Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã ban hành nhiều chương trình, kế hoạch hành động cụ thể nhằm lan tỏa tinh thần đổi mới, sáng tạo đến từng ngành, từng địa phương, đặt nền móng cho một Điện Biên năng động trong thời đại số.
Điện Biên là một trong những địa phương tiên phong ứng dụng công nghệ số vào quản lý, điều hành. Hiện nay, 100% cơ quan hành chính các cấp đã sử dụng nền tảng quản lý văn bản điện tử liên thông quốc gia; hơn 98% văn bản được ký số. Hệ thống hội nghị trực tuyến kết nối tới tận xã, phường, giúp chỉ đạo, điều hành thông suốt, nhanh chóng, tiết kiệm thời gian và chi phí.
Trung tâm Phục vụ hành chính công và bộ phận “Một cửa” các cấp được đầu tư đồng bộ, hiện đại. 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện đã được cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 và 4, tích hợp lên Cổng dịch vụ công quốc gia. “Chuyển đổi số không chỉ thay đổi cách làm việc của chính quyền mà còn nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, hướng đến nền hành chính hiện đại, minh bạch” - Chủ tịch UBND tỉnh Lê Thành Đô nhận định.
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh cho tới các xã, phường, mọi thủ tục đều được thực hiện “4 tại chỗ” từ tiếp nhận, thẩm định, phê duyệt và trả kết quả. Anh Vàng A Sềnh, bản Trống Dình, xã Tìa Dình chia sẻ: “Khi đến làm thủ tục đăng ký kết hôn, mọi thứ rất nhanh gọn. Cán bộ hướng dẫn tận tình. Trước đây phải đi lại nhiều lần, giờ chỉ cần đăng ký online là hồ sơ được tiếp nhận, phê duyệt và trả kết quả đúng hẹn. Tôi thấy ứng dụng công nghệ số rất tiện lợi, tiết kiệm thời gian, nhất là với những người ở xa trung tâm xã”.
Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh (IOC) được coi là “bộ não số” của tỉnh đang vận hành hiệu quả, kết nối 12 nhóm dữ liệu trọng yếu và hơn 300 camera giám sát, giúp chính quyền theo dõi, dự báo và xử lý kịp thời các tình huống phát sinh. Đây chính là tiền đề cho mô hình đô thị thông minh, quản trị thông minh, xã hội thông minh ở Điện Biên.
Để công cuộc chuyển đổi số không dừng ở khẩu hiệu, Điện Biên đã ưu tiên đầu tư mạnh mẽ cho hạ tầng công nghệ thông tin và viễn thông. Đến nay, 100% trung tâm xã, phường có cáp quang, 97% khu dân cư có sóng 3G/4G và 38 trạm 5G đang được lắp đặt, mở rộng. Trung tâm dữ liệu tỉnh hoạt động theo mô hình điện toán đám mây, bảo đảm an toàn và liên thông dữ liệu toàn hệ thống. Cùng với đó là những dự án trọng điểm về khoa học và đổi mới sáng tạo, như Trung tâm Khoa học và Đổi mới sáng tạo, phòng thí nghiệm công nghệ sinh học - nông nghiệp công nghệ cao.
Xác định con người là trung tâm của mọi chuyển đổi, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch thu hút nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2025 - 2026, hướng tới xây dựng đội ngũ chuyên gia, kỹ sư, nhà quản trị công nghệ và AI. Đồng thời, tỉnh xúc tiến thành lập Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Điện Biên và Tổ hợp giáo dục FPT, tạo cơ hội học tập, nghiên cứu và khởi nghiệp cho thanh niên địa phương. Trong ngành giáo dục, gần 13.000 giáo viên được đào tạo kỹ năng ứng dụng AI vào giảng dạy; hàng nghìn học sinh tiếp cận công cụ học tập thông minh, hình thành tư duy sáng tạo sớm. Mặt khác, phong trào sáng tạo trẻ đang lan tỏa mạnh mẽ như cuộc thi “Khoa học kỹ thuật”, “Sáng tạo Thanh thiếu niên, nhi đồng tỉnh Điện Biên”.
Ở lĩnh vực truyền thông số, các nền tảng ứng dụng “Điện Biên Smart”, zalo “Hành chính công tỉnh Điện Biên” hay chuyên trang truyền hình “Chuyển đổi số”, “Khoa học và Công nghệ” cùng các loại hình báo chí trên nền tảng số đã giúp người dân tiếp cận thông tin về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số dễ dàng. Đặc biệt, phong trào “Bình dân học vụ số”, một sáng kiến mang dấu ấn của Điện Biên đã lan tỏa đến tận các thôn, bản vùng sâu, vùng xa, biên giới, giúp người dân vùng cao làm quen với kỹ năng số, thay đổi tư duy lao động và sinh hoạt.
Hướng tới mục tiêu xây dựng “Nông thôn số” và phát triển “Kinh tế số”, tỉnh Điện Biên tập trung cho nông nghiệp thông minh, tăng cường cơ giới hóa và ứng dụng tự động hóa ở các khâu sản xuất, đồng thời đưa công nghệ hiện đại như AI, IoT áp dụng vào canh tác. Nhiều hợp tác xã và hộ dân đã mạnh dạn áp dụng hệ thống tưới tiêu tự động, truy xuất nguồn gốc sản phẩm bằng mã QR, sử dụng nhật ký điện tử để ghi chép mùa vụ và theo dõi sâu bệnh. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có hơn 4.000 hộ sản xuất đã thực hiện hoạt động giao dịch qua tài khoản điện tử, thiết lập gian hàng online, sử dụng mạng xã hội như facebook, zalo để tiếp thị và tiêu thụ sản phẩm.
Anh Vàng A Tỷ, Hợp tác xã Dứa Mường Nhà chia sẻ: Trước đây người trồng dứa trong bản thường chờ thương lái đến mua. Giờ mình đăng ảnh, thậm chí livestream trên facebook để bán hàng. Nhờ đó nhiều công ty đã biết đến thương hiệu Dứa mật Pu Lau Mường Nhà. Vì vậy, việc tiêu thụ sản phẩm thuận lợi hơn rất nhiều, thị trường ổn định, thu nhập cao hơn và đời sống của bà con cũng được cải thiện.
Hiện nay tỉnh Điện Biên đã có trên 500 sản phẩm nông sản đưa lên các sàn thương mại điện tử như Postmart, Shopee, Lazada, Sendo… trong đó có 54 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao, 4 sao. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2025 giá trị kinh tế số chiếm tối thiểu 10% GRDP; trên 70% doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi số; 55% dân số trở lên tham gia mua sắm trực tuyến và 50% số hộ sản xuất nông nghiệp có tài khoản thương mại điện tử...
Điện Biên xác định doanh nghiệp, đơn vị là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, do đó mở rộng hợp tác với nhiều trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước. Các dự án phối hợp với Đại học Bách khoa Hà Nội, Công ty Cổ phần OSB, hay đối tác từ Nga, Pháp, Australia đang mở ra hướng đi mới trong ứng dụng AI giám sát rừng, cảnh báo thiên tai, xúc tiến thương mại điện tử và quảng bá sản phẩm địa phương. Trong năm 2025, sự kiện “Ngày hội AI - Hành trình phủ AI” đã quy tụ hàng trăm cán bộ, học sinh, doanh nghiệp, chuyên gia công nghệ, tạo ra không gian trải nghiệm trí tuệ nhân tạo và khơi dậy tinh thần sáng tạo trong cộng đồng.
Bà Trần Tố Uyên, Giám đốc Quốc gia Steam for Vietnam Foundation cho biết: “Đến với Điện Biên chúng tôi rất bất ngờ vì thấy được sự quyết tâm của lãnh đạo tỉnh cũng như ngành giáo dục. Cùng với việc dành tất cả nguồn lực và nhân sự của Steam for Việt Nam để hỗ trợ cho Điện Biên thì ở Việt Nam đây là khóa đào tạo miễn phí đầu tiên có thể triển khai và phủ hết 100% số lượng giáo viên ở địa phương”.
Dù còn nhiều khó khăn về hạ tầng, nhân lực và nguồn lực tài chính, nhưng với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân, Điện Biên đang từng bước khẳng định vị thế của một tỉnh miền núi chủ động, sáng tạo và hội nhập trong kỷ nguyên số.