ĐBP - Trong hai ngày 30 và 31/10, kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại hội trường về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027. Thay mặt Chính phủ, đồng chí Nguyễn Văn Thắng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, ĐBQH tỉnh đã giải trình, làm rõ một số vấn đề ĐBQH quan tâm, tập trung vào các nội dung: Mục tiêu tăng trưởng kinh tế, phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công, kiểm soát lạm phát.

Tăng trưởng 10% là thách thức lớn nhưng không phải nhiệm vụ bất khả thi

Thay mặt Chính phủ, đồng chí Nguyễn Văn Thắng trân trọng cảm ơn các ĐBQH đã có nhiều ý kiến đóng góp tâm huyết, sâu sắc, trách nhiệm và thẳng thắn; đồng thời đánh giá các ý kiến thảo luận đã nhìn nhận khách quan kết quả đạt được, chỉ rõ những tồn tại, hạn chế và đề xuất nhiều giải pháp thiết thực nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững trong thời gian tới.

Làm rõ bối cảnh kinh tế năm 2026, Phó Thủ tướng cho biết, tình hình thế giới diễn biến phức tạp, xung đột địa chính trị, giá năng lượng tăng cao, chính sách thương mại quốc tế có nhiều biến động đã tác động không nhỏ đến nền kinh tế Việt Nam. Đặc biệt, việc Mỹ áp thuế bổ sung 12,5% đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, khiến khoảng 70% lượng hàng hóa xuất khẩu sang thị trường này chịu thêm mức thuế, gây khó khăn cho hoạt động của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, kinh tế Việt Nam vẫn đạt được những kết quả tích cực. GDP 9 tháng năm 2026 ước tăng 9,01%, thuộc nhóm các quốc gia có tốc độ tăng trưởng cao trên thế giới. Phó Thủ tướng nhấn mạnh, kết quả tăng trưởng được triển khai đồng thời với các chính sách an sinh xã hội, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp; trong đó, khoảng 360 nghìn tỷ đồng được thực hiện thông qua các chính sách hỗ trợ về thuế, phí và hơn 200 nghìn tỷ đồng dành cho các chương trình an sinh xã hội trong 9 tháng.

Đối với mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm 2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhận định đây là nhiệm vụ rất khó khăn, thách thức lớn, nhất là khi quý IV cần đạt mức tăng trưởng khoảng 12,5%, nhưng không phải nhiệm vụ bất khả thi. Chính phủ sẽ tập trung tháo gỡ khó khăn về thể chế, đất đai, thủ tục, vật liệu xây dựng, vốn và thị trường; thúc đẩy triển khai các dự án đủ điều kiện, phát huy các động lực đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường, mở rộng đơn hàng và nâng cao giá trị gia tăng.

Đẩy nhanh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công

Nhấn mạnh vai trò của đầu tư công, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, đây là nguồn lực đặc biệt quan trọng trong phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược, thúc đẩy tăng trưởng và dẫn dắt đầu tư toàn xã hội.

Về phân bổ vốn, Phó Thủ tướng thông tin, Quốc hội đã phê chuẩn tại Nghị quyết số 27 nguồn vốn trung và dài hạn khoảng 3,42 triệu tỷ đồng. Đến nay, Chính phủ đã thông qua phương án phân bổ 3,15 triệu tỷ đồng, chiếm 92% số vốn Quốc hội cho phép phân bổ; Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã phân bổ và giao chi tiết 1,98 triệu tỷ đồng, gấp 1,5 lần so với nhiệm kỳ trước. Số vốn còn lại hơn 1 triệu tỷ đồng đều đã có địa chỉ và chương trình cụ thể, trong đó dự kiến bố trí 103.000 tỷ đồng cho các dự án thực hiện Nghị quyết số 57 và 194.000 tỷ đồng cho các dự án trọng điểm liên vùng.

Về giải ngân, đến cuối tháng 9/2026, tỷ lệ giải ngân đạt 63% kế hoạch, tăng 203.000 tỷ đồng về số tuyệt đối so với cùng kỳ. Cập nhật đến ngày 29/10, tổng số vốn giải ngân đạt trên 720.000 tỷ đồng, tương đương trên 75% kế hoạch. Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đánh giá, đây là kết quả thể hiện sự nỗ lực của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương.

Tuy nhiên, vẫn còn một số bộ, ngành Trung ương và địa phương có tỷ lệ giải ngân chưa đạt yêu cầu, trong đó có 8 địa phương có số vốn tạm ứng khá cao. Phó Thủ tướng lý giải, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn nên nhiều dự án khởi công mới phát sinh nhu cầu tạm ứng vốn. Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo quyết liệt để từng bước giảm số vốn tạm ứng; đồng thời tập trung chỉ đạo, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công. Theo tính toán, việc thực hiện mục tiêu này có thể đóng góp khoảng 2,5% vào tăng trưởng quý IV và khoảng 1,7% vào tăng trưởng kinh tế cả năm.

Tiếp tục triển khai các giải pháp kiểm soát lạm phát

Đối với mục tiêu kiểm soát lạm phát ở mức 4,5%, Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã chủ động triển khai nhiều giải pháp trước sức ép đến từ xung đột và biến động chính trị bên ngoài. Trong đó, Chính phủ đã tạm ứng ngân sách cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, thực hiện các chính sách giảm thuế, phí đối với xăng dầu; giảm 2% thuế giá trị gia tăng đến hết năm 2026; đồng thời kiểm soát giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý theo hướng giữ ổn định, không tăng.

Nhờ đó, CPI bình quân 9 tháng năm 2026 duy trì ở mức 4,52%. Để đạt kết quả này, từ đầu năm đến nay, Nhà nước đã dành trên 64.000 tỷ đồng thực hiện các chính sách giảm thuế, phí đối với xăng dầu. Dự kiến từ tháng 11 đến hết năm, tiếp tục dành khoảng 4.000 tỷ đồng để đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng từ 7% về 0%.

Bên cạnh đó, Chính phủ đang chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẩn trương rà soát, tiết kiệm tối đa chi phí, hướng tới giảm khoảng 2% giá bán lẻ điện từ nay đến hết ngày 31/3/2027. Theo Phó Thủ tướng, giải pháp này cùng với việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% sẽ tạo dư địa khoảng 0,07% để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đặt ra.

Thời gian tới, Chính phủ tiếp tục phối hợp triển khai các chính sách tài khóa, tiền tệ, quản lý giá; đồng thời thực hiện hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp, góp phần kiểm soát lạm phát và bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô.