Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, sản lượng điện tiêu thụ trên địa bàn tỉnh liên tục tăng, nhất là cao điểm mùa hè. Hiện nay, nhận thức của người dân và doanh nghiệp về tiết kiệm điện đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều hộ gia đình đã chủ động thay thế bóng đèn sợi đốt bằng đèn LED, sử dụng các thiết bị điện có dán nhãn tiết kiệm năng lượng, hạn chế sử dụng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn trong giờ cao điểm.
Gia đình anh Nguyễn Văn Hùng, ở phường Điện Biên Phủ, những đợt nắng nóng kéo dài, điều hòa gần như hoạt động suốt ngày khiến hóa đơn tiền điện mỗi tháng lên tới 2 triệu đồng. Sau khi được ngành điện hướng dẫn các giải pháp sử dụng điện hiệu quả, gia đình anh đã thay đổi thói quen sinh hoạt, duy trì nhiệt độ điều hòa ở mức 26 - 27 độ C, kết hợp sử dụng quạt điện và tắt các thiết bị khi không cần thiết.
Gia đình chị Lò Thị Hoa, xã Thanh Nưa đã chủ động thay toàn bộ bóng đèn chiếu sáng bằng đèn LED tiết kiệm điện và tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên vào ban ngày. Những thiết bị điện không cần thiết đều được tắt sau khi sử dụng. “Mỗi tháng gia đình tiết kiệm được vài chục nghìn đồng tiền điện. Số tiền không quá lớn nhưng cộng dồn cả năm cũng đáng kể. Quan trọng hơn là mình thấy việc sử dụng điện hợp lý vừa tiết kiệm chi phí, vừa góp phần giảm áp lực cho ngành điện”, chị Hoa chia sẻ.
Tỉnh Điện Biên đã triển khai nhiều chương trình, đề án thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng tại các cơ quan, doanh nghiệp, nhà máy và trường học. Nổi bật là các đề án hỗ trợ như: Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại Hưng Long kiểm toán năng lượng; Công ty TNHH Duyên Hùng xây dựng mô hình quản lý năng lượng nhằm loại bỏ dần các thiết bị hiệu suất thấp; Công ty Cổ phần Sản xuất vật liệu xây dựng gạch tuynel công nghệ cao Điện Biên đánh giá, tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng trong sản xuất…
Năm 2026, Công ty TNHH Duyên Hùng tỉnh Điện Biên đặt mục tiêu sản xuất 9 triệu viên gạch. Trong bối cảnh chi phí đầu vào ngày càng tăng, doanh nghiệp xác định tiết kiệm năng lượng điện là một trong những giải pháp quan trọng nhằm giảm giá thành sản phẩm và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Ông Lưu Công Ruyên, Giám đốc Công ty TNHH Duyên Hùng cho biết: Công ty rà soát toàn bộ hệ thống sử dụng điện, điều chỉnh quy trình vận hành các thiết bị theo hướng tối ưu, hạn chế hoạt động không tải và tăng cường kiểm soát mức tiêu thụ điện ở từng công đoạn sản xuất. Bên cạnh đó, nâng cao ý thức tiết kiệm điện cho người lao động, yêu cầu tắt các thiết bị khi không sử dụng.
Nhờ thực hiện đồng bộ giải pháp, giai đoạn 2019 - 2025, Điện Biên đã tiết kiệm được khoảng 45,353 triệu kWh điện, tương đương tỷ lệ tiết kiệm 15,02% so với tổng sản lượng điện thương phẩm hằng năm. Riêng Công ty Điện lực Điện Biên, thông qua các hoạt động tuyên truyền hưởng ứng Chiến dịch Giờ Trái đất đã tiết kiệm được gần 39.000 kWh điện; chương trình tuyên truyền tiết kiệm điện tại các trường học giúp tiết kiệm khoảng 22,7 triệu kWh; tuyên truyền tại các thôn, bản, tổ dân phố tiết kiệm thêm khoảng 22,6 triệu kWh.
Theo Công ty Điện lực Điện Biên, trong bối cảnh thời tiết nắng nóng kéo dài, nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh cả về cường độ hoạt động lẫn thời gian vận hành. Toàn quốc ghi nhận công suất cực đại hệ thống điện ngày 15/5/2026 đạt 54.654MW, xác lập mức đỉnh mới trong năm 2026. Nhu cầu sử dụng điện tăng cao khiến hóa đơn tiền điện của nhiều hộ gia đình có thể tăng đột biến. Riêng điều hòa không khí và các thiết bị làm mát có thể chiếm từ 40 - 70% tổng điện năng tiêu thụ của hộ gia đình trong mùa nắng nóng.
Để góp phần giảm tải cho hệ thống điện và hạn chế chi phí sinh hoạt tăng cao, Công ty Điện lực Điện Biên khuyến nghị khách hàng sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả. Đối với điều hòa không khí, nên cài đặt nhiệt độ ở mức 26 - 28°C, kết hợp sử dụng quạt điện để tăng khả năng lưu thông khí mát; đóng kín cửa phòng, sử dụng rèm che nắng và vệ sinh bộ lọc định kỳ nhằm nâng cao hiệu suất hoạt động. Bên cạnh đó, người dân cần tắt hẳn các thiết bị điện khi không sử dụng, hạn chế vận hành đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn vào giờ cao điểm, tận dụng ánh sáng tự nhiên vào ban ngày và ưu tiên lựa chọn các thiết bị có nhãn năng lượng hiệu suất cao.
Theo Kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh phấn đấu đến năm 2030 đạt mức tiết kiệm năng lượng khoảng 7% tổng tiêu thụ năng lượng so với dự báo nhu cầu; giảm tổn thất điện năng xuống khoảng 5,5%; hoàn thành thay thế đèn cao áp bằng đèn LED tiết kiệm điện tại các tuyến phố trung tâm và nhân rộng mô hình sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong doanh nghiệp, cơ quan công sở và hộ gia đình.
Một trong những giải pháp trọng tâm được xác định là đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng. Mục tiêu 100% trường học trên địa bàn tỉnh có hoạt động tuyên truyền, giảng dạy về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Tỉnh sẽ hỗ trợ xây dựng các mô hình quản lý năng lượng, kiểm toán năng lượng trong doanh nghiệp; phát triển mô hình chiếu sáng công cộng tiết kiệm điện, chiếu sáng sử dụng năng lượng mặt trời; khuyến khích người dân sử dụng đèn LED, bình nước nóng năng lượng mặt trời và các thiết bị có hiệu suất năng lượng cao.
Tiết kiệm điện là trách nhiệm của mỗi cá nhân, gia đình, cơ quan và doanh nghiệp, nhất là trong mùa nắng nóng. Từ những hành động nhỏ hàng ngày, mỗi người dân không chỉ giảm chi phí sinh hoạt mà còn góp phần bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định, hướng tới mục tiêu sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và phát triển bền vững.