Học bạ số là hệ thống quản lý hồ sơ học sinh bằng phương thức điện tử, thay thế cho sổ học bạ giấy truyền thống. Trong học bạ số, thông tin về kết quả học tập, rèn luyện, đánh giá năng lực, phẩm chất của học sinh được cập nhật trực tuyến, liên thông với cơ sở dữ liệu ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT). Từ năm học 2024 - 2025, 100% trường có học sinh tiểu học trên địa bàn tỉnh đã áp dụng mở rộng học bạ số. Đối với cấp THCS, THPT và giáo dục thường xuyên thực hiện thí điểm sử dụng học bạ số từ học kỳ II, năm học 2024 - 2025.
Để triển khai học bạ số diện rộng với tất cả các cấp, các trường, trước thềm năm học 2025 - 2026, các cơ sở giáo dục toàn tỉnh đã hoàn thiện hạ tầng công nghệ, triển khai nâng cấp phần mềm quản lý nhà trường và quản lý học sinh, tích hợp module quản lý học bạ số, cập nhật đầy đủ thông tin và kết quả học tập của học sinh các năm học. Đồng thời hoàn thành trang bị chứng thư số cho cán bộ, giáo viên để ký số hồ sơ, sổ sách điện tử; tập huấn sử dụng phần mềm và thực hiện tạo lập, quản lý, phát hành, báo cáo học bạ số. Với cấp tiểu học, đã triển khai toàn cấp trước đó, rà soát thông tin học bạ số và tạo lập, phát hành, báo cáo dữ liệu về cổng học bạ số của Bộ GD&ĐT.
Trường Tiểu học Hoàng Văn Nô, phường Điện Biên Phủ năm học này có hơn 110 học sinh với 1 trường trung tâm và 1 điểm bản lớp ghép. Đây là năm thứ 3 nhà trường sử dụng học bạ số. Mặc dù ban đầu triển khai gặp một số khó khăn, lúng túng về thao tác và kết nối, nhưng đến nay các cán bộ, giáo viên đều đã sử dụng thành thạo, cùng chung đánh giá học bạ số mang lại nhiều lợi ích thiết thực, thuận lợi hơn trong công việc. Cô Đào Thị Chung Hương, giáo viên lớp 1A chia sẻ: “Trước đây đối với học sinh lớp 1, tôi mất từ 15 - 20 ngày để hoàn thiện việc viết bìa học bạ, vào thông tin từng học sinh, cuối năm cập nhật điểm số và nhận xét phẩm chất, năng lực từng em. Nhưng từ khi triển khai học bạ số, mọi thứ tiện lợi và nhanh hơn, thời gian hoàn thiện chỉ mất vài ngày”.
Ông Nguyễn Đức Thành, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hoàng Văn Nô cho biết: “Có học bạ số, giáo viên không phải viết tay thông tin, điểm số học sinh, có thêm thời gian tập trung vào chuyên môn; phụ huynh có con vào lớp 1 cũng bớt được một phần chi phí mua sổ học bạ. Mọi thông tin có trên hệ thống số nên nhà trường nắm tình hình và khai thác dễ dàng. Hơn nữa việc lưu trữ hồ sơ dạng này không lo mất, hỏng, thất lạc; học bạ số liên thông nên việc chuyển trường cho học sinh cũng đơn giản hóa, nhanh chóng hơn. Vì vậy năm học này, nhà trường chỉ đạo các thầy, cô giáo với kinh nghiệm đã có, triển khai nhanh chóng, hiệu quả học bạ số học sinh, nhất là các em lớp 1 cần lập học bạ mới”.
Tại khu vực vùng cao xa xôi của xã Mường Mùn, Trường Phổ thông DTBT Tiểu học và THCS Pu Xi đang tích cực triển khai 100% học bạ số. Năm học này nhà trường có gần 1.000 học sinh, hơn 60 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Thầy Bùi Đức Trọng, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Về cơ bản việc triển khai mở rộng học bạ số cả cấp tiểu học và THCS của trường đều diễn ra thuận lợi, đúng thời gian và đảm bảo yêu cầu”. Để làm được điều đó, việc tập huấn, hướng dẫn cho giáo viên sử dụng nền tảng và chia sẻ kinh nghiệm giữa các giáo viên đã được nhà trường chú trọng, quan tâm, đảm bảo 100% thầy cô nắm chắc cách sử dụng.
Việc triển khai học bạ số trong các nhà trường với đặc thù tỉnh miền núi vẫn còn một số khó khăn nhất định. Thách thức lớn nhất là hệ thống phần mềm tại các đơn vị đôi khi chưa đồng bộ, hạ tầng công nghệ ở một số điểm trường vùng sâu vùng xa còn hạn chế, chưa có điện lưới ổn định, thiếu mạng internet, sóng điện thoại... Bên cạnh đó, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin của đội ngũ cán bộ, giáo viên chưa đồng đều và thói quen sử dụng sổ sách giấy từ lâu cũng là một rào cản cần thời gian để thay đổi.
Tuy nhiên, với sự chỉ đạo quyết liệt của ngành GD&ĐT, sự chuẩn bị kỹ lưỡng của các nhà trường và những lợi ích thiết thực đã được chứng minh, có thể khẳng định việc triển khai học bạ số trên toàn tỉnh từ năm học 2025 - 2026 là một bước tiến tất yếu. Vượt qua những thách thức ban đầu, học bạ số sẽ trở thành công cụ đắc lực, tạo ra môi trường giáo dục ngày càng minh bạch, hiệu quả và hiện đại, đáp ứng yêu cầu công cuộc chuyển đổi số quốc gia.