Những ngày này, tại bản Hong Hin, xã Thanh Nưa, vườn hoa kim ngư thảo của Công ty TNHH Nông nghiệp Công nghệ cao Mùa Xuân Điện Biên đang vào thời điểm rực rỡ. Bà Phạm Thị Biên, kỹ thuật viên Công ty TNHH Nông nghiệp Công nghệ cao Mùa Xuân Điện Biên chia sẻ: Kim ngư thảo là một trong những giống hoa mới được đưa vào trồng tại Điện Biên. Hạt giống được gieo từ tháng 11 trong khay ươm, sau đó trồng đại trà theo quy trình kỹ thuật chặt chẽ. Toàn bộ diện tích trồng được xử lý đất kỹ lưỡng, đảm bảo độ tơi xốp và hạn chế mầm bệnh. Trên bề mặt luống, bạt chống cỏ được trải kín giúp giữ ẩm, giảm cỏ dại và tiết kiệm công lao động. Hệ thống tưới phun tự động cung cấp nước ổn định theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây. Nhờ áp dụng đồng bộ giải pháp kỹ thuật, hơn 2.000 cây kim ngư thảo đang phát triển, sinh trưởng khỏe mạnh, tỷ lệ ra hoa cao và thời gian chơi hoa kéo dài.
Tại khu nhà lạnh của doanh nghiệp, hàng nghìn chậu lan hồ điệp cũng được chăm sóc trong môi trường kiểm soát chặt chẽ về nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng. Đây là loại hoa có yêu cầu kỹ thuật cao, rất nhạy cảm với sự thay đổi của thời tiết. Tuy nhiên, nhờ hệ thống nhà lạnh khép kín, cùng hệ thống làm mát, quạt thông gió và điều chỉnh ánh sáng tự động, cây có thể sinh trưởng ổn định quanh năm, cho hoa đẹp, cánh dày, màu sắc bền và thời gian trưng bày lâu hơn. Điều này cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong cách trồng hoa cảnh, đó là chuyển từ phụ thuộc vào tự nhiên sang chủ động kiểm soát quy trình sản xuất bằng công nghệ.
Một trong những yếu tố quan trọng giúp ngành trồng hoa của Điện Biên phát triển bền vững chính là việc chủ động nguồn giống. Trước đây, hầu hết loại hoa có giá trị cao như lan hồ điệp, hoa ly, cát tường hay đồng tiền đều phải nhập giống từ các địa phương khác. Điều này khiến chi phí sản xuất tăng cao và người trồng hoa gặp nhiều rủi ro khi nguồn giống không ổn định.
Để khắc phục tình trạng này, Trung tâm Đổi mới sáng tạo tỉnh thuộc Sở Khoa học và Công nghệ đã nghiên cứu, làm chủ quy trình nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô. Đây là kỹ thuật hiện đại cho phép tạo ra cây giống sạch bệnh, đồng đều và giữ nguyên đặc tính của cây mẹ. Theo quy trình, các mẫu mô được lấy từ chồi hoặc mầm cây, sau đó đưa vào môi trường nuôi cấy trong phòng thí nghiệm. Sau khoảng 2 - 3 tuần, mẫu mô sẽ phát triển thành cây con hoàn chỉnh với thân và rễ đầy đủ trước khi được đưa ra thích nghi với môi trường bên ngoài. Nhờ kỹ thuật hiện đại, mỗi năm Trung tâm cung cấp khoảng 5.000 cây giống lan hồ điệp để thí điểm trồng tại vườn thực nghiệm, từng bước hướng tới việc cung cấp giống cho doanh nghiệp và người dân trong tỉnh. Việc chủ động nguồn giống giúp người trồng hoa giảm chi phí sản xuất và tạo tiền đề mở rộng quy mô diện tích sản xuất, nâng cao giá trị kinh tế.
Ông Vũ Xuân Linh, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết: Cùng với nghiên cứu giống và nuôi cấy mô, Sở triển khai các dự án ứng dụng khoa học công nghệ trong trồng thí điểm các loại hoa có giá trị kinh tế cao như: Lan hồ điệp, ly, cát tường và đồng tiền lùn với số lượng gần 160.000 cây tại các xã Thanh Nưa, Thanh Yên và nhà màng của đơn vị với tổng diện tích trên 6.500m2. Các đơn vị, cá nhân tham gia dự án được chuyên gia từ các viện nghiên cứu hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hợp lý, từ đó giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Nhờ ứng dụng khoa học công nghệ, nhiều giống hoa mới đã thích nghi tốt với điều kiện khí hậu của Điện Biên.
Nếu như trước đây, việc trồng hoa phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm và điều kiện thời tiết thì nay, khi khoa học công nghệ được đặt vào trung tâm của quá trình sản xuất, người trồng hoa hoàn toàn có thể làm chủ những mùa hoa của mình. Quan trọng hơn, sự kết hợp giữa nghiên cứu khoa học, chuyển giao kỹ thuật và sự tham gia của các đơn vị, doanh nghiệp đã hình thành mô hình sản xuất hoa công nghệ cao theo hướng hàng hóa, từng bước tạo ra chuỗi giá trị mới cho nông nghiệp địa phương.