Nhiều năm qua, thuế khoán được vận hành trên cơ sở ước lượng, doanh thu xác định theo mức dự kiến và ổn định trong cả kỳ kinh doanh. Hộ kinh doanh hầu như không cần chứng từ đầu vào, sổ sách hay theo dõi tồn kho, việc làm ăn dựa nhiều vào kinh nghiệm, cảm tính hơn là số liệu. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của kinh tế - xã hội, hoạt động kinh doanh của các hộ, cá nhân ngày càng đa dạng về quy mô, phương thức. Nhiều hộ không còn buôn bán nhỏ lẻ theo kiểu truyền thống mà đã mở rộng dịch vụ, kinh doanh ổn định, sử dụng công nghệ trong quản lý bán hàng, thanh toán không dùng tiền mặt, bán hàng qua mạng xã hội. Do vậy, chuyển đổi mô hình thuế khoán sang thuế kê khai là yêu cầu bắt buộc. Đây cũng là điều kiện để minh bạch hóa doanh thu, giúp hộ kinh doanh chủ động hơn trong thực hiện nghĩa vụ thuế.
Ông Nguyễn Quang Việt, Trưởng Thuế tỉnh cho biết: Chuyển từ thuế khoán sang thuế kê khai là xu hướng tất yếu trong quá trình cải cách, hiện đại hóa quản lý thuế. Để triển khai hiệu quả Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị, Nghị quyết 198 của Quốc hội và Đề án của Bộ Tài chính về xóa bỏ thuế khoán từ ngày 1/1/2026, ngành Thuế tỉnh tăng tốc thực hiện “60 ngày cao điểm chuyển đổi mô hình từ thuế khoán sang kê khai đối với hộ kinh doanh”; xác định lấy tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ làm trọng tâm, giúp hộ kinh doanh từng bước làm quen với phương thức mới, bảo đảm thực hiện nghĩa vụ thuế đúng quy định, thuận lợi và minh bạch.
Với khẩu hiệu “khẩn trương, quyết liệt, trách nhiệm, hiệu quả, không để bỏ sót hộ kinh doanh nào chưa quản lý”, các cơ sở thuế đã khẩn trương tổ chức hội nghị triển khai mô hình quản lý thuế mới cho hộ, cá nhân kinh doanh. Thành lập tổ công tác từ 3 - 5 người “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, phân công rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả. Tại mỗi điểm đến, cán bộ thuế giới thiệu cụ thể nội dung trọng tâm của chủ trương bỏ thuế khoán, định hướng chuyển đổi sang mô hình quản lý theo doanh thu thực tế. Các hộ, cá nhân kinh doanh được hướng dẫn chi tiết về phương pháp quản lý thuế mới, quy trình đăng ký, kê khai, nộp thuế điện tử... Đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền trên các kênh thông tin đại chúng, nền tảng mạng xã hội.
Nhờ cách truyền đạt dễ hiểu, sát thực tế và sự hỗ trợ trực tiếp của công chức thuế, nhiều hộ kinh doanh đã chủ động tìm hiểu, từng bước thích ứng với mô hình quản lý thuế mới. Chỉ sau 24 ngày (từ ngày 5 đến 29/11/2025), Thuế tỉnh đã hoàn thành 100% chỉ tiêu chuyển đổi (10.203 hộ), sớm hơn 36 ngày so với kế hoạch của Cục Thuế. Kết quả chuyển đổi số và triển khai hóa đơn điện tử cho thấy sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của ngành Thuế tỉnh: 100% hộ kinh doanh thuộc diện kê khai đã cài đặt ứng dụng eTax Mobile (807/807 hộ), trong đó 92% hộ thường xuyên sử dụng ứng dụng để thực hiện nghĩa vụ thuế. Đối với hóa đơn điện tử, 100% hộ kinh doanh thuộc diện bắt buộc theo Nghị định số 70/2025/NĐ-CP đã đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền; đặc biệt, 181 hộ kinh doanh ngoài diện bắt buộc đã tự nguyện đăng ký, sử dụng hóa đơn điện tử.
Theo ông Nguyễn Quang Việt, kết quả đạt được thể hiện rõ sự đồng thuận và chuyển biến tích cực trong nhận thức của cộng đồng hộ kinh doanh. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, nhiều hộ, nhất là các hộ lớn tuổi, hộ ở địa bàn vùng sâu, vùng xa vẫn còn lúng túng khi tiếp cận công nghệ và phương thức quản lý thuế mới. Trước thực tế đó, cán bộ thuế không những hướng dẫn một lần mà hỗ trợ, hướng dẫn trực tiếp 2 - 3 lần, thậm chí nhiều hơn cho đến khi hộ kinh doanh nắm chắc quy trình kê khai, sử dụng hóa đơn điện tử và thực hiện nghĩa vụ thuế một cách thành thạo.
Bên cạnh hướng dẫn thủ tục, kê khai, sử dụng hóa đơn điện tử, ngành Thuế tỉnh đồng hành cùng hộ kinh doanh trong thay đổi cách quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng ngày. Từ thực tiễn nhiều hộ còn lúng túng trong việc ghi chép doanh thu, theo dõi bán hàng, đặc biệt là các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, bán hàng đa kênh, cơ quan thuế chủ động phối hợp với các nhà mạng, doanh nghiệp cung cấp giải pháp công nghệ để hỗ trợ hộ kinh doanh tiếp cận các phần mềm bán hàng, quản lý doanh thu phù hợp với điều kiện thực tiễn. Đơn cử như phần mềm Tendoo của Viettel. Đây là phần mềm quản lý bán hàng thông minh, hỗ trợ hộ kinh doanh quản lý đồng bộ các khâu từ bán hàng, quản lý kho, dòng tiền, doanh thu đến chăm sóc khách hàng và báo cáo tổng hợp. Với giao diện thân thiện, thao tác đơn giản, Tendoo có thể sử dụng linh hoạt trên điện thoại thông minh hoặc máy tính, phù hợp với cả những người chưa có nhiều kinh nghiệm về công nghệ.
Một trong những điểm nổi bật của Tendoo là tích hợp hóa đơn điện tử, giúp hộ kinh doanh thực hiện đúng, đủ các quy định của cơ quan thuế, thuận tiện trong kê khai, quyết toán. Phần mềm hỗ trợ lập tờ khai thuế tự động theo đúng quy định, góp phần giảm chi phí thuê dịch vụ kế toán, giúp các hộ kinh doanh nhỏ lẻ yên tâm trong quá trình thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.
Chị Hoàng Thị Hương, chủ cửa hàng kinh doanh thời trang tại phường Điện Biên Phủ chia sẻ: Trước đây, việc ghi chép sổ sách chủ yếu làm thủ công, doanh thu mỗi ngày chỉ ước chừng nên khi nghe chuyển sang kê khai theo doanh thu thực tế, tôi cũng khá lo lắng. Khi được cán bộ thuế trực tiếp hướng dẫn, giới thiệu sử dụng phần mềm quản lý bán hàng tích hợp hóa đơn điện tử, tôi dần quen với cách quản lý mới. Chỉ cần thao tác trên điện thoại, mọi giao dịch bán hàng đều được ghi nhận cụ thể, cuối ngày biết ngay doanh thu, cuối tháng kê khai thuế cũng thuận tiện hơn nhiều.
Có thể khẳng định, với sự đồng hành, hỗ trợ kịp thời và đúng cách của cơ quan thuế và các đơn vị liên quan, việc chuyển đổi từ thuế khoán sang thuế kê khai đã giúp các hộ kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế thuận lợi hơn, đồng thời mang lại hiệu quả rõ nét trong công tác quản lý và thu ngân sách. Theo thống kê của Thuế tỉnh, đến ngày 28/11/2025, số thu ngân sách từ hộ, cá nhân kinh doanh đạt 70.024 triệu đồng, bằng 109,4% dự toán năm 2025 được giao (64.000 triệu đồng), tăng 28,6% so với cùng kỳ năm 2024.