Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho biết: “Sự tham gia của các tập đoàn, công ty lớn như Sungroup, Vingroup, FPT,… và đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp công nghệ của Việt Nam sẽ đóng vai trò dẫn dắt và hình thành hệ sinh thái, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trên địa bàn tỉnh”. 

Trong phần tham luận với chủ đề: “Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mở ra không gian phát triển mới, tạo nền tảng để Điện Biên bứt phá tăng trưởng hai con số”, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho rằng trong bối cảnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, những đặc thù của Điện Biên như địa hình miền núi chia cắt, khoảng cách lớn giữa các khu dân cư và trung tâm kinh tế có thể trở thành không gian phát triển mới nếu được giải quyết bằng công nghệ.

Theo Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương, Điện Biên là một trong những địa phương đầu tiên đăng ký với Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai mô hình thử nghiệm có kiểm soát về kinh tế tầm thấp, không gian tầm thấp. Đây không chỉ là mô hình phát triển kinh tế mới, mà còn là bước thử nghiệm chính sách quan trọng, góp phần hoàn thiện khung thể chế về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. 

“Sự tham gia của các tập đoàn, công ty lớn như SunGroup, Vingroup, FPT,… và đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp công nghệ của Việt Nam sẽ đóng vai trò dẫn dắt và hình thành hệ sinh thái, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trên địa bàn tỉnh”, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh.

Tiếp nối định hướng trên, ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch Liên minh Kinh tế tầm thấp Việt Nam (LEAP), Tổng giám đốc Tập đoàn FPT cho biết, FPT đến với Điện Biên cùng liên minh kinh tế tầm thấp, quy tụ các doanh nghiệp Việt Nam có năng lực trong lĩnh vực khoa học công nghệ và máy bay không người lái. Liên minh hướng tới kết nối năng lực nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, thử nghiệm và triển khai ứng dụng thực tế, qua đó xây dựng các mô hình kinh tế tầm thấp phù hợp với địa bàn vùng cao, vùng núi và biên giới. Theo FPT, để tạo ra giá trị thực sự, cần xây dựng các mô hình ứng dụng cụ thể, gắn với bài toán của người dân, doanh nghiệp và chính quyền địa phương. 

Với Điện Biên, các bài toán có thể bắt đầu từ nông nghiệp, vận chuyển nông sản, giám sát cây trồng, kiểm soát dịch bệnh, quản lý rừng và hỗ trợ logistics tại các khu vực có địa hình phức tạp. Điện Biên có khoảng 70% diện tích canh tác là sườn dốc, khó cơ giới hóa, chi phí lao động cao và hiệu quả sản xuất nông nghiệp còn hạn chế.

FPT và Trường Thịnh Drone đã thử nghiệm ứng dụng máy bay không người lái trong nông nghiệp tại Điện Biên và ghi nhận nhiều kết quả tích cực. UAV có thể giảm thời gian phun thuốc từ 4 giờ xuống còn 10 phút/ha, tăng năng suất gieo hạt, rải phân từ suất 0.5-1ha/người/ngày lên 40-64 ha/ngày tại những khu vực con người khó tiếp cận và giảm khoảng 40% chi phí logistics vận chuyển nông sản.

Theo mô phỏng của FPT trên diện tích hơn 51.000 ha với các cây trồng chủ lực như lúa, cà phê, mắc ca và trà Shan tuyết, việc ứng dụng UAV có thể giúp giảm 15-20% chi phí canh tác, tiết kiệm khoảng 62 triệu m3 nước mỗi năm và giảm 30% chi phí nhân công. Đồng thời, thu nhập người dân dự kiến tăng từ 9-18 triệu đồng/ha/năm, đóng góp thêm khoảng 2.630 tỷ đồng cho GRDP của tỉnh mỗi năm. Ông Nguyễn Văn Khoa nhấn mạnh: “Nếu các công đoạn trong nông nghiệp được chuẩn hóa và công nghiệp hóa hơn, chúng ta mới có thể tăng sức cạnh tranh cho nông sản và cho người nông dân”.

Từ thực tế thử nghiệm ban đầu, FPT đề xuất hai hướng hợp tác. Thứ nhất, Điện Biên có thể đóng vai trò dẫn dắt, liên kết với một số địa phương có đặc thù tương đồng để cùng kiểm chứng, hoàn thiện và nhân rộng các mô hình kinh tế tầm thấp cho vùng cao, vùng núi và khu vực biên giới. Thứ hai, tỉnh và Liên minh Kinh tế tầm thấp có thể lựa chọn một đến hai bài toán trọng điểm để triển khai trước, ưu tiên các ứng dụng trong nông nghiệp có khả năng tạo tác động trực tiếp tới đời sống người dân.

Bên cạnh ứng dụng công nghệ, FPT cũng đề xuất cùng Điện Biên phát triển nguồn nhân lực cho lĩnh vực kinh tế tầm thấp. Các chương trình đào tạo có thể được triển khai từ bậc phổ thông, giúp học sinh Điện Biên và các địa phương lân cận sớm tiếp cận công nghệ UAV, dữ liệu, tự động hóa và các kỹ năng mới của nền kinh tế số.

Theo ông Nguyễn Văn Khoa, để doanh nghiệp yên tâm đầu tư vào những lĩnh vực mới như UAV và kinh tế tầm thấp, yếu tố quan trọng là môi trường chính sách ổn định, dài hạn. “Điều quan trọng nhất với doanh nghiệp là một chính sách bền vững, một sự hỗ trợ bền vững. Khi Điện Biên có một chính sách dài hạn, công nghệ sẽ phát triển, chúng ta sẽ làm chủ được các bài toán và từ đó khẳng định vị thế, vai trò của Điện Biên”, ông Khoa chia sẻ.

Đề xuất của FPT tại Điện Biên bám sát định hướng mới của Chính phủ về phát triển công nghệ chiến lược. Theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg, công nghệ hàng không và vũ trụ là một trong 10 nhóm công nghệ chiến lược; thiết bị, phương tiện bay không người lái (UAV) và các hệ thống quản lý, giám sát UAV được xác định là sản phẩm công nghệ chiến lược. Đây là cơ sở quan trọng để FPT cùng các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam thúc đẩy ứng dụng, làm chủ và thương mại hóa UAV trong những bài toán thực tiễn như nông nghiệp, logistics, quản lý vùng núi, vùng rừng và khu vực biên giới.

Trước đó, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, tỉnh Điện Biên đã được lựa chọn xây dựng Đề án thử nghiệm có kiểm soát phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV). Đề án được triển khai theo hướng lấy bài toán thực tiễn làm trung tâm, không chạy theo công nghệ, qua đó hướng tới hình thành một mô hình tham chiếu có thể áp dụng cho các địa phương trong thời gian tới. 

Đại diện Tổng công ty Bưu điện Việt Nam đã đề xuất triển khai mô hình vận chuyển hàng hóa bằng UAV tại Điện Biên. Đồng thời, doanh nghiệp cũng kiến nghị một số cơ chế, chính sách cần được tháo gỡ để bảo đảm tính khả thi khi triển khai trên thực tế. Nhiều ý kiến thảo luận tại buổi làm việc cũng tập trung vào những nội dung cốt lõi của đề án, bao gồm xác định không gian thử nghiệm phù hợp, phạm vi và quy mô hoạt động, cơ chế phối hợp liên ngành giữa các cơ quan quản lý, cũng như phương án kiểm soát rủi ro trong quá trình vận hành. Đây được coi là những yếu tố quyết định đến tính khả thi và hiệu quả của mô hình thí điểm.

Việc triển khai thí điểm tại Điện Biên được kỳ vọng sẽ cung cấp những dữ liệu thực tiễn quan trọng, không chỉ phục vụ việc hoàn thiện mô hình ứng dụng UAV, mà còn là cơ sở để các cơ quan quản lý xây dựng, điều chỉnh khung pháp lý đối với kinh tế tầm thấp - một lĩnh vực còn mới tại Việt Nam. Kết quả thí điểm sẽ góp phần định hình cách tiếp cận phát triển kinh tế tầm thấp theo hướng thực chất, hiệu quả, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế với yêu cầu quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh và an toàn xã hội trong giai đoạn tới.