Phân định rõ thẩm quyền trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia

Phát biểu về dự thảo Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, đại biểu Lò Thị Luyến cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật, nhất là trong bối cảnh xuất hiện nhiều loại công trình mới như hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, hệ thống thông tin trọng yếu và các công trình có tính liên ngành, liên vùng.

Về thẩm quyền của chính quyền địa phương, đại biểu đề nghị không quy định chung trách nhiệm của “UBND các cấp” mà cần phân định cụ thể giữa cấp tỉnh và cấp xã, bảo đảm phù hợp với Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Theo đó, UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm quản lý nhà nước theo địa bàn, chỉ đạo phối hợp liên xã, xử lý các vấn đề vượt phạm vi một xã, bố trí nguồn lực và phối hợp về đất đai, tái định cư, xử lý hoạt động ảnh hưởng đến công trình.

UBND cấp xã nơi có công trình cần phối hợp bảo vệ địa bàn; tuyên truyền pháp luật; phát hiện, thông báo hành vi xâm phạm khu vực cấm, khu vực bảo vệ, hành lang bảo vệ; phối hợp quản lý hoạt động xây dựng, sản xuất, khai thác tài nguyên có nguy cơ ảnh hưởng đến công trình; tham gia phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và sơ tán dân khi có sự cố.

Đại biểu cũng đề nghị rà soát quy định về trường hợp đặc biệt cấp thiết để bảo vệ tuyệt đối an toàn cho công trình trọng điểm về an ninh quốc gia, khi Thủ tướng Chính phủ quyết định áp dụng các biện pháp bảo vệ mà pháp luật chưa quy định, bảo đảm thống nhất với Luật Tình trạng khẩn cấp có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo đó, có thể dẫn chiếu trực tiếp Luật Tình trạng khẩn cấp hoặc quy định đầy đủ về điều kiện, thẩm quyền, phạm vi, thời hạn và trách nhiệm báo cáo.

Đáng chú ý, để giảm thủ tục hành chính nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu an ninh, đại biểu đề nghị kết quả lấy ý kiến về yêu cầu bảo vệ công trình ngay từ giai đoạn đầu tư được kế thừa, sử dụng trong hồ sơ đưa công trình vào Danh mục, chỉ thẩm định lại khi quy mô, thiết kế, tính chất hoặc yêu cầu bảo vệ có thay đổi.

Đề nghị kiểm soát phạm vi định danh, làm rõ trách nhiệm về dữ liệu

Đối với dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử, đại biểu Lò Thị Luyến đề nghị rà soát phạm vi đối tượng định danh tại Điều 7, bởi dự thảo quy định rất rộng, từ cơ quan, tổ chức, cá nhân đến sản phẩm, hàng hóa, tài sản, dữ liệu, phần mềm, dịch vụ số, sự kiện, giao dịch và địa điểm.

Đại biểu đề nghị xác định rõ tiêu chí đối tượng bắt buộc định danh điện tử, chỉ áp dụng bắt buộc khi có nhu cầu thực sự về quản lý nhà nước hoặc xác thực giao dịch, yêu cầu kiểm soát an toàn, chống gian lận, có khả năng nhận diện, kiểm chứng tin cậy và bảo đảm về cơ sở dữ liệu, hạ tầng, nguồn lực. Những đối tượng chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện nên thực hiện theo hướng tự nguyện và có lộ trình.

Từ thực tiễn triển khai Đề án 06, đại biểu cho rằng hệ sinh thái dữ liệu định danh, xác thực điện tử vẫn đang được hoàn thiện; dữ liệu một số lĩnh vực chưa được cập nhật đầy đủ, đồng bộ. Vì vậy, không nên đồng thời mở rộng yêu cầu bắt buộc đối với quá nhiều loại đối tượng khi dữ liệu, tiêu chuẩn kỹ thuật và hạ tầng kết nối vẫn đang tiếp tục hoàn thiện.

Về liên kết danh tính điện tử, đại biểu đề nghị bổ sung trách nhiệm của cơ quan, tổ chức quản lý cơ sở dữ liệu trong việc bảo đảm tính chính xác, đầy đủ, kịp thời và cập nhật của dữ liệu, đồng thời kiểm tra, xác minh, điều chỉnh khi phát hiện sai lệch. Cùng với đó, cần nghiên cứu cơ chế để cá nhân, tổ chức có quyền yêu cầu kiểm tra, xác minh, điều chỉnh thông tin định danh điện tử khi phát hiện dữ liệu không chính xác.

Đáng chú ý, về trách nhiệm và mức xử phạt đối với tổ chức cung cấp dịch vụ định danh, xác thực điện tử, đại biểu đề nghị làm rõ căn cứ xác định mức phạt, phân hóa theo tính chất, mức độ và hậu quả vi phạm; đồng thời rà soát, thống nhất với Luật Xử lý vi phạm hành chính, nhất là đối với các hành vi liên quan đến dữ liệu, giao dịch điện tử, an ninh mạng và trí tuệ nhân tạo, bảo đảm không chồng lấn, mâu thuẫn trong áp dụng.