Sau sắp xếp, tỉnh Điện Biên giảm từ 1.446 xuống còn 888 thôn, bản, tổ dân phố. Quy mô dân cư tại nhiều đơn vị tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba so với trước, kéo theo khối lượng công việc của đội ngũ cán bộ cơ sở tăng lên, từ quản lý dân cư, nắm bắt tình hình, tuyên truyền, vận động đến tổ chức các hoạt động cộng đồng... đều phải điều chỉnh cho sát với tình hình thực tế.

Bản Nậm Nèn (xã Nậm Nèn) được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 bản (Nậm Nèn 1, Nậm Nèn 2 và Phiêng Đất B), với 227 hộ, hơn 800 nhân khẩu. Khó khăn trước mắt là địa điểm sinh hoạt cộng đồng chưa đáp ứng quy mô dân cư mới. Bản có 2 nhà văn hóa của các đơn vị cũ. Tuy nhiên, trong quá trình vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, do xã còn khó khăn về cơ sở vật chất, từ năm 2025, người dân đã đồng thuận cho UBND xã mượn 1 nhà văn hóa làm trụ sở làm việc; nhà văn hóa còn lại được bố trí cho lực lượng quân sự sử dụng. Vì vậy, các cuộc họp bản hiện nay vẫn phải tổ chức tại nhà người dân theo từng nhóm dân cư của các bản cũ.

Trưởng bản Màng Văn Hải cho biết: Trước đây 1 bản họp chung tại nhà dân vẫn đủ chỗ. Nay 3 bản sáp nhập, không gia đình nào đủ điều kiện để tổ chức cuộc họp chung. Vì vậy, việc họp theo từng nhóm dân cư là giải pháp tạm thời. Ban quản lý bản đang tuyên truyền, vận động bà con từng bước thay đổi thói quen sinh hoạt theo các đơn vị cũ, hướng tới quản lý và sinh hoạt tập trung theo bản mới.

Xã Nậm Nèn thực hiện sắp xếp từ 18 xuống còn 15 bản. Các quyết định sáp nhập và nhân sự được công bố ngày 16/7. Ngay sau đó, các chi bộ, ban quản lý bản, Ban Công tác Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội tập trung ổn định tổ chức, phân công nhiệm vụ, duy trì hoạt động. Ông Đặng Anh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Nậm Nèn cho biết: Trước khi sắp xếp, địa phương đã lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân; đồng thời tuyên truyền để bà con hiểu mục đích, ý nghĩa và lợi ích của chủ trương sắp xếp. Nên quá trình chuyển sang đơn vị mới cơ bản nhận được sự đồng thuận, tạo thuận lợi tổ chức hoạt động ở cơ sở.

Nếu tại Nậm Nèn, cơ sở vật chất và phương thức tổ chức sinh hoạt là những vấn đề đặt ra trước mắt, thì ở Núa Ngam, yêu cầu xây dựng sự gắn kết giữa người dân từ các đơn vị cũ được đặt lên hàng đầu. Đơn cử như bản Na Sang, xã Núa Ngam được thành lập trên cơ sở sáp nhập 2 bản Na Sang 1 và Na Sang 2. Bản mới hiện có 214 hộ với 943 nhân khẩu. Người dân 2 bản cũ đều là đồng bào dân tộc Lào, là điều kiện thuận lợi để hình thành cộng đồng mới, song theo ông Vì Văn Uân, Trưởng bản Na Sang: Giữa người dân vẫn còn khoảng cách nhất định về tâm lý và thói quen sinh hoạt. Bà con cần thêm thời gian để thực sự hòa nhập và cùng xác định trách nhiệm với bản mới. Quy mô dân cư tăng cũng khiến khối lượng công việc của trưởng bản và ban quản lý bản nhiều hơn. Trong khi đó, nhà văn hóa đã xuống cấp, diện tích chật hẹp, không đủ chỗ tổ chức các cuộc họp đông người. Vì vậy, củng cố sự đoàn kết, thống nhất trong cộng đồng được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới.

Ông Cao Văn Toàn, Phó Chủ tịch UBND xã Núa Ngam cho biết: Sau sắp xếp, số lượng thôn, bản trên địa bàn giảm từ 33 xuống còn 18 bản. Trong đó, 8 bản giữ nguyên do đáp ứng đủ tiêu chí theo quy định, hoặc có yếu tố đặc thù về địa hình, dân cư, biệt lập. Dù còn một số khó khăn ban đầu, song các bản đã cơ bản ổn định tổ chức và hoạt động; ban lãnh đạo các bản từng bước phát huy vai trò, trách nhiệm, triển khai công việc đạt hiệu quả tích cực.

Từ những vấn đề phát sinh tại cơ sở có thể thấy, sắp xếp đơn vị dân cư không chỉ là thay đổi về tên gọi, địa giới hay quy mô hộ dân. Khi các đơn vị mới hình thành, yêu cầu đặt ra là phải nhanh chóng kiện toàn tổ chức, đổi mới phương thức quản lý, đồng thời xây dựng sự gắn kết trong cộng đồng dân cư. Đây là quá trình cần thời gian và sự đồng hành của cả hệ thống chính trị ở cơ sở. Với tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, sự đồng thuận của nhân dân, các đơn vị mới đang tập trung ổn định tổ chức, hình thành nền nếp sinh hoạt và tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài.