Công nghệ xanh hay công nghệ môi trường, công nghệ sạch là các sản phẩm công nghệ được sáng chế, phát kiến dựa trên kiến thức khoa học nhằm bảo vệ môi trường và sử dụng tài nguyên thiên nhiên một cách bền vững. Nói cách khác, ứng dụng công nghệ xanh trong sản xuất là quá trình tối ưu hóa hoạt động sản xuất thông qua việc sử dụng máy móc, thiết bị vận hành để giảm tối đa lượng phát thải và khí thải chưa qua xử lý ra môi trường, tiết kiệm nguồn tài nguyên tự nhiên bằng cách tiếp cận công nghệ tái sử dụng, tái chế với nguồn năng lượng tái tạo.

Tại Điện Biên, chính quyền tỉnh đưa ra định hướng lâu dài về tăng trưởng xanh và bền vững, khẳng định vị thế trên bản đồ phát triển công nghiệp vùng Tây Bắc. Từ năm 2018, trên cơ sở Kế hoạch số 638/KH-UBND của UBND tỉnh về phát triển đô thị tăng trưởng xanh trên địa bàn tỉnh đến năm 2030 đặt mục tiêu ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ xanh vào quá trình quy hoạch, vận hành và phát triển công trình đô thị.

Trong suốt những năm qua, các cơ quan ban, ngành của tỉnh đã phối hợp hiện thực hóa mục tiêu phát triển công nghiệp, chủ trương tập trung tăng cường các lĩnh vực ưu tiên, chuyển từ nền tảng nông - lâm nghiệp sang các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao. Từ nay đến năm 2030, tỉnh dự kiến hình thành một số khu công nghiệp (55ha) và phát triển 16 cụm công nghiệp với tổng diện tích quy hoạch 385ha. Các lĩnh vực được ưu tiên thu hút đầu tư bao gồm: Chế biến nông lâm sản theo hướng chế biến sâu phục vụ tiêu dùng và xuất khẩu, công nghiệp phục vụ nông nghiệp và du lịch, sản xuất vật liệu xây dựng, năng lượng sạch, năng lượng tái tạo và các ngành sử dụng công nghệ cao ít gây ô nhiễm.

Theo Quyết định 109/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch tỉnh Điện Biên thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh ưu tiên chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo mô hình không gian 4 trục động lực, 3 vùng kinh tế, 4 cực tăng trưởng. Định hướng mở rộng dựa trên việc khai thác hiệu quả tiềm năng nội tại về điều kiện địa lý, văn hóa và tài nguyên đặc thù của địa phương phù hợp với chủ trương phát triển kinh tế đề ra tại Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Dù đã định hướng rõ ràng và kế hoạch hành động cụ thể, quá trình phát triển công nghiệp của Điện Biên vẫn đối mặt với nhiều rào cản. Hạn chế về giao thông cách trở gây khó khăn trong vận chuyển hàng hóa và thu hút đầu tư. Quy mô sản xuất nhỏ lẻ và phân tán, chưa thể hình thành các khu, cụm công nghiệp đủ lớn để tạo sức hút và tập trung đầu tư. Điểm yếu về hạ tầng và tính liên kết vùng chưa chặt chẽ là thách thức tỉnh cần phải giải quyết để chuyển dịch cơ cấu kinh tế thành công và thực hiện quy hoạch phát triển công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp.

Phát triển công nghệ xanh là xu hướng tất yếu trong bối cảnh ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng. Để thực hiện mục tiêu tăng cường và đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư xanh, bên cạnh việc phát triển nguồn năng lượng tái tạo, tỉnh Điện Biên khuyến khích các cơ sở sản xuất đổi mới công nghệ thân thiện với môi trường. Khuyến khích ứng dụng công nghiệp xanh trong quá trình xử lý phát thải, khí thải tại các khu, cụm công nghiệp như: Công nghệ xanh trong xử lý nước thải công nghiệp giúp kiểm tra, giám sát chặt chẽ quá trình xả thải, đảm bảo xử lý nước thải phát sinh từ các cơ sở sản xuất, hoạt động sản xuất, kinh doanh đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường trước khi xả thải. Hay công nghệ tái chế rác thải nhằm hỗ trợ quản lý hiệu quả nguồn rác.

Bên cạnh nỗ lực hoàn thiện hạ tầng giao thông địa phương, cơ quan ban, ngành khuyến khích ứng dụng máy móc, thiết bị công nghệ xanh trong sản xuất, khai thác hoạt động logistics như công nghệ bao bì xanh, vận tải xanh hay công nghệ kiểm soát kho hàng xanh. Tỉnh nỗ lực thúc đẩy phát triển công nghiệp thông qua chương trình hành động cụ thể, đặc biệt là việc đầu tư đồng bộ hạ tầng khu, cụm công nghiệp. Theo Quyết định 608/QĐ-UBND của UBND tỉnh về chương trình hành động phát triển công nghiệp và thương mại trên địa bàn tỉnh Điện Biên giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đặt mục tiêu hoàn thành đầu tư kết cấu hạ tầng và hình thành một số cụm công nghiệp tại địa bàn Tuần Giáo và Mường Ảng. Tỉnh tăng cường kêu gọi các tập đoàn lớn trong và ngoài nước đầu tư vào các dự án công nghiệp xanh nhằm tạo động lực phát triển mạnh cho ngành công nghiệp hướng tới hội nhập và phát triển bền vững.

Để việc triển khai công nghệ xanh tại các khu, cụm công nghiệp được bền vững, tỉnh khuyến khích hoạt động đào tạo đội ngũ cán bộ, công nhân viên trong khu, cụm công nghiệp tiếp cận với công nghệ xanh thông qua chính sách bồi dưỡng cán bộ, các chương trình tài trợ đào tạo nghề, tổ chức khóa học ngắn hạn. Qua đó thúc đẩy áp dụng công nghệ xanh, đổi mới sáng tạo trong sản xuất tại các khu, cụm công nghiệp.