Mỗi độ tháng 3, bản Nặm Cứm, xã Nà Tấu chìm trong sắc trắng hoa ban. Những cây ban cổ trải dài trên các triền đồi xen giữa những nếp nhà trở thành hình ảnh quen thuộc trong đời sống người dân. Việc gìn giữ rừng ban được duy trì nhiều năm qua đã nâng giá trị của những cây ban cổ, mở ra cơ hội phát triển mới cho bà con trong bản. Đặc biệt, vẻ đẹp tự nhiên hòa quyện với không gian văn hóa đặc trưng của đồng bào dân tộc Mông nơi đây đang đưa Nặm Cứm dần trở thành điểm đến của du khách tìm về nơi núi rừng Tây Bắc.

Ông Mùa A Lầu, Trưởng bản Nặm Cứm chia sẻ: "Cũng là giữ rừng nhưng trước kia chúng tôi chưa biết phát huy giá trị của rừng ban. Mấy năm gần đây khách đến tham quan, chụp ảnh nhiều, bản mới thấy rõ tiềm năng và cơ hội mở hướng sinh kế mới".

Với vẻ đẹp của gần 1.200 cây bản cổ, những năm gần đây, cấp ủy, chính quyền xã Nà Tấu đã quan tâm định hướng, từng bước khai thác tiềm năng gắn với bảo tồn. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh để người dân nâng cao ý thức giữ rừng, giữ cảnh quan, không chặt phá, không tác động làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái tự nhiên.

Địa phương vận động người dân chỉnh trang nhà cửa, giữ gìn vệ sinh môi trường, tạo không gian sạch, đẹp để đón khách. Tuy chưa hình thành sản phẩm du lịch cụ thể, nhưng rừng ban Nặm Cứm cho thấy tiềm năng phát triển trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Ngọc Trường, Phó Chủ tịch UBND xã Nà Tấu, cho biết: “Nhận thấy tiềm năng và cơ hội phát triển du lịch cộng đồng ở Nặm Cứm, 2 năm qua, xã duy trì tổ chức Ngày hội Hoa Ban gắn với bảo tồn và phát triển cây hoa ban tại bản Nặm Cứm, từng bước quảng bá hình ảnh địa phương đến với du khách. Đồng thời, kỳ vọng từng bước hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân nơi đây”.

Ở xã Mường Phăng, nhờ những cánh rừng được quản lý, bảo vệ nghiêm ngặt đã giúp hồ Pá Khoang giữ được sự trong lành, nguyên sơ vốn có. Hàng năm, tại khu vực hồ, nhiều hoạt động du lịch sinh thái được tổ chức thu hút đông đảo du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm.

Ông Nguyễn Thành Trung, Phó Trưởng phòng Khoa học bảo tồn và Phát triển du lịch, Ban Quản lý rừng phòng hộ, rừng đặc dụng cho biết: “Giữ rừng tốt thì cảnh quan mới đẹp, môi trường trong lành, khách muốn đến. Vì vậy, việc bảo vệ rừng luôn được đặt lên trước. Khi rừng được giữ, nguồn nước ổn định, không khí mát mẻ, hệ sinh thái được bảo đảm thì các hoạt động du lịch mới có điều kiện phát triển”.

Ngay bên cạnh hồ Pá Khoang, đảo hoa anh đào với diện tích trên 5ha đang dần trở thành điểm đến thu hút du khách. Mỗi dịp đầu năm, sắc hồng rực rỡ của hoa nở giữa núi rừng hòa cùng mặt nước trong xanh tạo nên khung cảnh thơ mộng, ấn tượng. Không gian ấy khiến nhiều du khách lần đầu đặt chân tới không khỏi bất ngờ, thích thú khi được hòa mình vào thiên nhiên trong lành, yên bình.

Chị Nguyễn Thu Hà, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ: “Lần đầu đến đây tôi thấy cảnh rất đẹp, không khí trong lành, yên tĩnh. Được đi thuyền trên hồ rồi ngắm hoa nở giữa núi rừng cảm giác rất thư giãn. Tôi nghĩ nếu giữ được cảnh quan như thế này thì sẽ còn nhiều du khách muốn quay lại.”

Không chỉ ở các điểm du lịch sinh thái, ở những khu vực rừng đặc dụng, rừng tự nhiên, công tác bảo tồn đang được gắn với định hướng phát triển lâu dài. Điển hình như Khu dự trữ thiên nhiên Mường Nhé. Với diện tích rừng rộng, độ che phủ cao, nơi đây lưu giữ nhiều loài động, thực vật quý hiếm, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường, điều hòa khí hậu và nguồn sinh thủy cho khu vực. Theo thống kê, nơi đây hiện ghi nhận trên 1.000 loài thực vật, gần 460 loài động vật, trong đó có nhiều loài quý, hiếm.

Theo ông Đào Công Tiến, Phó Giám đốc Ban Quản lý Khu dự trữ thiên nhiên Mường Nhé: “Để giữ được hệ sinh thái rừng, đơn vị tăng cường công tác quản lý, đồng thời tuyên truyền, vận động người dân sống gần rừng nâng cao ý thức, hạn chế xâm hại tài nguyên. Đây cũng là điều kiện quan trọng từng bước phát huy tiềm năng du lịch nơi này”.

Không chỉ rừng hoa ban ở Nặm Cứm, vẻ đẹp trong lành khu vực hồ Pá Khoang, những cánh rừng già Khu dự trữ thiên nhiên Mường Nhé, Điện Biên còn nhiều không gian tự nhiên, nhiều nét văn hóa bản địa đặc sắc có thể khai thác theo hướng phù hợp. Đây cũng là lợi thế để các địa phương tiếp tục định hướng phát triển du lịch gắn với bảo tồn, từng bước hình thành sinh kế mới, bền vững cho người dân bản địa.