Trong khi nhiều quốc gia trên thế giới phải vật lộn với lạm phát và biến động địa chính trị, những công ty công nghệ lớn nhất của Mỹ đang thực hiện một “canh bạc” tài chính chưa từng có. Thông tin mới được tiết lộ trên truyền thông Mỹ cho thấy, 5 công ty hàng đầu về AI, gồm Amazon, Google, Microsoft, Meta và Oracle, dự kiến ​​ đầu tư 700 tỷ USD vào cơ sở hạ tầng lĩnh vực này trong năm 2026.

Quy mô khó nắm bắt, thị trường ngày càng lo lắng

Mức đầu tư lên tới 700 tỷ USD gần gấp đôi năm 2025 và cũng vượt Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của một số quốc gia như Israel hay Thụy Sĩ. Phần lớn khoản chi tiêu này được dành cho việc xây dựng những trung tâm dữ liệu khổng lồ và trang bị các thế hệ chip tiên tiến cho AI tạo sinh.

Amazon đã tuyên bố sẽ chi 200 tỷ USD trong năm nay, trong khi Google dự định đầu tư khoảng 180 tỷ USD để giành vị thế thống trị trong kỷ nguyên công nghệ tiếp theo. Nhưng khi các công ty này tăng trưởng mạnh mẽ, những dấu hiệu bất ổn đã xuất hiện trên Phố Wall. Điển hình như việc cổ phiếu của Amazon giảm mạnh sau khi xuất hiện thông tin về tăng chi tiêu, trong khi giới đầu tư lo ngại doanh thu từ các dịch vụ AI không tăng trưởng tương xứng với những khoản đầu tư khổng lồ.

Sự bùng nổ đầu tư vào AI không chỉ là những con số, mà đang định hình lại nền kinh tế thực tế. Nhu cầu tăng vọt đối với chip nhớ và linh kiện điện toán dành cho các trung tâm dữ liệu AI đang gây ra tình trạng thiếu hụt linh kiện đối với thiết bị điện tử tiêu dùng truyền thống. Apple đã thông báo cho các nhà đầu tư về những vấn đề nguồn cung đối với một số chip được sử dụng trên điện thoại iPhone và máy tính Mac.

Trong khi đó, sự bùng nổ xây dựng các trung tâm dữ liệu đang làm cạn kiệt nguồn lực của ngành xây dựng nói chung ở cả Mỹ và châu Âu. Tình trạng thiếu lao động và khan hiếm nguyên vật liệu đang được chuyển hướng để hỗ trợ những dự án quy mô lớn của các tập đoàn công nghệ, đẩy giá xây dựng nhà ở và văn phòng lên cao, đồng thời làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhà ở tại nhiều thành phố.

Tình hình đã trở nên nghiêm trọng đến mức thợ lành nghề trong một số lĩnh vực như điện, nước ngày càng khan hiếm, khiến chi phí tăng vọt. Trong bối cảnh đó, hầu như mọi lĩnh vực liên quan đến xây dựng và bảo trì các trung tâm dữ liệu đều trở thành cơ hội kinh doanh béo bở.

Các ông lớn công nghệ tăng cường đầu tư

Trong khi Nvidia vẫn là nhà sản xuất chip hàng đầu không thể tranh cãi trong thời kỳ bùng nổ AI, các đối thủ của họ cũng không còn đứng yên. AMD đã ra mắt dòng MI300 để thách thức các chip H100 thống trị của Nvidia, trong khi Intel đang cạnh tranh để khẳng định vị thế của mình với bộ vi xử lý Gaudi 3.

Trong khi đó, Trung Quốc cũng đang đầu tư hàng tỷ USD vào cơ sở hạ tầng trong nước thông qua các gã khổng lồ công nghệ như Alibaba và Baidu nhằm giảm sự phụ thuộc vào công nghệ phương Tây. Tại châu Âu, trọng tâm là “chủ quyền kỹ thuật số” khi các quốc gia Liên minh châu Âu (EU) nỗ lực xây dựng những trung tâm dữ liệu độc lập để bảo đảm vấn đề thông tin của công dân.

Sự bùng nổ đầu tư cơ sở hạ tầng hiện nay phản ánh quy mô và sự hoài nghi trong lịch sử từng bao quanh việc mở rộng đường sắt vào thế kỷ 19 hoặc sự bùng nổ internet cáp quang vào cuối thập niên 1990. Trong cả hai trường hợp, các khoản đầu tư khổng lồ ban đầu cuối cùng đã dẫn đến sự tăng trưởng kinh tế mang tính đột phá và lâu dài.

Liệu AI có mang lại bước nhảy vọt về năng suất mà các nhà kinh tế đang kỳ vọng hay không vẫn là một câu hỏi bỏ ngỏ. Một số chuyên gia cảnh báo, thế giới có thể đang chứng kiến ​​sự hình thành của một trong những bong bóng tài chính lớn nhất lịch sử - một rủi ro mà hiện tại vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng.

Tuy nhiên, điều chắc chắn là các ông lớn công nghệ đã vượt qua điểm không thể quay đầu. Họ đang thế chấp lợi nhuận tương lai để xây dựng cơ sở hạ tầng cho một thế giới mới, đồng thời làm thay đổi các ưu tiên kinh tế toàn cầu.