Quá trình đổi mới phương thức hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở, việc lắng nghe ý kiến nhân dân không phải là câu chuyện mới ở Điện Biên. Trước khi đợt sinh hoạt chính trị “Tháng nghe dân nói” năm 2026 được phát động, thực tế tại nhiều địa phương trong tỉnh, hoạt động tiếp xúc, đối thoại, lắng nghe và tiếp thu ý kiến người dân đã được duy trì thường xuyên. Từ các cuộc họp bản, tổ dân phố đến hội nghị tiếp xúc cử tri, đối thoại trực tiếp giữa chính quyền với nhân dân, tinh thần “nghe dân nói” đã và đang được thực hiện bằng nhiều cách làm cụ thể, linh hoạt.
Trên cơ sở nắm tâm tư, nguyện vọng nhân dân qua đối thoại, tiếp xúc cử tri, ngày 9/4/2026, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh ban hành kế hoạch tổ chức “Tháng nghe dân nói” năm 2026; trong đó, hoạt động được tổ chức thường xuyên trong năm và cao điểm từ 15/9 - 15/10.
Điểm mới của đợt sinh hoạt "Tháng nghe dân nói" nằm ở việc tổ chức một cách đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, với yêu cầu cao hơn về chất lượng, hiệu quả, gắn với phương châm “Nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin” trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Thông qua hoạt động nghe dân nói, những vấn đề bức xúc, nổi cộm liên quan đến sản xuất, đời sống, môi trường, an ninh trật tự hay công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền sẽ được ghi nhận một cách trực tiếp, khách quan và toàn diện.
Thực tế cho thấy, ở nhiều xã, phường, việc tổ chức họp dân để lắng nghe ý kiến đã trở thành nếp sinh hoạt định kỳ. Bà Phạm Thị Ngọc Hà, Bí thư Đảng ủy xã Mường Nhà chia sẻ: Từ khi thực hiện chính quyền 2 cấp, xã thường xuyên xuống các bản để đối thoại, nắm tình hình, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân một cách sát thực hơn. Không dừng lại ở hội nghị định kỳ, cán bộ, đảng viên chủ động “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, kịp thời ghi nhận những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở. Qua đó, nhiều vướng mắc liên quan đến sản xuất nông nghiệp, giao thông nông thôn, nước sinh hoạt hay chính sách hỗ trợ đã được phát hiện sớm và có hướng tháo gỡ phù hợp, hạn chế tình trạng khiếu nại kéo dài.
Điển hình như nhu cầu mở rộng diện tích trồng dứa của người dân xã Mường Nhà đã được chính quyền kịp thời ghi nhận thông qua các buổi họp bản và đối thoại trực tiếp. Trước đây, do thiếu thông tin thị trường và kỹ thuật canh tác, việc phát triển cây dứa mang tính tự phát, hiệu quả chưa cao. Tuy nhiên, khi ý kiến người dân được phản ánh đầy đủ, cấp ủy, chính quyền xã đã phối hợp với ngành nông nghiệp tổ chức khảo sát, định hướng vùng trồng phù hợp, đồng thời kết nối với doanh nghiệp tìm đầu ra ổn định cho quả dứa. Nhờ đó, cây dứa dần trở thành một trong những cây trồng có triển vọng, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.
Chính từ thực tiễn đó, “Tháng nghe dân nói” năm nay được triển khai với mục tiêu không chỉ duy trì mà còn nâng cao chất lượng hoạt động lắng nghe nhân dân. Không chỉ “nghe cho đủ”, mà phải “nghe để hiểu”, “hiểu để làm” và “làm để dân tin”. Việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân được đặt ở vị trí trung tâm, thông qua việc tổng hợp, phản ánh đầy đủ ý kiến, kiến nghị tới cấp ủy, chính quyền và cơ quan chức năng để xử lý kịp thời, hiệu quả. Đây cũng là kênh quan trọng để MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội thực hiện chức năng giám sát, phản biện xã hội đối với chủ trương, chính sách, pháp luật có liên quan, qua đó góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị.
Để đạt mục tiêu đề ra, việc tổ chức “Tháng nghe dân nói” được các địa phương đảm bảo tính thiết thực, hiệu quả, tránh hình thức. Ngày 9/4/2026, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Quài Tở tổ chức hội nghị lắng nghe ý kiến nhân dân tại bản Bông Ban. Người dân đã thẳng thắn phản ánh 24 lượt ý kiến, tập trung những vấn đề thiết thực như tranh chấp đất đai; đầu tư hệ thống kênh mương phục vụ sản xuất; đo đạc, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp; nguy cơ mất an toàn giao thông; tình trạng một số hộ sử dụng cột tre kéo điện không đảm bảo an toàn; kiến nghị hoàn thiện quy hoạch đất lâm nghiệp...
Theo ông Nhữ Duy Đông, Chủ tịch UBND xã Quài Tở, thông qua hoạt động lắng nghe nhân dân, lãnh đạo cấp ủy, chính quyền xã đã trực tiếp tiếp nhận, giải trình và làm rõ nhiều nội dung người dân quan tâm, đồng thời ghi nhận những kiến nghị cần tiếp tục xem xét, xử lý. Quan trọng hơn, đây không chỉ là dịp để “nghe dân nói” mà còn mở ra kênh trao đổi hai chiều, tạo sự đồng thuận trong việc tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn từ cơ sở. Thông qua những buổi lắng nghe trực tiếp như vậy, cấp ủy, chính quyền kịp thời nắm bắt tình hình, nhận diện những tồn tại, hạn chế trong quản lý, điều hành để có điều chỉnh phù hợp.
Từ hiệu quả thực tiễn ở cơ sở, có thể thấy việc lắng nghe nhân dân không chỉ diễn ra trong phạm vi từng xã, bản mà được mở rộng, thể chế hóa thông qua các kênh tiếp xúc cử tri trên toàn tỉnh. Theo Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, chỉ tính riêng cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, toàn tỉnh đã tổ chức 1.298 hội nghị tiếp xúc cử tri với 133.329 lượt người dân tham gia, ghi nhận 2.145 ý kiến, kiến nghị. Không chỉ là hoạt động theo quy định, các hội nghị tiếp xúc cử tri được lồng ghép với tinh thần “Tháng nghe dân nói”, trở thành diễn đàn thực chất để người dân bày tỏ tâm tư, phản ánh những vấn đề sát sườn của đời sống, đồng thời giúp cấp ủy, chính quyền nắm bắt kịp thời tình hình từ cơ sở.
Thực tiễn cho thấy, ở đâu làm tốt việc lắng nghe và giải quyết kịp thời ý kiến của nhân dân, ở đó niềm tin được củng cố, khối đại đoàn kết toàn dân tộc được tăng cường. Khi tiếng nói của người dân được lắng nghe một cách thực chất, được phản hồi kịp thời và chuyển hóa thành hành động cụ thể, đó cũng chính là lúc niềm tin được bồi đắp, sự đồng thuận được lan tỏa. Từ những việc làm cụ thể ở cơ sở, “nghe dân nói” sẽ không dừng lại ở khẩu hiệu, mà trở thành nền nếp, thành trách nhiệm thường xuyên của cả hệ thống chính trị, góp phần xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, vì dân.