Phát biểu tại phiên thảo luận, ĐBQH Tạ Thị Yên, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu, ĐBQH tỉnh bày tỏ tán thành cao với việc thành lập thành phố Bắc Ninh và thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương. Theo đại biểu, hồ sơ trình Quốc hội đã được chuẩn bị đầy đủ; các điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định được rà soát, đánh giá và đáp ứng đầy đủ, đồng thời nhận được sự đồng thuận rất cao của cử tri và Nhân dân.
Tuy nhiên, theo ĐBQH Tạ Thị Yên, điều quan trọng sau quyết định của Quốc hội là hai thành phố cần bước sang một chuẩn mực phát triển mới, tương xứng với vị thế mới.
Vị thế mới phải đi cùng năng lực quản trị mới
ĐBQH Tạ Thị Yên cho rằng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là sự ghi nhận những thành quả đã đạt được, mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về tổ chức không gian, chất lượng quản trị và sử dụng nguồn lực.
Sau khi được thành lập, bộ máy chính quyền thành phố và chính quyền cơ sở cần vận hành chuyên nghiệp hơn, dựa nhiều hơn trên dữ liệu và công nghệ số, tăng cường phối hợp, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Theo đại biểu, việc kiện toàn tổ chức bộ máy phải gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là năng lực quản trị đô thị và tinh thần phục vụ. Hiệu quả điều hành, chất lượng tăng trưởng và mức độ hài lòng của người dân sẽ là những thước đo thiết thực đối với mô hình mới.
Phát triển hiện đại nhưng không đô thị hóa theo một mô hình đồng nhất
ĐBQH Tạ Thị Yên nhấn mạnh, Bắc Ninh và Quảng Ninh có cấu trúc không gian, lợi thế và bản sắc rất khác nhau. Bắc Ninh có thế mạnh về công nghiệp công nghệ cao, điện tử, bán dẫn, logistics và đổi mới sáng tạo; đồng thời sở hữu chiều sâu văn hóa Kinh Bắc với hệ thống làng nghề, di tích và những vùng nông nghiệp, sinh thái. Trong khi đó, Quảng Ninh có cấu trúc đặc thù với sự đan xen, bổ trợ giữa đô thị, biển, đảo, biên giới và di sản.
Từ thực tế này, đại biểu đề nghị tổ chức phát triển theo hướng mỗi khu vực phát huy giá trị riêng, nhưng được kết nối và quản trị trong một tổng thể thống nhất. Khu vực công nghiệp cần hiện đại, xanh, thông minh; không gian di sản phải được bảo tồn và phát huy; khu vực nông thôn phải nâng chất lượng sống nhưng vẫn giữ được cảnh quan, văn hóa và sinh kế phù hợp; biển, đảo và biên giới phải phát triển gắn với bảo vệ môi trường, quốc phòng và an ninh.
Cùng với đó, tăng trưởng xanh cần trở thành yêu cầu xuyên suốt. Với Bắc Ninh, mở rộng sản xuất công nghiệp và gia tăng dân số phải đi đôi với xử lý chất thải, bảo đảm nguồn nước và hạ tầng xã hội thiết yếu. Với Quảng Ninh, kinh tế biển, du lịch và đô thị cần gắn với bảo vệ hệ sinh thái, cảnh quan, di sản, đồng thời chủ động thích ứng với thiên tai và biến đổi khí hậu.
“Một thành phố hiện đại không phải là nơi mọi khu vực đều giống nhau, mà là nơi mỗi không gian phát huy được giá trị riêng nhưng được kết nối và quản trị trong một tổng thể thống nhất”, ĐBQH Tạ Thị Yên nhấn mạnh.
Tạo giá trị lan tỏa lớn hơn cho vùng và cả nước
Đáng chú ý, ĐBQH Tạ Thị Yên đề nghị hai thành phố sau khi thành lập cần phát huy mạnh hơn vai trò động lực, tạo sức lan tỏa cho vùng và cả nước.
Bắc Ninh cần phát huy vai trò kết nối Vùng Thủ đô với các hành lang kinh tế phía Bắc và chuỗi cung ứng công nghiệp; Quảng Ninh cần khẳng định vị trí cửa ngõ biển, cửa khẩu, logistics, du lịch và giao thương quốc tế của vùng Bắc Bộ.
Đại biểu đề nghị Chính phủ và hai địa phương quan tâm hơn đến phối hợp liên vùng, kết nối hạ tầng, logistics và các không gian kinh tế vượt khỏi giới hạn địa giới hành chính. “Theo tôi, giá trị của một thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ nằm ở quy mô của chính thành phố đó, mà còn ở khả năng tạo động lực phát triển cho khu vực xung quanh”, ĐBQH Tạ Thị Yên khẳng định.
Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu cũng lưu ý, quá trình chuyển đổi cần được tổ chức thuận lợi, bảo đảm bộ máy hoạt động liên tục, thông suốt, không làm phát sinh thủ tục và chi phí không cần thiết đối với người dân, doanh nghiệp.