Phát biểu chủ trì thảo luận, đồng chí Trần Tiến Dũng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh đề nghị các đại biểu tập trung phân tích quy định mở rộng danh mục ngân hàng được nhận tiền gửi của Quỹ bảo hiểm xã hội, từ các ngân hàng có 100% vốn nhà nước sang các ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước trên 50% vốn điều lệ. Đồng chí đề nghị các đại biểu đánh giá kỹ những rủi ro có thể phát sinh, đề xuất giải pháp bảo toàn Quỹ bảo hiểm xã hội.

Đồng chí cũng cho rằng cần tiếp tục nâng cao hiệu quả đầu tư Quỹ bảo hiểm xã hội, nghiên cứu mở rộng danh mục đầu tư theo các kỳ hạn ngắn, trung và dài hạn, đi đôi với tăng cường giám sát, kiểm soát rủi ro. Từ kinh nghiệm quốc tế về các mô hình quản lý đầu tư chuyên nghiệp, đồng chí đề nghị nghiên cứu kỹ phương thức quản lý phù hợp với điều kiện Việt Nam, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn quỹ trên cơ sở phát huy những kết quả đã đạt được.

Đầu tư Quỹ bảo hiểm xã hội phải an toàn, hiệu quả

Theo gợi ý của Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh – Chủ trì phiên thảo luận, đại biểu Tạ Thị Yên, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu, ĐBQH tỉnh cho rằng, Quỹ bảo hiểm xã hội được hình thành từ đóng góp của người lao động và người sử dụng lao động, nhằm bảo đảm quyền lợi cho người tham gia trong nhiều năm, thậm chí nhiều chục năm. Vì vậy, yêu cầu hàng đầu là an toàn, bảo toàn Quỹ, không vì mục tiêu tăng lợi nhuận mà chấp nhận những rủi ro không cần thiết.

Tuy nhiên, theo đại biểu, an toàn không chỉ là giữ nguyên số tiền về mặt danh nghĩa. Nếu nguồn vốn lớn được đầu tư trong thời gian dài nhưng hiệu quả thấp, giá trị thực của đồng tiền suy giảm thì quyền lợi lâu dài của người tham gia cũng bị ảnh hưởng.

Đại biểu đề nghị làm rõ các nguyên tắc quản trị rủi ro và trách nhiệm đối với hiệu quả đầu tư. Cần xác định rõ yêu cầu an toàn, thanh khoản, phân tán rủi ro, hiệu quả dài hạn, đồng thời có cơ chế giám sát, kiểm toán, công khai kết quả đầu tư và trách nhiệm giải trình. Đối với tiền gửi tại các ngân hàng thương mại, đại biểu lưu ý không nên chỉ căn cứ vào tỷ lệ sở hữu nhà nước mà cần quan tâm đến thực trạng an toàn của tổ chức tín dụng tại thời điểm đầu tư.

Mở rộng đối tượng tham gia phải đi kèm cơ chế khả thi

Đối với chủ trương mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, nhất là người làm việc trên nền tảng số, đại biểu Tạ Thị Yên bày tỏ đồng tình, đồng thời đề nghị xây dựng cơ chế cụ thể để chính sách có thể đi vào thực tế.

Theo đại biểu, tài xế công nghệ, người giao hàng, người cung cấp dịch vụ qua nền tảng và người làm việc trực tuyến ngày càng phổ biến. Nếu pháp luật không theo kịp sự thay đổi của thị trường lao động, một bộ phận người lao động có thu nhập khi còn trẻ nhưng có thể thiếu nguồn bảo đảm ổn định khi về già.

Đại biểu đề nghị xây dựng các dấu hiệu cơ bản để nhận diện đối tượng tham gia, xác định nghĩa vụ và trách nhiệm của các bên; đồng thời rà soát với pháp luật lao động để tránh bỏ sót những quan hệ thực chất là quan hệ lao động mà công việc được thực hiện trên nền tảng số.

Ngoài ra, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp vận hành nền tảng trong chia sẻ dữ liệu; cần có cơ chế chia sẻ, đối chiếu dữ liệu với cơ quan có thẩm quyền, bảo đảm yêu cầu bảo vệ dữ liệu, giảm việc người lao động phải tự kê khai, chứng minh lại thông tin. Chính sách cũng cần tính đến đặc điểm thu nhập biến động để người lao động có thể tham gia và duy trì việc đóng bảo hiểm xã hội.

Làm rõ thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo ở địa phương

Góp ý dự án Luật, đại biểu Lò Thị Luyến tập trung vào việc bảo đảm tính thống nhất giữa quy định về trách nhiệm của chính quyền địa phương trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội với pháp luật về khiếu nại, tố cáo và thanh tra.

Đối với quy định tại Điều 138 dự thảo Luật về trách nhiệm của UBND cấp tỉnh, cấp xã trong giải quyết khiếu nại, tố cáo về bảo hiểm xã hội, đại biểu cho rằng cần xác định rõ chủ thể có thẩm quyền giải quyết từng vụ việc. Pháp luật về khiếu nại, tố cáo hiện hành quy định thẩm quyền cụ thể của Chủ tịch UBND cấp tỉnh, cấp xã đối với các vụ việc thuộc phạm vi luật định, không giao chung cho tập thể UBND.

Theo đại biểu, việc xác định không đúng thẩm quyền không chỉ là vấn đề câu chữ mà có thể ảnh hưởng đến hiệu lực của quyết định giải quyết khiếu nại, kết luận nội dung tố cáo, kéo dài thời gian bảo vệ quyền lợi của người tham gia và người thụ hưởng bảo hiểm xã hội. Vì vậy, cần chỉnh lý theo hướng UBND cấp tỉnh, cấp xã có trách nhiệm chỉ đạo, tổ chức công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; việc giải quyết từng vụ việc phải do cơ quan, người có thẩm quyền thực hiện theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, dự thảo cần làm rõ phạm vi báo cáo của cơ quan bảo hiểm xã hội cấp cơ sở. Do một cơ quan có thể phụ trách địa bàn nhiều xã, đại biểu đề nghị quy định cơ quan bảo hiểm xã hội cấp cơ sở cung cấp số liệu cho từng UBND cấp xã thuộc địa bàn phụ trách. Cách quy định này sẽ giúp thống nhất số liệu theo địa bàn quản lý thực tế, tạo thuận lợi cho các địa phương, nhất là các xã miền núi, địa bàn rộng, trong chỉ đạo thực hiện và xây dựng chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội.