Trong những ngày triển khai lấy ý kiến nhân dân về Đề án sắp xếp thôn, tổ dân phố tại xã Mường Ảng, không khí các cuộc họp bản diễn ra dân chủ, cởi mở. Cán bộ xã, Mặt trận Tổ quốc, trưởng bản và các đoàn thể trực tiếp xuống từng khu dân cư để phổ biến chủ trương, giải thích rõ cơ sở pháp lý, mục tiêu cũng như những lợi ích lâu dài của việc sắp xếp. Các cuộc họp đều dành nhiều thời gian để người dân phát biểu ý kiến, nêu những băn khoăn; đồng thời đề xuất, kiến nghị những vấn đề liên quan đến phương án sắp xếp.

Việc sáp nhập bản Hón Sáng với bản Hón, lấy tên bản mới là bản Hón Sáng ban đầu nhận được nhiều ý kiến khác nhau. Một số hộ dân còn tâm tư vì gắn bó với tên bản cũ, lo ngại việc thay đổi sẽ ảnh hưởng đến sinh hoạt cộng đồng cũng như các giá trị truyền thống. Tuy nhiên, thay vì áp đặt hay triển khai theo hình thức hành chính đơn thuần, chính quyền địa phương đã lựa chọn cách làm dân chủ, lấy ý kiến cử tri nhiều lần, giải đáp từng nội dung người dân còn băn khoăn.

Ông Cầm Nhân Muôn, Trưởng bản Hón Sáng cho biết: Trước khi thực hiện sáp nhập, bản chỉ có 137 hộ, chưa đáp ứng tiêu chí về quy mô. Sau khi sáp nhập với bản Hón, tổng số hộ sẽ là 367 hộ, với 1.327 khẩu. Trong quá trình lấy ý kiến, cấp ủy, chính quyền xã nhiều lần về bản gặp gỡ nhân dân, giải thích cụ thể mục đích của việc sắp xếp. Từ chỗ còn băn khoăn, sau quá trình tuyên truyền, vận động, giải thích, 100% người dân tham gia lấy ý kiến đã đồng ý với phương án sáp nhập.

Điều đáng ghi nhận là trong quá trình thực hiện, quyền làm chủ của nhân dân được phát huy tối đa. Người dân được tiếp cận thông tin ngay từ khi xây dựng phương án; tham gia góp ý trước khi quyết định; kết quả lấy ý kiến được công khai ngay tại khu dân cư. Chính cách làm minh bạch, dân chủ đã tạo niềm tin để người dân đồng thuận với chủ trương.

Ông Đoàn Thế Quỳnh, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Mường Ảng cho biết: Xã có 38 bản thì có 9 bản đủ điều kiện giữ nguyên, còn 29 bản phải thực hiện sắp xếp. Trong quá trình triển khai, cán bộ thường xuyên xuống địa bàn, lắng nghe ý kiến, giải thích những vấn đề phát sinh. Nhờ phát huy hiệu quả quy chế dân chủ ở cơ sở nên người dân đồng thuận với chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Tại phường Điện Biên Phủ, sau khi sắp xếp còn 38 tổ dân phố, bản. Các hội nghị lấy ý kiến được tổ chức công khai, đúng trình tự. Mỗi phương án sắp xếp, đổi tên tổ dân phố đều được phổ biến kịp thời để người dân nghiên cứu trước khi biểu quyết.

Ông Nguyễn Quốc Phong, Bí thư Chi bộ tổ dân phố 19 cho biết: Việc lấy ý kiến diễn ra cởi mở. Người dân đã đóng góp nhiều ý kiến về tên gọi mới, quy mô tổ dân phố cũng như những nội dung liên quan đến tổ chức hoạt động sau khi sắp xếp. Nhờ đó, đa số người dân thống nhất cao với phương án địa phương xây dựng.

Bà Mai Bích Hạnh, tổ dân phố 19 chia sẻ: Chúng tôi rất vui khi không chỉ được lấy ý kiến mà những đề xuất hợp lý cũng được địa phương tiếp thu. Đặc biệt, tên gọi mới “phố Him Lam” được nhiều người đồng tình bởi gắn với giá trị lịch sử của Chiến thắng Điện Biên Phủ, góp phần gìn giữ truyền thống và giáo dục thế hệ trẻ.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, nếu chỉ tập trung vào yêu cầu giảm đầu mối mà chưa quan tâm đúng mức đến tâm tư của người dân thì rất dễ phát sinh băn khoăn, thậm chí tạo tâm lý e ngại. Chính vì vậy, tỉnh Điện Biên xác định việc thực hiện dân chủ ở cơ sở là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình sắp xếp thôn, tổ dân phố.

Theo đó, các phương án đã được xây dựng trên cơ sở khảo sát thực tế, lấy ý kiến cấp ủy, chính quyền, mặt trận tổ quốc, các đoàn thể và đặc biệt là người dân tại từng khu dân cư. Những nội dung người dân góp ý được tổng hợp, nghiên cứu điều chỉnh phù hợp trước khi cấp có thẩm quyền xem xét quyết định.

Toàn tỉnh hiện có 1.446 thôn, bản, tổ dân phố. Sau khi rà soát đối chiếu với các tiêu chí quy định, tỉnh đã xây dựng phương án sắp xếp, tổ chức lại còn 881 thôn, tổ dân phố, giảm 565 thôn, tổ dân phố. Qua thực tế triển khai cho thấy, dân chủ không chỉ ở việc tổ chức hội nghị lấy ý kiến mà còn thể hiện ở trách nhiệm giải trình của chính quyền, sự công khai thông tin và tinh thần cầu thị trong tiếp thu ý kiến nhân dân. Khi người dân thực sự được tham gia đầy đủ quá trình xây dựng phương án, những băn khoăn, vướng mắc được giải đáp kịp thời, quyền và lợi ích chính đáng được bảo đảm thì chủ trương lớn sẽ nhận được sự đồng thuận cao.

Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố là yêu cầu tất yếu nhằm xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Nhưng giá trị lớn hơn của quá trình này chính là việc tiếp tục khẳng định và phát huy quyền làm chủ của nhân dân ở cơ sở. Chính sự đồng thuận của người dân sẽ là nền tảng để việc sắp xếp thôn, tổ dân phố được thực hiện nhanh chóng, ổn định, phát huy sức mạnh đoàn kết, xây dựng cộng đồng dân cư ngày càng văn minh, phát triển.