Làm rõ khả năng cân đối vốn, hoàn thiện mục tiêu và tiêu chí phân bổ

Đại biểu Lò Thị Luyến, Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh cho rằng, tiến độ giải ngân chương trình phòng, chống ma túy hiện rất chậm. Theo báo cáo thẩm tra, vốn đầu tư phát triển năm 2026 chưa giải ngân, vốn sự nghiệp ngân sách trung ương mới giải ngân 1,79%; có 5/9 nhóm chỉ tiêu chủ yếu chưa đạt. Đại biểu đề nghị Chính phủ làm rõ những dự án thành phần đã hoàn thành, đang triển khai, chưa thực hiện; xác định nguyên nhân chậm giải ngân và giải pháp khắc phục, nhất là khi chương trình mới mở rộng thêm lĩnh vực phòng, chống tội phạm.

Về mục tiêu, đại biểu đề nghị bổ sung chỉ tiêu đến năm 2030 có ít nhất 20% địa bàn cấp tỉnh không có ma túy và từ năm 2029 trở đi, hằng năm giảm ít nhất 5% số người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy, bảo đảm thống nhất với Nghị quyết số 34/2026/QH16 của Quốc hội. Đồng thời, cần xác định rõ các mục tiêu, chỉ tiêu chủ yếu đến năm 2035 trong Nghị quyết; trường hợp điều chỉnh phải trình Quốc hội quyết định.

Đối với tổng nguồn vốn, Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh đề nghị Chính phủ làm rõ khả năng cân đối và tiến độ bố trí vốn bổ sung. Riêng giai đoạn 2026 - 2030, tổng vốn dự kiến là 45.301,261 tỷ đồng, trong đó bổ sung thêm 22.851,067 tỷ đồng so với nguồn vốn đã được Quốc hội phê duyệt cho chương trình phòng, chống ma túy. Đại biểu cũng đề nghị thuyết minh rõ nhiệm vụ, sản phẩm đầu ra và khả năng khai thác, vận hành sau đầu tư đối với các dự án có kinh phí lớn.

Đồng tình với nguyên tắc ưu tiên bố trí vốn cho địa bàn trọng điểm, phức tạp về ma túy, tội phạm; vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và địa phương khó khăn về ngân sách, đại biểu đề nghị xây dựng các tiêu chí phân bổ vốn cụ thể, có định lượng, tránh chia bình quân theo đơn vị hành chính. Trong đó, cần tính đến đặc thù chiều dài tuyến biên giới, địa hình hiểm trở, địa bàn rộng, mức độ phức tạp của tội phạm, điều kiện tiếp cận dịch vụ cai nghiện và khả năng bố trí vốn đối ứng. Đối với địa phương được ngân sách trung ương hỗ trợ từ 70% trở lên, cần xem xét không yêu cầu bố trí vốn đối ứng từ ngân sách địa phương.

Mở rộng đối tượng tuyên truyền, quy định rõ thẩm quyền

Phát biểu ý kiến tham gia, đại biểu Vừ A Bằng nhấn mạnh vai trò của công tác tuyên truyền trong phòng, chống tội phạm. Tuy nhiên, nội dung tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật tại tiểu dự án 3, dự án 2 hiện mới đề cập đến học sinh, sinh viên. Trong khi tình hình tội phạm công nghệ cao, tội phạm ma túy, tội phạm có tổ chức và tội phạm phi truyền thống có xu hướng gia tăng, cần quan tâm cả đối tượng đoàn viên, thanh niên ngoài nhà trường.

Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu chức năng, nhiệm vụ của tổ chức Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp Thanh niên và Đội Thiếu niên tiền phong để bổ sung nội dung tuyên truyền phù hợp, đồng thời làm rõ cơ quan chịu trách nhiệm đối với nhóm đối tượng này.

Về phạm vi chương trình, đại biểu Vừ A Bằng đề nghị khi xây dựng hướng dẫn tổ chức thực hiện cần bóc tách rõ các nội dung phòng, chống từng loại tội phạm, bảo đảm phù hợp với yêu cầu đấu tranh nghiệp vụ và việc cân đối, phân bổ ngân sách. Đặc biệt, cần phân định rõ kinh phí thực hiện từ chương trình với kinh phí nghiệp vụ phục vụ công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Đối với thẩm quyền tổ chức thực hiện, đại biểu Lò Thị Luyến đề nghị chỉnh lý quy định về thẩm quyền quyết định đầu tư theo đúng Luật Đầu tư công, theo đó người đứng đầu Bộ Công an là cơ quan chủ chương trình sẽ quyết định đầu tư. Đồng thời, Chính phủ cần báo cáo Quốc hội hằng năm về kết quả thực hiện chương trình, thay vì hai năm một lần như dự thảo để thường xuyên theo dõi tiến độ và kết quả thực hiện.