Sau hơn 2 năm đảm nhiệm vai trò trưởng bản, anh Giàng A Tú (sinh năm 1993), Trưởng bản Mường Toong 6 (xã Mường Toong) đã viết đơn xin thôi chức. Dù đến nay vẫn chưa có quyết định chính thức từ phía chính quyền địa phương nhưng lý do xin nghỉ của anh đã phần nào phản ánh một thực tế khi áp lực mưu sinh đang trở thành rào cản lớn đối với những người làm công tác ở cơ sở.

Gia đình anh Tú có 4 người con, trong đó cháu nhỏ nhất chưa đầy 2 tuổi. Thu nhập chủ yếu dựa vào 2ha nương, vốn phụ thuộc nhiều vào thời tiết và mùa vụ nên không ổn định. Trong bối cảnh chi tiêu ngày càng tăng, việc đảm bảo cuộc sống gia đình trở nên khó khăn. Anh Tú chia sẻ: “Tôi rất muốn tiếp tục làm trưởng bản, vì bà con tin tưởng, nhưng thu nhập không đủ để lo cho gia đình. Nếu cứ kéo dài, tôi sợ không thể gánh vác cả hai việc. Vì thế, tôi tính đi làm xa tìm công việc có thu nhập ổn định hơn”.

Từ câu chuyện của anh Tú, có thể thấy thực tế là công việc ở cơ sở tuy có ý nghĩa lớn về mặt xã hội nhưng lại chưa đảm bảo được đời sống tối thiểu cho người đảm nhiệm. Trưởng bản, bí thư chi bộ là những người gần dân nhất, trực tiếp triển khai các chủ trương, chính sách và nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân. Tuy nhiên, mức phụ cấp cho đội ngũ này hiện nay vẫn còn hạn chế. Điều này khiến nhiều người, đặc biệt là những người trẻ, phải cân nhắc giữa việc tiếp tục cống hiến và đảm bảo cuộc sống gia đình.

Không chỉ riêng anh Tú, theo chia sẻ từ một số cán bộ cơ sở khác, nhất là những người trẻ cũng bày tỏ mong muốn xin nghỉ công tác xã hội tại cơ sở. Trò chuyện với chúng tôi, ông Mùa Chờ Sùng, Bí thư Chi bộ bản Pa Tết (xã Mường Toong) bày tỏ những băn khoăn. Ông Sùng nói: Chúng tôi luôn cố gắng vận động lớp trẻ tham gia công tác xã hội tại cơ sở, nhưng nếu chế độ chưa phù hợp rất khó giữ họ lâu dài. Có thể nói, lực lượng cán bộ trẻ có vai trò quan trọng trong việc mang lại sự năng động, đổi mới cho địa phương. Tuy nhiên, trước áp lực kinh tế, họ sẽ lựa chọn đi làm công nhân  để có thu nhập cao hơn nên việc rời bỏ vị trí là điều khó tránh khỏi.

Một trong những khó khăn lớn mà cán bộ cơ sở đang gặp phải còn là chi phí đi lại phục vụ công việc. Tại các địa bàn vùng cao, địa hình chia cắt, giao thông khó khăn khiến việc di chuyển từ bản đến trung tâm xã trở nên vất vả và tốn kém, nhất là trong bối cảnh sau sắp xếp, tinh gọn bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp nhiều bản khá xa trung tâm xã. Trong khi đó, chế độ hỗ trợ xăng xe, chi phí đi lại cho cán bộ không chuyên trách gần như bằng không. Với mức phụ cấp hàng tháng còn hạn chế, việc phải tự chi trả cho các chuyến đi họp đã trở thành gánh nặng không nhỏ. Anh Lý A Lầu, Trưởng bản Pú Chả (xã Mường Pồn) chia sẻ: Giờ từ bản đến xã họp, tôi phải di chuyển khoảng 20km. Mỗi tháng đi họp vài lần, tiền xăng xe cũng mất một khoản đáng kể. Chi phí đi lại nhiều nên cán bộ cơ sở như tôi cũng cảm thấy khá áp lực.

Thực tế, hiện nay, cán bộ công chức có chế độ công tác phí, hỗ trợ, trong khi đó các cán bộ không chuyên trách tại thôn, bản lại phải tự xoay xở. Điều này tạo ra sự chênh lệch, khiến nhiều người cảm thấy chưa thực sự yên tâm gắn bó lâu dài. Trong khi đó, đội ngũ cán bộ cơ sở vẫn luôn nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ, đóng vai trò quan trọng trong việc giữ vững sự ổn định và phát triển tại địa phương. Chính vì vậy, việc quan tâm, hỗ trợ để họ yên tâm công tác không chỉ là yêu cầu thực tiễn mà còn là yếu tố góp phần củng cố hệ thống chính trị từ cơ sở.

Dự kiến từ ngày 1/7, mức lương cơ sở sẽ được điều chỉnh lên 2,53 triệu đồng/tháng, kéo theo thay đổi về phụ cấp đối với cán bộ không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Theo quy định tại Nghị định 33/2023/NĐ-CP, quỹ phụ cấp vẫn được khoán theo số lượng chức danh, nhưng sẽ tính toán dựa trên mức lương cơ sở mới. Cụ thể, mỗi thôn, tổ dân phố được bố trí phụ cấp cho tối đa 3 chức danh gồm: Bí thư chi bộ, trưởng thôn (hoặc tổ trưởng tổ dân phố) và trưởng ban công tác mặt trận. Với những địa bàn có quy mô lớn hoặc điều kiện đặc thù, mức khoán cao hơn so với các khu vực còn lại. Trường hợp kiêm nhiệm chức danh cũng được hưởng thêm phụ cấp. Việc xem xét điều chỉnh mức phụ cấp sẽ giúp cán bộ cơ sở có thêm động lực gắn bó với công việc.

Câu chuyện từ cơ sở cho thấy những khó khăn mà đội ngũ cán bộ thôn, bản đang phải đối mặt khi áp lực đời sống ngày càng gia tăng. Nếu thiếu những giải pháp hỗ trợ kịp thời và phù hợp, nguy cơ thiếu hụt nhân lực sẽ tác động trực tiếp đến hiệu quả quản lý và sự ổn định tại địa phương. Vì vậy, việc quan tâm điều chỉnh chính sách, cải thiện chế độ đãi ngộ và điều kiện làm việc là cần thiết, nhằm giúp cán bộ cơ sở yên tâm công tác, tiếp tục gắn bó và phát huy vai trò trong cộng đồng.