ĐBP - Những năm gần đây, Điện Biên đẩy mạnh phát triển du lịch cộng đồng gắn với gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc. Nhiều bản làng vùng đồng bào dân tộc thiểu số từng bước trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ những giá trị nguyên bản về kiến trúc nhà sàn, ẩm thực, phong tục tập quán và nhịp sống đời thường. Tuy nhiên, cùng với cơ hội phát triển, một rào cản lớn cũng dần bộc lộ rõ đó là hạn chế về ngoại ngữ của người dân bản địa trong giao tiếp với khách quốc tế.

Tại Homestay Phương Đức ở bản Che Căn, xã Mường Phăng, lượng khách nước ngoài hiện chiếm khoảng 45 - 50% tổng lượng khách lưu trú, đến từ nhiều quốc gia như: Đức, Ý, Anh, Pháp, Mỹ. Anh Lò Văn Đức, chủ homestay cho biết, những ngày đầu làm du lịch là khoảng thời gian đầy lúng túng. Là người nông dân bản địa, chưa qua đào tạo bài bản về ngoại ngữ, anh Đức phải phụ thuộc vào điện thoại để giao tiếp với khách. Đa phần khách quốc tế đến theo hình thức tự túc, không có phiên dịch đi cùng nên việc trao đổi thông tin, hướng dẫn trải nghiệm hay giới thiệu văn hóa gặp không ít khó khăn.

Tuy nhiên, thay vì e ngại, gia đình anh chọn cách thích nghi bằng những phương thức rất gần gũi. Trong quá trình đón khách, anh kết hợp một số câu tiếng Anh cơ bản với ngôn ngữ cơ thể, dùng cử chỉ, điệu bộ để hướng dẫn khách tham gia các hoạt động trải nghiệm như làm vườn, đi lấy củi, cắt cỏ cho cá hay chặt tre làm hàng rào. Không học qua các lớp chính quy, anh tự tích lũy vốn từ bằng chính những lần tiếp xúc thực tế với du khách. Những từ vựng phục vụ hoạt động trải nghiệm như trekking, mò cua, bắt ốc, đãi hến… được anh ghi nhớ dần qua mỗi lần đồng hành cùng du khách. Khi giới thiệu các món ăn truyền thống khó diễn đạt, gia đình sử dụng hình ảnh trên điện thoại để khách dễ hình dung và lựa chọn. “Ban đầu mình rất áp lực vì không biết nói tiếng Anh. Có lúc khách hỏi mà mình không hiểu, chỉ biết mở điện thoại dịch từng câu. Sau này mình nhận ra nhiều khi không cần nói nhiều, dùng cử chỉ hướng dẫn khách cùng làm vườn, bắt ốc, trải nghiệm thực tế thì họ vẫn hiểu và rất thích”, anh Đức chia sẻ. Nhờ sự chủ động thích nghi cùng thái độ thân thiện, cơ sở ngày càng được du khách quốc tế yêu thích.

Câu chuyện tương tự cũng diễn ra tại Homestay Minh Ngọc ở bản Mớ, phường Điện Biên Phủ. Theo chị Lò Thị Vân, chủ cơ sở, phần đông khách lưu trú đến với cơ sở là người nước ngoài. Gia đình học hỏi mô hình du lịch cộng đồng từ Sa Pa, tập trung xây dựng không gian mang đậm văn hóa dân tộc Thái với nếp nhà sàn, ẩm thực truyền thống và những sinh hoạt thường ngày của người dân địa phương. Để đáp ứng nhu cầu của du khách quốc tế, vợ chồng chị Vân chủ động tự học tiếng Anh và thực hành trực tiếp với khách đến lưu trú. Những câu giao tiếp đơn giản được sử dụng hằng ngày giúp việc trao đổi dần trở nên tự nhiên hơn. Đặc biệt, con gái của anh chị đang học THCS cũng trở thành “phiên dịch viên” hỗ trợ bố mẹ trong việc giao tiếp với khách, hướng dẫn khách tham quan, tìm hiểu đời sống văn hóa địa phương. Chị Vân cho biết: “Vợ chồng tôi tự học tiếng Anh, giao tiếp được những câu đơn giản với khách. Nhiều hôm con gái đi học về lại giúp bố mẹ hướng dẫn khách tham quan, giới thiệu văn hóa người Thái. Nhờ vậy mà cả gia đình cùng tham gia làm du lịch”.

Tại Homestay Pa Phông, xã Tủa Thàng, việc vượt qua rào cản ngoại ngữ cũng chủ yếu dựa vào sự chủ động học hỏi và ứng dụng công nghệ hỗ trợ. Mỗi tháng, cơ sở đón khoảng 2 - 3 đoàn khách quốc tế đến từ nhiều quốc gia. Cơ sở do vợ chồng chị Quàng Thị Hoa, thôn Huổi Só, trực tiếp vận hành nên việc giao tiếp với khách nước ngoài ban đầu gặp khá nhiều khó khăn. Ngoài một số câu giao tiếp tiếng Anh cơ bản tự học hỏi trong quá trình làm du lịch, gia đình chủ yếu sử dụng điện thoại để hỗ trợ dịch thuật, trao đổi thông tin với du khách. “Lúc mới đón khách nước ngoài, tôi khá ngại vì sợ không hiểu khách nói gì. Nhưng làm nhiều rồi quen dần, giờ điện thoại hỗ trợ dịch rất thuận tiện. Qua mỗi đoàn khách, mình lại học thêm được vài câu giao tiếp mới” - chị Hoa chia sẻ. Theo chị Hoa, điều quan trọng nhất vẫn là sự thân thiện, nhiệt tình và những trải nghiệm thực tế mang đậm bản sắc địa phương mà homestay mang lại cho du khách.

Thực tế cho thấy, với các mô hình du lịch cộng đồng ở tỉnh ta, ngoại ngữ vẫn là một thách thức không nhỏ. Phần lớn người làm du lịch là đồng bào dân tộc thiểu số, sinh sống ở vùng nông thôn, điều kiện tiếp cận đào tạo ngoại ngữ còn hạn chế. Việc giao tiếp với khách quốc tế vì thế chủ yếu dựa vào vốn tiếng Anh cơ bản, dịch trên điện thoại và nỗ lực tự học hỏi. Trong định hướng phát triển du lịch cộng đồng thời gian tới, việc tăng cường tập huấn kỹ năng giao tiếp, ngoại ngữ cơ bản cho người dân tham gia hoạt động du lịch sẽ là giải pháp cần thiết nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ kết hợp việc giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống chắc chắn sẽ mang lại những trải nghiệm mộc mạc, gần gũi, đậm chất bản địa mới là yếu tố cốt lõi giúp du lịch cộng đồng Điện Biên tạo dấu ấn, thu hút du khách quốc tế.