Bản lĩnh người cầm quân và quyết định lịch sử

Dấu ấn sâu đậm của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong Chiến dịch Điện Biên Phủ gắn với quyết định chuyển phương châm tác chiến từ “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”. Ngày 26/1/1954, trước yêu cầu phải bảo đảm chắc thắng, Đảng ủy, Bộ Chỉ huy chiến dịch thống nhất đề nghị thay đổi phương châm. Về sau, Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng nhắc đây là quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời binh nghiệp.

Từ quyết định ấy, toàn bộ thế trận được tổ chức lại: pháo được kéo ra, lực lượng điều chỉnh, chuẩn bị mọi điều kiện cho một cuộc chiến đấu dài ngày. Sự thay đổi mang tính bước ngoặt đã tạo thế để quân ta từng bước vây lấn, phá vỡ Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, tiến tới thắng lợi cuối cùng vào ngày 7/5/1954.

Chiến sĩ Điện Biên Bùi Kim Điều, người trực tiếp tham gia trận đánh mở màn Him Lam đã trải qua những ngày chiến đấu quyết liệt ấy. Hơn bảy thập niên trôi qua, ông vẫn nhớ về tài thao lược, khả năng tổ chức và chỉ huy của Bộ Chỉ huy chiến dịch, đặc biệt là vai trò của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. “Chiến thắng ấy trước hết là chiến công của những người lính đã trực tiếp chiến đấu, nhưng phía sau mỗi trận đánh là sự chỉ huy, tính toán và bản lĩnh của Bộ Chỉ huy chiến dịch, đứng đầu là Đại tướng Võ Nguyên Giáp” - Chiến sĩ Điện Biên Bùi Kim Điều xúc động chia sẻ.

Kỷ vật lưu giữ vẹn nguyên ký ức về Đại tướng

Nếu tài thao lược làm nên tầm vóc của Đại tướng trên chiến trường, thì tình cảm dành cho nhân dân lại khiến hình ảnh ông trở nên gần gũi trong ký ức mỗi người Điện Biên. Chiếc đài cassette màu đỏ được Đại tướng tặng cụ Lò Văn Bóng (bản Bua) trong lần trở lại Mường Phăng năm 2004 là một kỷ niệm như thế.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, cụ Bóng từng làm nhiệm vụ bảo vệ vòng ngoài kiêm liên lạc cho Sở Chỉ huy chiến dịch. Năm 2004, nhân Kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, Đại tướng trở lại Mường Phăng. Sau khi thăm lại nơi từng đặt Sở Chỉ huy, Đại tướng dành thời gian gặp gỡ, hỏi thăm đồng bào, căn dặn nhân dân đoàn kết, cố gắng làm ăn, phát triển kinh tế, xây dựng quê hương ngày càng no ấm. Dịp ấy, cụ Bóng được Đại tướng tặng chiếc đài cassette. Chiếc đài nhỏ được cụ Bóng nâng niu cho đến cuối đời. Hôm nay, ông Lò Văn Biên con trai cụ Bóng vẫn gìn giữ kỷ vật ấy như báu vật của gia đình.

“Năm 2004, biết tin bác Giáp về thăm, nhân dân xã Mường Phăng chờ từ sáng sớm để nhìn thấy Đại tướng. Bác nói chuyện và căn dặn cán bộ, nhân dân Mường Phăng phải cố gắng đoàn kết, cố gắng làm ăn phát triển kinh tế. Bác tặng cho bố tôi chiếc đài, ông vui sướng lắm, lúc nào cũng để cạnh bên người và thường xuyên sử dụng. Bây giờ bố tôi mất rồi, gia đình vẫn giữ để nhớ về bác Giáp.

Kể tiếp câu chuyện về Đại tướng

Với thế hệ sinh ra sau chiến tranh, Điện Biên Phủ được biết đến qua những trang sử, những di tích và câu chuyện được trao truyền từ thế hệ đi trước. Ở Mường Phăng, những câu chuyện ấy đang được kể lại mỗi ngày bởi những người sinh ra và lớn lên trên chính mảnh đất từng đặt Sở Chỉ huy Chiến dịch.

Là thuyết minh viên của Bảo tàng Điện Biên Phủ thực hiện nhiệm vụ tại Khu di tích Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ, mỗi ngày, chị Cà Thị Minh thường xuyên tiếp đón và giới thiệu với du khách về những căn lán, đường hầm, nơi Bộ Chỉ huy chiến dịch từng làm việc trong những năm tháng diễn ra Chiến dịch Điện Biên Phủ. Qua công việc của mình, chị có cơ hội kể lại những câu chuyện về chiến thắng, về sự hy sinh của thế hệ cha anh và tài thao lược của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Là người con Mường Phăng, chị Minh xem việc giới thiệu lịch sử quê hương là một phần trách nhiệm của mình. Mỗi câu chuyện được kể với du khách cũng là cách chị góp phần để những giá trị của Điện Biên Phủ được hiểu đúng, nhớ lâu và tiếp tục trao truyền. Chị Cà Thị Minh cho biết thêm: Tôi luôn tự hào về quê hương mình. Tôi nghĩ thế hệ trẻ hôm nay phải có trách nhiệm gìn giữ những giá trị lịch sử. Là một thuyết minh viên, tôi phải làm tốt công việc của mình để du khách khi đến đây hiểu hơn về Chiến thắng Điện Biên Phủ, về sự hy sinh của cha ông và tài thao lược của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Bản thân tôi cũng sẽ cố gắng góp một phần nhỏ bé vào việc giữ gìn lịch sử và xây dựng quê hương.

Hơn 72 năm sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, mảnh đất từng là chiến trường năm xưa đã mang một diện mạo mới tươi sáng hơn. Những dấu tích còn lại vẫn nhắc nhớ về một thời hào hùng và về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam, vị tướng tài ba đã góp phần làm nên chiến thắng có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử của dân tộc.

Với mỗi người dân Điện Biên, nhớ về Đại tướng cũng là nhớ về một phần ký ức thiêng liêng của quê hương. Những giá trị mà Đại tướng để lại tiếp tục được gìn giữ, trở thành niềm tự hào và động lực để sống có trách nhiệm, biết cống hiến và dựng xây quê hương ngày càng phát triển văn minh.

Bài, ảnh: Bùi Quang