Hai khái niệm bị nhầm lẫn khi xác thực thông tin thuê bao di động

Phó cục trưởng Cục Viễn thông Nguyễn Anh Cương cho biết: Thứ nhất, việc xác thực thông tin thuê bao theo đúng quy định vẫn được thực hiện thường xuyên, liên tục, đảm bảo thông tin thuê bao được đăng ký với giấy tờ hợp pháp, đúng người đăng ký khi được đối soát với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Đợt tổng rà soát năm 2023 là hướng tới đảm bảo tất cả các thông tin thuê bao đều được gắn với một giấy tờ hợp pháp được đối soát với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (giai đoạn này đã xử lý được 17 triệu thuê bao có giấy tờ không hợp lệ, chuẩn hóa 11 triệu số và xử lý thu hồi 6 triệu số).

Giai đoạn này vì một số yếu tố kỹ thuật, mới chỉ thực hiện đối soát 3 trường dữ liệu tên, ngày tháng năm sinh, địa chỉ. Thông tư 08 của Bộ KH&CN bổ sung thêm trường hình ảnh để đảm bảo kết quả đối soát chính xác hơn, hạn chế các hành vi như giả mạo giấy tờ thay đổi khuôn mặt trong khi nhà mạng không có khả năng đối soát kiểm chứng. Theo quy định tại Thông tư 08, các doanh nghiệp viễn thông sẽ có tối đa 30 ngày kể từ ngày 15/4 để cập nhật toàn bộ thông tin lên VNeID.

Người sử dụng chỉ phải cập nhật lại thông tin thuê bao khi có phát hiện sai lệch thông tin so với thông tin đối soát, giấy tờ sử dụng để đăng ký bị hết hiệu lực (như chứng minh nhân dân 9 số) hoặc bị phát hiện đang sử dụng SIM không chính chủ. Trong các trường hợp đó, người sử dụng sẽ nhận được thông báo từ nhà mạng để thực hiện xác thực lại thông tin.

Thứ hai là xác nhận sử dụng chính chủ. Về cơ bản, quá trình xác thực từ giai đoạn 2023 đến nay đã đảm bảo mỗi thuê bao đang hoạt động được gắn chính xác với một giấy tờ, một cá nhân cụ thể.

Theo quy định tại Luật Viễn thông 2023, người sử dụng sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về số thuê bao mình đứng tên. Tuy nhiên, với 30 năm phát triển, hiện đang có gần 120 triệu thuê bao, của 10 mạng di động, không ít trường hợp người dân bị liên đới khi bị thất lạc số thuê bao mà không ngừng cung cấp dịch vụ nên bị lợi dụng vào các hành vi vi phạm pháp luật. Do đó, cần có một công cụ để hỗ trợ người dân có thể nhìn lại tổng thể, xác nhận cũng như làm sạch, đảm bảo lại tính chính chủ sử dụng thuê bao di động.

Dữ liệu hiện vẫn đang được Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06) phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông để đưa lên VNeID. Do đó, có thể tại thời điểm hiện tại sẽ còn một số người dân vẫn chưa thấy dữ liệu của mình được hiện lên đầy đủ.

Tới thời điểm hiện tại, theo thống kê sơ bộ hiện đã có hơn 92 triệu thuê bao được đưa lên VneID; trong đó có gần 900.000 số được người dùng xác nhận không sử dụng chính chủ; hơn 60 triệu thuê bao đã được xác nhận sử dụng chính chủ, số còn lại chưa xác định trạng thái. Quá trình tổng rà soát xác nhận trạng thái chính chủ sẽ được triển khai tới ngày 15/6. 

Về giải pháp hỗ trợ đối với các nhóm yếu thế, trong quá trình triển khai Thông tư 08, Bộ KH&CN phối hợp các đơn vị, các doanh nghiệp viễn thông xây dựng kế hoạch hỗ trợ đối với các nhóm đối tượng yếu thế (người cao tuổi, người không có điều kiện tiếp cận công nghệ, người ở vùng sâu, vùng xa…) bảo đảm các phương thức xác thực đa dạng, thuận tiện, dễ tiếp cận, hạn chế tối đa khó khăn cho người dân, bao gồm: Tổ chức các điểm hỗ trợ trực tiếp tại địa phương; cử nhân viên chính thức của nhà mạng hỗ trợ xác thực tại chỗ; phối hợp với chính quyền cơ sở, lực lượng công an cấp xã, phường hướng dẫn người dân thực hiện xác nhận thông tin.

Bộ KH&CN lưu ý, toàn bộ quá trình xác nhận chính chủ đều chỉ được thực hiện qua VneID. Việc xác thực thông tin thuê bao chỉ được thực hiện qua các ứng dụng của nhà mạng (My Viettel, My VNPT, My MobiFone, …) hoặc điểm giao dịch chính thức của nhà mạng và đều được cung cấp miễn phí. Người dân cần nâng cao cảnh giác, không truy cập vào các đường link lạ để tránh nguy cơ bị lừa đảo, chiếm đoạt thông tin.

Vì sao thiết bị kích sóng di động vẫn được mua bán tràn lan trên mạng?

Chia sẻ về việc thiết bị kích sóng di động vẫn được mua bán tràn lan trên mạng xã hội, ông Lê Văn Tuấn, Cục trưởng Cục Tần số vô tuyến điện cho biết: Thiết bị kích sóng di động có thể gây nhiễu, gián đoạn mạng di động nếu tự ý lắp đặt, sử dụng thiết bị không đạt quy chuẩn. Chỉ doanh nghiệp có giấy phép sử dụng băng tần mới được phép sử dụng.

Việc xác định nguyên nhân và xử lý nhiễu sóng trước đây mất nhiều thời gian, tốn kém nguồn lực của cả nhà mạng lẫn cơ quan quản lý. Để khắc phục, Cục Tần số vô tuyến điện phối hợp cùng các doanh nghiệp viễn thông triển khai hệ thống giám sát và phát hiện nhiễu thông tin di động iSpectra trong giai đoạn 2023-2025. Hệ thống này biến trạm BTS thành công cụ để kiểm soát tần số, phát hiện nhiễu hiệu quả, cho phép thu thập dữ liệu theo thời gian thực, phát hiện, cảnh báo, khoanh vùng và xử lý nguồn nhiễu.

Cục Tần số vô tuyến điện đã phát hiện, xử lý 532 thiết bị vi phạm, chủ yếu do cá nhân, hộ gia đình thiếu hiểu biết pháp luật, tự mua dùng để cải thiện sóng ở khu vực sóng kém như tầng hầm, nơi bị nhà cao tầng che chắn.

Nhằm đảm bảo cho các mạng thông tin vô tuyến điện hoạt động an toàn, thông suốt, ông Lê Văn Tuấn cho biết, Cục Tần số vô tuyến điện sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp ngăn chặn. Thời gian tới, Cục Tần số vô tuyến điện sẽ đẩy mạnh cấp phép băng tần thấp để nhà mạng cải thiện vùng phủ sóng. Năm 2025, Cục đã cấp phép băng tần 700 MHz cho các nhà mạng thông tin di động. Đây là băng tần thấp, có khả năng phủ rộng, phủ sâu, giúp nhà mạng cải thiện được vùng phủ tại các điểm lõm sóng cục bộ ở những khu vực có mật độ xây dựng cao.

Về các chế tài xử phạt, theo ông Lê Văn Tuấn, hành vi lắp đặt, sử dụng, mua bán trái phép thiết bị kích sóng bị xử phạt hành chính, tịch thu tang vật; trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị xử lý theo quy định pháp luật liên quan. Thực tế, đa số vi phạm của người dân do thiếu hiểu biết, không nhận thức hết các tác hại; khi được giải thích, yêu cầu tháo dỡ đều chập nhận, không tái phạm. Với hành vi kinh doanh, rao bán công khai, nhất là trên môi trường mạng cần tăng cường phối hợp liên ngành để kiểm soát, xử lý nghiêm từ khâu nhập khẩu đến phân phối.