Sự cố gián đoạn diện rộng của Amazon ngày 5/3/2026 khiến hàng chục nghìn người dùng không thể mua sắm trên nền tảng thương mại điện tử lớn nhất thế giới, đồng thời làm dấy lên lo ngại mới về mức độ dễ tổn thương của hạ tầng công nghệ toàn cầu trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang.

Các báo cáo về sự cố tăng mạnh vào buổi chiều khi người dùng trên khắp nước Mỹ phản ánh việc không thể đăng nhập, duyệt sản phẩm hoặc hoàn tất thanh toán. Trang theo dõi sự cố trực tuyến Downdetector ghi nhận hơn 22.000 phản ánh ở thời điểm cao nhất, với nhiều lỗi khác nhau như thanh toán thất bại, giá sản phẩm hiển thị sai hoặc trang web không tải được.

Amazon thừa nhận tình trạng gián đoạn nhưng chưa đưa ra nguyên nhân cụ thể. Công ty cho biết một số khách hàng có thể gặp khó khăn khi mua sắm và họ đang nỗ lực khắc phục sự cố trong thời gian sớm nhất. Đến cuối ngày, các dịch vụ dần được khôi phục khi số lượng phản ánh giảm. Sự cố xảy ra chỉ vài ngày sau một diễn biến khác cho thấy rủi ro địa chính trị ngày càng lớn đối với hạ tầng công nghệ. Trước đó trong tuần, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran đã làm hư hại nhiều trung tâm dữ liệu của Amazon Web Services (AWS) tại Trung Đông, trong đó có hai cơ sở ở UAE và một cơ sở tại Bahrain.

Theo Amazon, các cuộc tấn công gây hư hại cấu trúc công trình và làm gián đoạn nguồn điện cung cấp cho hạ tầng. Hệ thống chữa cháy tự động được kích hoạt sau các vụ nổ cũng gây thêm thiệt hại do nước bên trong trung tâm dữ liệu. Công ty cảnh báo việc khôi phục hoàn toàn dịch vụ có thể mất thời gian do mức độ hư hại vật lý.

Các vụ tấn công diễn ra trong bối cảnh xung đột leo thang sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran, kéo theo nhiều đợt tấn công trả đũa bằng drone và tên lửa trên khắp khu vực vùng Vịnh.

Dù sự cố ngày 5-3 chưa được xác nhận có liên quan trực tiếp đến các cuộc tấn công trước đó, thời điểm xảy ra đã làm dấy lên nhiều suy đoán trên mạng xã hội, đồng thời cho thấy mối liên hệ ngày càng phức tạp giữa căng thẳng địa chính trị và các mạng lưới kỹ thuật số toàn cầu.

AWS hiện là một trong những nền tảng điện toán đám mây lớn nhất thế giới, cung cấp hạ tầng cho hàng nghìn trang web, hệ thống tài chính và ứng dụng. Khi các cơ sở của nền tảng này gặp sự cố, tác động có thể lan rộng ra toàn bộ hệ sinh thái số.

Các cuộc tấn công tại Trung Đông đã gây gián đoạn cục bộ đối với nhiều tổ chức phụ thuộc vào AWS trong khu vực, buộc một số doanh nghiệp phải chuyển hướng hoạt động hoặc di chuyển dữ liệu sang các trung tâm khác. Theo các chuyên gia, dù hệ thống đám mây được thiết kế với nhiều lớp dự phòng, nhưng khi nhiều cơ sở trong cùng khu vực bị ảnh hưởng vẫn có thể tạo áp lực lớn lên năng lực vận hành.

Những diễn biến này cũng khiến thị trường tài chính và nhà đầu tư lo ngại, làm nổi bật rủi ro đối với các tập đoàn công nghệ lớn khi mở rộng hạ tầng tại các khu vực nhạy cảm về địa chính trị. Cổ phiếu của Amazon đã giảm mạnh khi thị trường lần đầu phản ứng với thông tin các trung tâm dữ liệu bị hư hại, trước khi dần phục hồi sau đó.

Ở góc độ rộng hơn, sự việc cho thấy các cuộc xung đột hiện đại không chỉ đe dọa nguồn cung năng lượng hay các tuyến vận tải, mà còn có thể làm gián đoạn hạ tầng số - nền tảng của thương mại và tài chính toàn cầu.

Trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ tiếp tục đầu tư hàng tỷ USD vào trung tâm dữ liệu để phục vụ trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây, sự cố của Amazon là lời nhắc rằng “xương sống” kỹ thuật số của thế giới vẫn phụ thuộc vào những cơ sở vật lý, và những cơ sở này không miễn nhiễm trước các cú sốc địa chính trị.