Là thành quả của bao mùa lao động cần mẫn, những thửa ruộng ấy còn đang trở thành tài nguyên du lịch quý giá, góp phần làm phong phú thêm sản phẩm du lịch của Điện Biên.

Những nấc thang xanh giữa đại ngàn

Một buổi sớm ở Kê Nênh, sương còn lững lờ trôi trên những triền núi. Từ điểm ngắm cảnh trên cao, cả thung lũng hiện ra như một bức tranh khổng lồ được vẽ bằng những gam màu xanh mướt. Những thửa ruộng bậc thang nối tiếp nhau ôm trọn sườn đồi, thấp thoáng giữa màu xanh ấy là những mái nhà bình yên của đồng bào các dân tộc và những con đường nhỏ quanh co dẫn vào bản.

Chỉ cách trung tâm phường Điện Biên Phủ vài ki-lô-mét, Kê Nênh mang đến cho du khách cảm giác như bước vào một không gian hoàn toàn khác. Không còn nhịp sống đô thị, nơi đây chỉ còn tiếng gió lùa qua đồng lúa, tiếng chim gọi bầy và mùi hương ngai ngái của đất sau cơn mưa.

Chị Phạm Huyền Trang, xã Thanh Nưa chia sẻ: "Tôi khá bất ngờ vì chỉ cách trung tâm một quãng ngắn đã có một khung cảnh đẹp và yên bình như thế này. Mùa lúa xanh khiến cả sườn đồi như được phủ một tấm thảm xanh rất mát mắt. Đứng ở đây có thể ngắm núi non, ruộng bậc thang và bản làng cùng một lúc. Tôi nghĩ Kê Nênh là điểm đến rất phù hợp cho những ai muốn tìm một không gian thư giãn, gần gũi với thiên nhiên".

Nếu Kê Nênh mang vẻ đẹp dịu dàng thì những thửa ruộng bậc thang ở Pu Nhi lại gây ấn tượng bởi nét hoang sơ, hùng vĩ. Trên những sườn đồi thuộc bản Dê Chơ, từng tầng ruộng nối tiếp nhau vươn lên theo địa hình, tạo nên những đường cong mềm mại giữa màu xanh của núi rừng. Đằng sau vẻ đẹp ấy là biết bao mồ hôi và công sức của người dân địa phương qua nhiều thế hệ.

Ông Hạng A Cải, người dân canh tác trên những thửa ruộng bậc thang tâm sự: "Gia đình tôi và bà con trong bản làm ruộng bậc thang từ đời ông, cha để lại. Trước đây chỉ nghĩ đến chuyện trồng lúa để có lương thực, còn bây giờ nhiều người đến tham quan, chụp ảnh, chúng tôi mới thấy những thửa ruộng mình làm hằng năm cũng là một cảnh đẹp. Bà con ai cũng mong giữ gìn ruộng, giữ gìn môi trường sạch đẹp, không để cảnh quan bị phá vỡ để sau này có thêm nhiều du khách đến với bản".

Khi ruộng bậc thang trở thành sản phẩm du lịch

Không chỉ Kê Nênh hay Pu Nhi, những năm gần đây, những thửa ruộng bậc thang tại xã Sín Chải cũng trở thành điểm đến được nhiều du khách, nhiếp ảnh gia và những người yêu thiên nhiên tìm đến.

Giữa cao nguyên đá hùng vĩ, những thửa ruộng xanh mềm mại như làm dịu đi vẻ khô cứng của núi đá. Xen giữa những cánh đồng là các bản làng của người dân địa phương nơi vẫn còn lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống, từ kiến trúc nhà ở, trang phục, ẩm thực đến những phiên chợ vùng cao.

Sự kết hợp hài hòa giữa cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa đã tạo nên sức hút riêng cho các vùng ruộng bậc thang của Điện Biên. Đó cũng là nền tảng để nhiều địa phương định hướng phát triển du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm gắn với sản xuất nông nghiệp.

Bà Lò Thị Anh, Phó Giám đốc Trung tâm dịch vụ tổng hợp xã Pu Nhi cho biết, việc bảo tồn ruộng bậc thang cũng chính là giữ gìn nguồn lực để phát triển lâu dài.

“Chúng tôi xác định muốn phát triển du lịch thì trước hết phải giữ được cảnh quan và tập quán canh tác truyền thống. Xã luôn tuyên truyền bà con bảo vệ môi trường, giữ gìn những thửa ruộng, không làm ảnh hưởng đến cảnh quan. Khi có khách đến, bà con cũng rất vui vì vừa quảng bá được hình ảnh quê hương, vừa có thêm cơ hội phát triển kinh tế” - Bà Lò Thị Anh nói.

Thực tế cho thấy, ở nhiều địa phương trong cả nước, những thửa ruộng bậc thang đã trở thành thương hiệu du lịch nổi tiếng. Với Điện Biên, ngoài Mường Thanh được biết đến bởi cánh đồng lòng chảo rộng lớn, những vùng ruộng bậc thang như Kê Nênh, Pu Nhi hay Sín Chải đang mở ra một hướng đi mới, bổ sung những gam màu đa dạng cho bức tranh du lịch của tỉnh nhà.

Từ mùa nước đổ, mùa lúa xanh đến mùa vàng óng ánh trước ngày thu hoạch, mỗi thời điểm trong năm, ruộng bậc thang đều mang một vẻ đẹp riêng. Đây là lợi thế để các địa phương xây dựng sản phẩm du lịch theo mùa, kéo dài thời gian lưu trú của du khách và tạo thêm sinh kế cho người dân.

Để khai thác hiệu quả tiềm năng này, cùng với việc đầu tư hạ tầng giao thông, các điểm dừng chân và dịch vụ trải nghiệm, điều quan trọng là giữ được vẻ nguyên sơ của cảnh quan, gìn giữ tập quán canh tác truyền thống và bản sắc văn hóa của cộng đồng các dân tộc. Khi người dân trở thành chủ thể của hoạt động du lịch, chính những thửa ruộng bậc thang sẽ tiếp tục được chăm chút, bảo vệ và phát huy giá trị.

Mùa xanh rồi sẽ chuyển đến mùa vàng, những cánh đồng lại bước vào vụ gặt. Nhưng trên những triền núi Điện Biên, vẻ đẹp của ruộng bậc thang vẫn sẽ nối tiếp qua từng mùa lúa, từng thế hệ người dân. Đó vừa là bức tranh của thiên nhiên và lao động, vừa là lời mời gọi du khách tìm về với miền đất giàu bản sắc, nơi mỗi nấc thang xanh đều kể một câu chuyện về con người, văn hóa và khát vọng phát triển bền vững.