cốt thép. Năm 1997, tượng bê tông được thay thế bằng chất liệu đá granite để bảo đảm độ bền vững cho công trình. Giữa nắng gió trùng khơi, tay Bác giơ cao như đang chào quân và dân vùng đảo tiền tiêu của Tổ quốc.
Dưới chân tượng đài, chúng tôi gặp ông Bùi Văn Điển, nguyên Chủ tịch UBND xã Cô Tô giai đoạn 1980-1994. Người đàn ông đã ở tuổi xưa nay hiếm nhưng vẫn nhớ rõ những năm tháng gian khó của đảo. Ông kể về một thời “không điện, không đường, không nước”, khi cuộc sống của người dân còn bộn bề thiếu thốn nhưng tình cảm dành cho Bác thì chưa bao giờ vơi cạn. Ông chậm rãi nhớ lại những ngày đầu nơi đây chưa có đền thờ khang trang như bây giờ. Người dân đảo lúc nào cũng coi việc gìn giữ tượng Bác là điều thiêng liêng nhất. Trong ký ức của ông, mỗi lần có đoàn khách ra đảo, ai cũng muốn tới thắp nén hương cho Người trước tiên.
Phía sau tượng đài là bia ghi dấu sự kiện Bác Hồ ra thăm đảo ngày 9-5-1961, đúng tại vị trí chiếc trực thăng năm xưa hạ cánh đưa Người tới với quân và dân Cô Tô. Cùng nằm trên một trục không gian với tượng đài là Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh-ngôi đền duy nhất trên đảo. Không gian đền thờ thanh tịnh, trang nghiêm, hương trầm thoang thoảng giữa tiếng sóng biển khiến lòng người bất giác lắng lại.
Đi giữa không gian ấy, nhiều người hiểu vì sao hầu hết du khách khi đến Cô Tô đều muốn tới thăm nơi này. Không chỉ mang giá trị lịch sử, nơi đây còn là cột mốc văn hóa, cột mốc chủ quyền giữa vùng biển Đông Bắc của Tổ quốc. Không đơn thuần là điểm tham quan, đây còn là nơi để mỗi người tìm lại sự lắng đọng trong tâm hồn, để thêm yêu biển, đảo quê hương và hiểu hơn giá trị của hòa bình hôm nay.
Lễ thượng cờ giữa biển trời Đông Bắc
Một trong những điểm nhấn của du lịch Cô Tô thời gian gần đây là cơ hội dành cho du khách tham dự lễ thượng cờ trên đảo, để không chỉ ngắm biển hay nghỉ dưỡng mà còn kết nối với chiều sâu tinh thần của vùng đảo. Đây là một trong những nỗ lực của Cô Tô trong hành trình làm mới du lịch biển, đảo năm 2026.
Lễ thượng cờ tại Cô Tô được thực hiện theo đúng nghi thức lễ thượng cờ tại Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Hà Nội. Những đoàn khách đăng ký trước sẽ được tham dự nghi lễ và được trao tặng một lá cờ Tổ quốc như món quà mang ý nghĩa thiêng liêng từ vùng đảo tiền tiêu.
Trong ánh nắng rực rỡ hòa cùng tiếng sóng biển, lá cờ đỏ sao vàng rộng lớn được kéo lên đỉnh cột cờ trong tiếng Quốc ca hào hùng vang vọng giữa biển trời Đông Bắc. Các chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Cô Tô trong quân phục chỉnh tề thực hiện từng động tác nghi lễ dứt khoát, trang nghiêm. Giữa nền trời xanh và màu nước biển mênh mang, hình ảnh người lính nơi đảo tiền tiêu càng trở nên đẹp hơn bởi sự vững chãi, kỷ luật và chuẩn mực. Hình ảnh lá cờ đỏ tung bay giữa biển trời, nghi lễ trang nghiêm nơi đầu sóng tạo nên những cảm xúc rất khác so với nhiều hành trình du lịch biển thông thường.
Không chỉ là một nghi lễ, lễ thượng cờ còn là khoảnh khắc để mỗi người thêm hiểu giá trị của độc lập, tự do và thêm yêu biển, đảo Việt Nam. Đồng chí Lê Ngọc Hân, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND đặc khu Cô Tô chia sẻ: "Lễ thượng cờ tại các cột cờ chủ quyền quốc gia không chỉ là nghi thức mà còn là giây phút để tưởng nhớ, tri ân và thể hiện tinh thần đoàn kết, khát vọng về hòa bình, sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới. Đây cũng là dịp tuyên truyền về chủ quyền biển, đảo, giáo dục truyền thống lịch sử, khơi dậy tình yêu quê hương và trách nhiệm bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong mỗi người dân".
Rời Cô Tô, hình ảnh Bác dõi ánh mắt hướng ra Biển Đông và lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong gió biển vẫn còn đọng mãi trong lòng mỗi người. Giữa biển trời bao la ấy, tình yêu quê hương, biển, đảo và lòng kính yêu Bác dường như càng sâu đậm hơn.