Hoàn thiện quy định về công chứng, thúc đẩy chuyển đổi số và minh bạch hóa dữ liệu

Đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, đại biểu cơ bản nhất trí với nhiều nội dung đổi mới, đặc biệt là chủ trương xây dựng cơ sở dữ liệu công chứng tập trung, thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Đây được đánh giá là bước tiến quan trọng trong thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phòng ngừa rủi ro trong hoạt động công chứng.

Để bảo đảm tính đồng bộ và khả thi, đại biểu đề nghị bổ sung đầy đủ thành phần dữ liệu, nhất là thông tin về nguồn gốc tài sản và tình trạng giao dịch của tài sản. Đây là dữ liệu rất quan trọng, giúp phòng ngừa giao dịch trùng lặp, hạn chế gian lận, đồng thời hỗ trợ xác minh nguồn gốc và tính hợp pháp của tài sản, qua đó giúp công chứng viên thực hiện đúng trách nhiệm pháp lý. Liên quan đến việc khai thác dữ liệu phục vụ công chứng, đại biểu Lò Thị Luyến đồng tình với quy định cho phép khai thác, sử dụng thông tin từ cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu đã được công bố để xem xét, giải quyết hồ sơ yêu cầu công chứng; không yêu cầu xuất trình bản chính các giấy tờ để đối chiếu. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm pháp lý của các bên trong trường hợp dữ liệu sai lệch dẫn đến văn bản công chứng không chính xác, tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện. Đại biểu cũng kiến nghị điều chỉnh một số quy định cụ thể như thời hạn cung cấp bản gốc văn bản công chứng cần linh hoạt hơn đối với các vụ việc phức tạp để bảo đảm phù hợp với các luật liên quan; đồng thời rà soát kỹ thuật lập pháp nhằm bảo đảm tính chính xác, thống nhất của các điều khoản trong dự thảo luật.

Mở rộng đối tượng trợ giúp pháp lý đi đôi với bảo đảm nguồn lực thực hiện

Đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh nhất trí với chủ trương mở rộng đối tượng được trợ giúp pháp lý, qua đó góp phần bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận công lý của người dân, nhất là các nhóm yếu thế trong xã hội. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cân nhắc phạm vi mở rộng đối với người khuyết tật. Theo đó, chỉ nên mở rộng đối tượng là người khuyết tật đặc biệt nặng và người khuyết tật nặng; không mở rộng đối với người khuyết tật nhẹ, tránh làm gia tăng số lượng đối tượng thụ hưởng vượt dự báo, gây áp lực lên nguồn lực bảo đảm thực hiện công tác trợ giúp pháp lý.

Tại phiên thảo luận, ĐBQH tỉnh cũng kiến nghị cần bổ sung các nguyên tắc, tiêu chí cụ thể hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết về việc thành lập chi nhánh của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước, làm cơ sở để địa phương triển khai thực hiện. Đối với quy định về bổ nhiệm, cấp lại thẻ trợ giúp viên pháp lý, đại biểu cho rằng cần có cơ chế linh hoạt, phù hợp với thực tiễn. Việc yêu cầu những người đã từng là trợ giúp viên pháp lý phải thực hiện lại quy trình tập sự là chưa hợp lý, có thể gây khó khăn trong việc thu hút những người có kinh nghiệm quay lại hệ thống trợ giúp pháp lý và chưa đảm bảo tính kế thừa của các văn bản pháp luật. Ngoài ra, ĐBQH tỉnh đề xuất làm rõ trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tố tụng trong phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý, bảo đảm người dân được tiếp cận và thụ hưởng đầy đủ quyền lợi; đồng thời bổ sung quy định xử lý đối với trường hợp người được trợ giúp pháp lý không phối hợp, nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách.