ĐBP - Ở tuổi 25, Lỳ Mì Lé, cô giáo mầm non quê ở bản Nậm Sin, xã Mường Nhé, tỉnh Điện Biên trở thành một trong những đại biểu Quốc hội khóa XVI trẻ nhất cả nước, đồng thời là người dân tộc Si La đầu tiên được bầu vào cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. Dấu mốc ấy mang niềm tự hào đến với đồng bào Si La, đưa những mong mỏi từ bản vùng biên đến gần hơn với nơi xây dựng chính sách của đất nước. Từ những năm tháng vượt khó đến trường, rồi gắn bó với trẻ em vùng cao, Lỳ Mì Lé hiểu những trở ngại trong đời sống đồng bào, đặc biệt là cơ hội học tập của trẻ nhỏ, nâng cao dân trí và nỗi lo gìn giữ bản sắc văn hóa. Những trải nghiệm ấy cũng là hành trang để chị đảm nhận vai trò đại biểu dân cử, phản ánh những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn cuộc sống.

Kỳ 1: Niềm tự hào của dân tộc Si La

Từ bản Nậm Sin nơi cực Tây Tổ quốc, Lỳ Mì Lé đã vượt qua những thiếu thốn, bền bỉ theo đuổi con chữ để trở thành cô giáo mầm non. Lớn lên giữa cộng đồng Si La, chị thấu hiểu những khó khăn trong đời sống, giáo dục và nỗi lo gìn giữ bản sắc dân tộc trước những đổi thay của cuộc sống. Những trải nghiệm ấy hun đúc nghị lực, bồi đắp tình yêu quê hương và ý thức trách nhiệm với cộng đồng, trở thành hành trang để chị bước vào Quốc hội khóa XVI, mang theo tiếng nói, tâm tư, nguyện vọng của đồng bào vùng biên đến nghị trường.

Vượt qua giới hạn hoàn cảnh

Sinh ra, lớn lên ở vùng cao, Lỳ Mì Lé trưởng thành trong gia đình thuần nông. Tuổi thơ chị gắn liền với những công việc quen thuộc như: Theo mẹ lên nương, trồng ngô, hái măng, chặt củi, phụ giúp gia đình... Trong điều kiện kinh tế khó khăn, con đường đến trường là nỗ lực vượt lên những thiếu thốn để theo đuổi tri thức.

Khó khăn trong cuộc sống càng hằn sâu qua mất mát của gia đình khi người em trai qua đời lúc mới 9 tuổi do không đủ điều kiện chữa bệnh. Nỗi đau ấy khiến chị thấu hiểu hơn những thiệt thòi mà hoàn cảnh sống có thể mang lại, nhất là khi cơ hội tiếp cận các dịch vụ thiết yếu còn hạn chế. Với Lé, đó không chỉ là nỗi đau riêng của gia đình mà còn khiến chị nhận rõ hơn những khó khăn mà nhiều hộ nghèo ở vùng biên phải đối mặt. Chị càng quyết tâm học tập, mong muốn thay đổi cuộc sống của bản thân, gia đình và góp sức xây dựng quê hương.

Dẫu vậy, việc học của Lỳ Mì Lé cũng không dễ dàng. Sinh ra trong gia đình nghèo, sự học nhiều lần đứng trước nguy cơ gián đoạn. Với quyết tâm của bản thân, sự đồng hành của gia đình, chị kiên trì đến lớp. Sau bậc tiểu học, chị theo học Trường Phổ thông dân tộc bán trú Chung Chải, cách nhà khoảng 20km. Quãng đường xa nhà đồng nghĩa với việc phải sớm làm quen với cuộc sống tự lập. Những năm tiếp theo, chị học tại Trường Phổ thông dân tộc nội trú THPT Mường Nhé, rồi Trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên. Mỗi cấp học đòi hỏi chị nỗ lực thích nghi, tự lập và kiên trì với lựa chọn của mình.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở nỗ lực học tập, mà còn ở lựa chọn nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp. Năm 2023, Lỳ Mì Lé trở về công tác tại điểm trường Cây Sặt, thuộc Trường Mầm non Mường Toong, xã Mường Toong, gần với địa bàn vùng cao nơi chị trưởng thành. Dù không trực tiếp trở về bản Nậm Sin, quê hương mình, chị vẫn chọn gắn bó với trẻ em vùng biên, nơi điều kiện học tập và đời sống còn nhiều thiếu thốn. Từ một học trò từng phải vượt qua quãng đường xa và những trở ngại để được đến trường, chị trở thành cô giáo đồng hành cùng trẻ nhỏ trong những năm đầu đời. Những trải nghiệm của chính mình giúp chị hiểu hơn giá trị của việc học và những điều trẻ em cần có để vững bước đến lớp.

Lỳ Mì Lé chia sẻ, ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, chị đã xác định sẽ trở về vùng cao sau khi tốt nghiệp, góp sức chăm sóc, giáo dục trẻ em dân tộc thiểu số. Từng trải qua những năm tháng học tập khó khăn, chị hiểu rằng để trẻ em có cơ hội tiếp cận tri thức, các em cần sự đồng hành của gia đình, nhà trường và xã hội. Vì vậy, lựa chọn trở về công tác tại điểm trường vùng biên không chỉ xuất phát từ tình cảm với quê hương, mà còn từ mong muốn giúp trẻ em vùng cao có nền tảng học tập tốt hơn, thêm tự tin đến trường và từng bước mở ra cơ hội cho tương lai.

Tháng 3/2026, Lỳ Mì Lé trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ở tuổi 25, nữ giáo viên người dân tộc Si La trở thành một trong những đại biểu trẻ nhất Quốc hội. Với một cộng đồng có dân số trên cả nước dưới 1.000 người (riêng Điện Biên có 238 người), dấu mốc này mang ý nghĩa đặc biệt, bởi lần đầu tiên người Si La có đại diện của dân tộc mình tại cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. Từ bục giảng mầm non, chị bước thêm một cương vị mới, nơi những vấn đề của đời sống người dân cần được lắng nghe, phản ánh và theo dõi đến cùng.

Chia sẻ về cảm xúc khi trúng cử, Lỳ Mì Lé cho biết: “Tôi rất xúc động, tự hào, nhưng cũng ý thức rõ trách nhiệm đảm nhận. Đó không chỉ là niềm vui của cá nhân hay gia đình mà còn là niềm tin, sự kỳ vọng của cử tri và bà con nơi mình sinh ra, lớn lên, công tác”.

Niềm tự hào đi cùng trách nhiệm

Là người dân tộc Si La đầu tiên của cả nước trúng cử đại biểu Quốc hội, Lỳ Mì Lé mang theo kỳ vọng đưa tiếng nói của đồng bào đến gần hơn với diễn đàn chính sách. Trong cộng đồng có dân số dưới 1.000 người, những vấn đề về giáo dục, sinh kế, chăm sóc sức khỏe, bảo tồn văn hóa đều gắn trực tiếp với chất lượng cuộc sống của từng gia đình. Bởi vậy, sự hiện diện của nữ đại biểu người Si La còn gửi gắm mong muốn những khó khăn ở bản được nhìn nhận đầy đủ hơn khi xây dựng, hoàn thiện chính sách dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

“Từng trải qua cuộc sống khó khăn, hiểu những trở ngại trên hành trình đến trường và thiệt thòi của trẻ em vùng cao, tôi có cơ hội nhìn nhận các vấn đề từ chính trải nghiệm của mình. Những năm làm giáo viên mầm non càng giúp tôi hiểu rõ nhu cầu của người dân từ điều kiện học tập của trẻ em, sự đồng hành với phụ huynh đến cơ hội phát triển kinh tế và gìn giữ bản sắc văn hóa tại mỗi thôn, bản” - Lỳ Mì Lé bộc bạch.

Với đại biểu Lỳ Mì Lé, lắng nghe cử tri không dừng lại ở những cuộc tiếp xúc mà còn là việc tìm hiểu những vướng mắc cụ thể, theo dõi kiến nghị của người dân và quan tâm đến kết quả giải quyết. Từ điều kiện học tập của trẻ nhỏ đến việc gìn giữ tiếng nói, phong tục, tập quán truyền thống, mỗi vấn đề đều cần được nhìn nhận từ nhu cầu thực tế của cộng đồng.

Đánh giá về lợi thế của đại biểu Lỳ Mì Lé, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Mường Toong Thào A Dế cho rằng, những năm tháng sinh sống, học tập và công tác tại vùng cao giúp chị hiểu rõ phong tục, tập quán, những khó khăn của đồng bào. Sự am hiểu đó giúp chị có thêm cơ sở để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân, chuyển tải những vấn đề từ cơ sở đến nghị trường. Địa phương kỳ vọng chị luôn giữ mối liên hệ chặt chẽ với cử tri, phản ánh kịp thời những kiến nghị chính đáng, góp phần cải thiện đời sống nhân dân vùng biên.

Bên cạnh những vấn đề của đồng bào Si La, đại biểu Lỳ Mì Lé cũng quan tâm đến tâm tư, nguyện vọng của cử tri ở nhiều địa bàn, nhóm đối tượng khác nhau. Chị chia sẻ: “Tôi ý thức rõ trách nhiệm của người đại biểu Quốc hội là lắng nghe, phản ánh trung thực tiếng nói của cử tri và nhân dân. Trong đó, tôi đặc biệt quan tâm đến phụ nữ, trẻ em, người nghèo và những người còn gặp khó khăn trong tiếp cận các dịch vụ thiết yếu”.

Từ bản Nậm Sin đến Quốc hội, Lỳ Mì Lé mang theo ký ức về quãng đường đến lớp, những thiếu thốn của gia đình và những năm tháng chăm sóc, dạy dỗ trẻ em vùng biên. Đằng sau dấu mốc của người Si La đầu tiên trúng cử đại biểu Quốc hội là mong mỏi để những điều bà con còn khó khăn, những điều trẻ nhỏ còn thiếu thốn được lắng nghe, quan tâm đúng mức. Với đồng bào Si La, niềm tự hào hôm nay sẽ càng có ý nghĩa khi tiếng nói từ bản được chuyển tải thành những việc làm thiết thực cho tương lai.

Bài, ảnh: Văn Tâm - Văn Quyết

Kỳ 2:  Mang tiếng nói cử tri vùng cao đến nghị trường