Nhu cầu sử dụng điện tại Điện Biên ngày càng gia tăng. Nếu năng lượng không được sử dụng hợp lý, không chỉ làm gia tăng chi phí mà còn tạo áp lực lên tài nguyên và môi trường. Nhận thức rõ điều đó, các cấp, ngành, doanh nghiệp và người dân đã từng bước thay đổi thói quen sử dụng năng lượng theo hướng tiết kiệm, hiệu quả. Thông qua các chương trình tuyên truyền, tập huấn và hoạt động tại cơ sở, thông điệp “tiết kiệm hôm nay - bền vững ngày mai” ngày càng lan tỏa trong cộng đồng.
Thực hiện chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 - 2030, tỉnh Điện Biên đã triển khai nhiều đề án, chương trình, nâng cao nhận thức cộng đồng và hỗ trợ các đơn vị áp dụng giải pháp tiết kiệm điện, góp phần hình thành thói quen sử dụng năng lượng hợp lý. Đồng thời, hoạt động hỗ trợ kỹ thuật được triển khai tại một số đơn vị như: Bệnh viện Đa khoa tỉnh thông qua kiểm toán năng lượng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị; xây dựng mô hình quản lý năng lượng tại Công ty TNHH Duyên Hùng từng bước loại bỏ các thiết bị tiêu tốn điện năng, góp phần giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất…
Trong dòng chảy ấy, Công ty Điện lực Điện Biên đã kiên trì đưa thông điệp tiết kiệm điện đến gần hơn với cộng đồng bằng nhiều hoạt động thiết thực. Hưởng ứng Chiến dịch Giờ Trái đất, giai đoạn 2019 - 2025 đơn vị đã tổ chức hàng nghìn hoạt động tuyên truyền, vận động các cơ quan, đơn vị và người dân tắt các thiết bị điện không cần thiết trong khung giờ quy định. Từ những hành động nhỏ nhưng ý nghĩa ấy, toàn tỉnh đã tiết kiệm được khoảng 39.000kWh điện.
Không dừng lại ở các chiến dịch cộng đồng, ngành điện chú trọng lan tỏa ý thức tiết kiệm điện trong trường học và khu dân cư. Trong 5 năm qua, hàng nghìn buổi tuyên truyền đã được tổ chức tại các trường học, giúp học sinh hiểu hơn về việc sử dụng năng lượng an toàn, hiệu quả; qua đó góp phần tiết kiệm khoảng 22,7 triệu kWh điện. Tại các thôn, bản, tổ dân phố đã triển khai, hướng dẫn người dân những cách làm đơn giản như tận dụng ánh sáng tự nhiên, tắt thiết bị khi không sử dụng hay lựa chọn thiết bị tiết kiệm điện. Từ những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt thường ngày, cộng đồng đã tiết kiệm khoảng 22,6 triệu kWh điện.
Thông qua hoạt động tuyên truyền và chương trình tiết kiệm điện, nhận thức của cộng đồng về sử dụng năng lượng hợp lý ngày càng được nâng cao. Nhiều gia đình chủ động thay thiết bị điện cũ bằng thiết bị tiết kiệm năng lượng, sử dụng đèn LED và hình thành thói quen tắt điện khi không cần thiết. Chị Nguyễn Thị Lan, phường Mường Thanh chia sẻ: Trước đây gia đình ít chú ý đến việc tiết kiệm điện, nhưng sau khi tham gia các buổi tuyên truyền, gia đình đã thay bóng đèn LED, tận dụng ánh sáng tự nhiên và luôn nhắc nhau tắt thiết bị khi ra khỏi phòng. Nhờ vậy, tiền điện hằng tháng giảm rõ rệt, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường.
Tại các cơ quan, đơn vị hành chính, việc tiết kiệm điện dần trở thành một tiêu chí trong xây dựng văn hóa công sở. Các cơ quan đã ban hành quy chế sử dụng điện tiết kiệm, thực hiện tắt các thiết bị điện khi không sử dụng và tận dụng ánh sáng tự nhiên trong giờ làm việc. Các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh từng bước cải tiến công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong sản xuất, góp phần giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Tại Công ty Cổ phần Xi măng Điện Biên, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành. Theo ông Nguyễn Văn Hòa, Giám đốc Hành chính - Nhân sự Công ty Cổ phần Xi măng Điện Biên, doanh nghiệp đã triển khai nhiều giải pháp kỹ thuật như tận dụng nhiệt thu hồi để cấp nhiệt cho hệ thống tiền nung và sấy than, tận dụng nhiệt từ tháp trao đổi nhiệt để sấy nguyên liệu. Nhà máy thay thế đèn cao áp thủy ngân bằng đèn compact tiết kiệm điện, lắp đặt biến tần cho hệ thống nén khí, quạt làm mát và lắp tủ tụ bù nhằm ổn định dòng điện, giảm tổn thất năng lượng. Những giải pháp này giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Nhìn vào con số thống kê từng năm, có thể thấy bức tranh tiết kiệm năng lượng ở Điện Biên đang dần sáng lên. Nếu như năm 2019, toàn tỉnh tiết kiệm được khoảng 4,106 triệu kWh điện; năm 2023 đạt 7,232 triệu kWh thì đến năm 2025 đã tiết kiệm gần 9,863 triệu kWh. Bên cạnh việc giảm lượng điện tiêu thụ, những năm gần đây, nhờ đầu tư nâng cấp lưới điện và áp dụng giải pháp quản lý kỹ thuật, tỷ lệ tổn thất điện năng của tỉnh đã giảm đáng kể.
Điện Biên tiếp tục đặt mục tiêu tiết kiệm năng lượng dài hạn trong giai đoạn tới, phấn đấu đến năm 2030, tỉnh tiết kiệm khoảng 7% tổng nhu cầu tiêu thụ năng lượng và giảm tổn thất điện năng xuống khoảng 5,5%. Thực hiện xây dựng mới hoặc cải tạo 100% công trình chiếu sáng công cộng sử dụng thiết bị tiết kiệm điện; khuyến khích mô hình chiếu sáng sử dụng năng lượng tái tạo như điện mặt trời. Trong lĩnh vực xây dựng, các công trình mới từng bước áp dụng tiêu chuẩn thiết kế tiết kiệm năng lượng; trong khu dân cư, tiếp tục tuyên truyền thực hiện “Gia đình tiết kiệm điện”, “Trường học tiết kiệm năng lượng”...
Khi mỗi người dân, mỗi cơ quan, doanh nghiệp ý thức rõ trách nhiệm sử dụng năng lượng hiệu quả, “văn hóa tiết kiệm năng lượng” ngày càng lan tỏa mạnh mẽ. Đó không chỉ là giải pháp giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất, mà còn là cách bảo vệ môi trường, gìn giữ nguồn tài nguyên cho tương lai.