Bước ngoặt mạnh mẽ và những con số bứt phá

Thời gian càng lùi xa, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ càng gặp nhiều thách thức do thông tin mai táng ban đầu suy giảm, địa hình thay đổi và nhân chứng lịch sử ngày càng ít. Nhận thức rõ tính cấp bách đó, Chiến dịch 500 ngày đêm được phát động như một cuộc ra quân tổng lực, đòi hỏi tư duy hành động vượt tiền lệ và sự tháo gỡ triệt để mọi vướng mắc, khó khăn.

Ngay trong 6 tháng đầu năm 2026, hàng loạt cơ chế đặc thù đã được ban hành kịp thời. Trong đó, Nghị quyết số 26/2026/NQ-CP của Chính phủ do Bộ Nội vụ tham mưu đã giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn pháp lý trong công tác lấy mẫu và giám định ADN. Tinh thần chỉ đạo “6 rõ” cùng kế hoạch hành động chi tiết đã lập tức phủ rộng đến 7/7 Quân khu và 34/34 Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, thành phố, tạo nên nhịp điệu thi đua khẩn trương ở mọi cấp.

Báo cáo của Ban Chỉ đạo quốc gia cho thấy, 6 tháng đầu năm toàn quốc đã thành lập 297 tổ, đội lấy mẫu với 3.615 nhân sự chuyên trách; duy trì thường trực 24 đội quy tập thực địa; rà phá sạch bom mìn trên 5.742 ha (riêng vùng trọng điểm Vị Xuyên đạt 58,7%); quy tập được 1.255 hài cốt liệt sĩ và hoàn thành lấy mẫu đối với 13.842 mộ liệt sĩ trong các nghĩa trang. Cùng với đó, đợt cao điểm do Bộ Công an chủ trì đã thu nhận 13.457 mẫu sinh phẩm thân nhân, phân tích 52.835 mẫu, mở ra hy vọng khép lại hành trình tìm kiếm đằng đẵng của hàng nghìn gia đình.

Hiệu quả của chiến dịch được thể hiện rõ qua sự đồng lòng của toàn xã hội cùng tinh thần xả thân của những người trong cuộc. Trong công tác đền ơn đáp nghĩa tại các tỉnh thành phía Nam, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò cầu nối hiệu quả, sát cánh cùng các cơ quan chức năng.

Bà Trương Thị Mỹ Hạnh, Ủy viên Thường vụ Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, Trưởng đại diện Văn phòng phía Nam của Hội - người đã dành hơn 15 năm gắn bó với công tác tri ân - chia sẻ: “Trực tiếp chứng kiến những trận đánh khốc liệt thời kỳ Mậu Thân 1968, tôi luôn đau đáu trách nhiệm phải làm điều gì đó để xoa dịu nỗi đau chiến tranh. Chúng tôi đón tiếp thân nhân liệt sĩ từ miền Bắc vào Nam như người thân, hỗ trợ trọn gói từ ăn ở, đi lại đến lễ cất bốc. Đồng thời, Hội tích cực mở rộng hợp tác quốc tế, tiêu biểu như việc từng tiếp nhận 21 bộ hồ sơ tư liệu từ các tổ chức của Hoa Kỳ và áp dụng thử nghiệm máy dò radar xuyên đất sâu tới 30-36m để định vị chính xác vị trí phần mộ, tạo thuận lợi hơn trong quá trình hỗ trợ tìm kiếm”.

Chính sự vào cuộc sát sao, minh bạch và chủ động ấy đã củng cố niềm tin trong nhân dân, huy động tối đa các nguồn lực xã hội hóa để phục vụ cho mục tiêu chung của chiến dịch.

Hà Nội tiên phong chuyển đổi số

Tại Hà Nội, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội - cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo - đã chủ động, đi đầu trong việc hiện đại hóa công tác chính sách, đưa công nghệ số thành công cụ đắc lực để hiện thực hóa các chỉ tiêu chiến dịch.

Xác định số hóa dữ liệu là nền tảng cốt lõi để tích hợp vào hệ thống dùng chung của Bộ Quốc phòng, các đơn vị thuộc Bộ Tư lệnh Thủ đô đang tập trung cao độ lực lượng. Bên cạnh việc hoàn thành số hóa 60% khối lượng hồ sơ chính sách, công tác chuẩn hóa dữ liệu tại 340 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn thành phố đang được đẩy nhanh tiến độ với độ chính xác cao.

Về quy trình ứng dụng công nghệ trong định danh phần mộ, Trung tá Vũ Thùy Dương, Trưởng ban Bản đồ, Phòng Tác chiến, Cục Chính trị, Bộ Tư lệnh Thủ đô, cho biết: "Chúng tôi đã triển khai lập sơ đồ của từng nghĩa trang liệt sĩ, đồng thời lấy tọa độ chính xác của những mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin phục vụ quá trình số hóa. Quá trình số hóa này sẽ giúp cho việc xác định ADN bảo đảm tính chính xác đối với từng phần mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin, tạo tiền đề vững chắc cho công tác tra cứu lâu dài".

Tại cấp cơ sở, tinh thần khẩn trương của chiến dịch cũng đang tạo ra những chuyển biến rõ rệt trong thực thi nhiệm vụ. Trung tá Nguyễn Danh Trường, Chính trị viên phó, Ban Chỉ đạo quân sự xã Bất Bạt, nhấn mạnh: Đến thời điểm hiện tại, tổ công tác đã chủ động tham mưu với Đảng ủy, UBND xã ban hành kế hoạch lấy mẫu và trực tiếp thực hiện đo đạc tại thực địa để số hóa các ngôi mộ hiện chưa xác định được danh tính. Việc đưa dữ liệu lên hệ thống thông tin điện tử giúp công tác tra cứu diễn ra nhanh chóng tính bằng phút thay vì mất nhiều ngày như trước, đồng thời triệt tiêu tình trạng bỏ sót hồ sơ, bảo đảm tính công khai, minh bạch.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa dữ liệu bản đồ số, tọa độ thực địa và ngân hàng gen ADN đang tạo nên một quy trình xử lý khoa học, rút ngắn đáng kể thời gian xác minh danh tính cho các anh hùng liệt sĩ.

Tập trung cao độ cho chặng đường phía trước

Chiến dịch 500 ngày đêm đang bước vào giai đoạn tăng tốc quyết định. Trong 6 tháng cuối năm 2026, toàn quốc hướng tới các mục tiêu trọng tâm: Quy tập khoảng 3.000 hài cốt liệt sĩ; lấy 110.000 mẫu hài cốt và 100.000 mẫu sinh phẩm thân nhân; giám định ADN 9.000 mẫu; đồng thời hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về người có công bảo đảm tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống” liên thông toàn hệ thống.

Để hoàn thành khối lượng công việc rất lớn với cường độ cao này, cơ chế phối hợp giữa các lực lượng Quân đội, Công an, Y tế, Nội vụ và chính quyền các địa phương đang tiếp tục được thắt chặt. Việc gấp rút đầu tư các trung tâm lưu trữ mẫu ADN hiện đại như dự án của Viện Pháp y Quân đội hay kế hoạch mở rộng tàng thư ADN của Bộ Công an chính là những bước chuẩn bị căn cơ cho chặng đường phía trước.

Mỗi hồ sơ được số hóa, mỗi phần mộ được định danh trên bản đồ tọa độ và mỗi kết quả đối khớp ADN thành công là một mốc ghi nhận sự nỗ lực không ngừng nghỉ của toàn hệ thống chính trị. Với tinh thần chủ động, khẩn trương và trách nhiệm cao nhất trước lịch sử, Chiến dịch 500 ngày đêm đang quyết tâm tạo những bước chuyển mạnh mẽ, tích cực, khẳng định nghĩa tình tri ân, mang lại kết quả trọn vẹn, ý nghĩa cho nhân dân và đất nước.