Rà soát điều kiện tiếp cận chính sách đối với địa bàn miền núi

Đại biểu Vừ A Bằng cho biết, Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định mục tiêu đến năm 2030, du lịch đóng góp trực tiếp 10-12% GDP và đến năm 2045 nâng tỷ trọng này lên 14-15% GDP; đồng thời đề ra 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp với 39 nhiệm vụ cụ thể. Để bảo đảm các định hướng này được thể chế hóa đầy đủ, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, bổ sung các chính sách tương ứng vào dự thảo; đồng thời đối chiếu với Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam và dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, bảo đảm tính thống nhất, tránh chồng chéo, trùng lặp giữa các chính sách.

Về điều kiện phân loại dự án du lịch chất lượng cao, dự án du lịch động lực và dự án du lịch động lực mang tính chiến lược tại Điều 5, đại biểu nhận định, dự thảo đã quy định mức vốn đầu tư và số lao động thường xuyên tối thiểu đối với các dự án tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn bằng 50% so với ngưỡng thông thường. Tuy nhiên, đây vẫn ngưỡng rất cao, khiến nhiều tỉnh miền núi khó tiếp cận chính sách. Đề nghị cơ quan soạn thảo và Chính phủ nghiên cứu điều chỉnh phù hợp hơn với thực tiễn.

Một vấn đề khác được đại biểu lưu ý là sự chưa thống nhất giữa tiêu chí phân loại dự án và phạm vi địa bàn được ưu tiên áp dụng chính sách. Cụ thể, Điều 3 xác định các địa bàn được ưu tiên áp dụng chính sách, gồm vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo, biên giới, nông thôn và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Trong khi đó, Điều 5 lại quy định dự án du lịch chất lượng cao phải được đầu tư tại trung tâm du lịch, khu du lịch quốc gia hoặc địa điểm tiềm năng phát triển khu du lịch quốc gia. Sự khác biệt về tiêu chí này có thể khiến một số dự án tại địa bàn thuộc diện ưu tiên không đủ điều kiện tiếp cận chính sách. Do đó, đại biểu đề nghị rà soát, làm rõ mối quan hệ giữa Điều 3 và Điều 5, bảo đảm các tiêu chí phân loại dự án không làm thu hẹp phạm vi địa bàn được ưu tiên áp dụng chính sách.

Bảo đảm nguồn lực hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng

Đối với chính sách hỗ trợ du lịch cộng đồng, đại biểu bày tỏ đồng tình với các nội dung quy định tại khoản 1 Điều 6 và cơ chế ngân sách trung ương ưu tiên bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương tại khoản 2, Điều 12. Tuy nhiên, khoản 2, Điều 10 và khoản 3, Điều 12 vẫn giao địa phương quyết định một số chính sách hỗ trợ phát triển nhân lực, doanh nghiệp vừa và nhỏ, hợp tác xã, hộ kinh doanh và cộng đồng trên cơ sở khả năng cân đối ngân sách.

Thực tế các tỉnh miền núi có nguồn thu thấp, chưa tự cân đối được ngân sách, đại biểu cho rằng, nếu việc chỉ dựa vào nguồn lực địa phương thì việc triển khai các chính sách này sẽ khó bảo đảm tính khả thi, có thể tạo ra sự chênh lệch về khả năng thụ hưởng giữa các địa phương.

Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung vào Điều 12 nguyên tắc ưu tiên ngân sách trung ương hỗ trợ các tỉnh chưa tự cân đối được ngân sách để thực hiện các chính sách nêu trên; đồng thời giao Chính phủ quy định tiêu chí phân bổ, tỷ lệ hỗ trợ, danh mục công trình hạ tầng thiết yếu và cơ chế lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia, bảo đảm không chồng chéo, trùng lặp nhiệm vụ chi.

Tháo gỡ khó khăn trong thu hút khách du lịch quốc tế tại khu vực biên giới

Đại biểu Vừ A Bằng thông tin, theo quy định tại Nghị định số 34 (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 299 của Chính phủ), người nước ngoài thường trú, tạm trú tại Việt Nam khi vào khu vực biên giới đất liền, trừ khu du lịch, khu dịch vụ và khu kinh tế, phải có giấy phép của cơ quan Công an cấp tỉnh. Đại biểu đánh giá đây là quy định cần thiết để bảo đảm quốc phòng, an ninh, song dưới góc độ phát triển du lịch, có thể trở thành rào cản trong thu hút khách quốc tế.

Dẫn chứng thực tiễn tại Điện Biên, đại biểu cho biết tỉnh có tuyến biên giới dài 455 km giáp Trung Quốc và Lào; trong đó, Cột cờ A Pa Chải và điểm mốc số 0 là những địa điểm được du khách, người nước ngoài quan tâm. Tuy nhiên, các địa điểm này cách trung tâm hành chính tỉnh gần 300 km, khiến việc thực hiện thủ tục để khách quốc tế đến tham quan còn gặp nhiều khó khăn.

Trong khi đó, Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đề ra nhiệm vụ tiếp tục nghiên cứu chính sách thuận lợi về nhập cảnh, xuất cảnh của khách du lịch. Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu giải pháp tháo gỡ, vừa tạo thuận lợi cho khách du lịch quốc tế đến các địa bàn biên giới, đồng thời vừa bảo đảm yêu cầu quản lý quốc phòng, an ninh.