Một trong những cách làm thể hiện rõ việc phát huy quyền làm chủ của Nhân dân là chính quyền xã chú trọng lấy ý kiến người dân đối với những vấn đề liên quan trực tiếp đến tổ chức đời sống cộng đồng. Trong năm 2026, khi triển khai phương án sắp xếp, tổ chức lại thôn, bản, UBND xã đã tổ chức lấy ý kiến Nhân dân trước khi thực hiện. Từ 26 bản, sau sắp xếp, toàn xã còn 14 bản, giảm 46,1%. Việc tổ chức lấy ý kiến giúp chính quyền nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai.

Việc tổ chức bầu trưởng bản nhiệm kỳ 2026 - 2031 được tiến hành đồng loạt tại 14/14 bản. Cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, công khai, đúng kế hoạch, nhận được sự hưởng ứng tích cực của Nhân dân. Kết quả bầu cử là cơ sở để các trưởng bản tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, chuyển tải ý kiến của người dân và vận động cộng đồng cùng tham gia thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Anh Giàng A Thềnh, bản Xa Vua cho biết: “Việc sắp xếp bản hay bầu trưởng bản là những công việc liên quan trực tiếp đến người dân nên chúng tôi được thông tin, tham gia ý kiến và lựa chọn người đại diện cho mình. Chúng tôi mong muốn trưởng bản sau khi được bầu sẽ gần dân, hiểu dân, lắng nghe ý kiến của bà con và phản ánh kịp thời với chính quyền những vấn đề phát sinh ở cơ sở”.

Cùng với đó, xã đẩy mạnh tuyên truyền chủ trương, chính sách và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội thông qua họp bản, sinh hoạt đoàn thể, hệ thống loa truyền thanh. Đối với các dự án liên quan trực tiếp đến quyền lợi người dân, xã phối hợp với các sở, ngành và nhà đầu tư tuyên truyền, vận động các hộ tham gia đo đạc, quy chủ, phục vụ giải phóng mặt bằng như dự án điện mặt trời, thủy điện Sông Mã 1 và Sông Mã 2. Việc công khai thông tin, giải thích rõ chủ trương, quyền lợi và trách nhiệm là cần thiết để người dân hiểu, đồng thuận và phối hợp triển khai.

Một nội dung quan trọng khác là tạo điều kiện để người dân thực hiện quyền giám sát, phản ánh và được giải quyết những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở. UBND xã duy trì nghiêm túc công tác tiếp công dân theo quy định. Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã thực hiện tiếp công dân định kỳ 1 ngày/tháng; Chủ tịch UBND xã duy trì lịch tiếp công dân vào thứ Ba hằng tuần. Qua đó, người dân có địa chỉ và thời gian cụ thể để phản ánh tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị những vấn đề liên quan đến quyền lợi chính đáng.

Để giải quyết những bất đồng, mâu thuẫn trong cộng đồng, xã củng cố hoạt động hòa giải ở cơ sở. Hiện toàn xã có 14 tổ hòa giải. Xã trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng hòa giải cho đội ngũ làm công tác này góp phần nâng cao khả năng giải quyết mâu thuẫn ngay tại cộng đồng, giữ gìn đoàn kết trong bản.

Xã tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số, tạo thuận lợi cho người dân khi thực hiện các giao dịch với cơ quan nhà nước. Xã đã tiếp nhận 97 hồ sơ, trong đó có 43 hồ sơ trực tuyến toàn trình, 48 hồ sơ trực tuyến một phần và 6 hồ sơ chuyển từ kỳ trước. Đáng chú ý, 92 hồ sơ được giải quyết trước hạn, 4 hồ sơ đúng hạn, còn 1 hồ sơ đang trong thời hạn giải quyết. Không phát sinh phản ánh, kiến nghị về thái độ phục vụ và thời gian giải quyết hồ sơ của cán bộ tiếp nhận.

Ông Cà Văn Thao, Chủ tịch UBND xã Phình Giàng cho biết: Phát huy dân chủ ở cơ sở được xã xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong quá trình quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Xã chú trọng bảo đảm để người dân được tham gia đóng góp ý kiến đối với những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi, đời sống và cộng đồng dân cư; tăng cường tuyên truyền, vận động để nhân dân hiểu, đồng thuận và cùng thực hiện. Thời gian tới, xã tiếp tục nâng cao trách nhiệm của cán bộ, công chức, lấy sự đồng thuận và mức độ hài lòng của người dân làm cơ sở đánh giá hiệu quả hoạt động của chính quyền.

Thực tiễn tại Phình Giàng cho thấy, dân chủ ở cơ sở được phát huy từ những việc cụ thể, gắn với quyền lợi và trách nhiệm của người dân. Từ tham gia sắp xếp bản, lựa chọn trưởng bản đến tiếp cận dịch vụ công, người dân từng bước được tạo điều kiện tham gia vào công việc chung của địa phương. Tuy nhiên, để dân chủ thực chất và đi vào chiều sâu, chính quyền xã cần tiếp tục nâng cao chất lượng thông tin, tăng cường lắng nghe, tiếp thu và phản hồi ý kiến của Nhân dân; đồng thời phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức đoàn thể, trưởng bản và người có uy tín trong tuyên truyền, vận động, giám sát việc thực hiện chủ trương, chính sách. Qua đó, củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận và huy động sức dân tham gia xây dựng địa phương.