Trong 3 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh ước có trên 357.200 lao động có việc làm, tăng 2,28% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, 2.788 lao động được tạo việc làm mới, tăng gần 7%, đạt gần 30% kế hoạch năm. Cơ cấu lao động chuyển dịch theo hướng giảm tỷ trọng trong nông - lâm nghiệp, tăng khu vực xây dựng và dịch vụ, đã kéo theo nhu cầu lớn về lao động có tay nghề cơ bản. Đón bắt xu thế chuyển dịch của xã hội, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh đã triển khai nhiều đổi mới trong công tác giáo dục nghề nghiệp. Sở chủ động tham mưu các cơ chế, chính sách theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận, gắn với nhu cầu thị trường lao động; đồng thời quy hoạch mạng lưới cơ sở đào tạo theo khu vực, tạo thuận lợi cho người học. Các mục tiêu giáo dục nghề nghiệp cũng được đưa vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm của địa phương.
Sau gần 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và tổ chức lại các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên (GDNN - GDTX) theo khu vực, dù còn gặp khó khăn trong chuyển giao và sắp xếp tổ chức bộ máy, các cơ sở đào tạo đang duy trì tuyển sinh và triển khai kế hoạch đào tạo đồng bộ. Các trung tâm chủ động đưa lớp học về tận cơ sở, lựa chọn nghề gắn với thực tiễn sản xuất và nhu cầu thị trường lao động. Bám sát chủ trương phát triển cây cà phê và mắc ca của tỉnh, tháng 4 vừa qua, Trung tâm GDNN - GDTX 2 phối hợp UBND các xã: Mường Ảng, Chiềng Sinh, Búng Lao, Mường Lạn, Pú Nhung, Mường Mùn, Tủa Chùa và Sáng Nhè tổ chức 12 lớp đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Nội dung đào tạo tập trung vào kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch và chế biến cà phê, kỹ thuật trồng mắc ca; đồng thời bổ sung một số nghề theo nhu cầu thị trường như: Kỹ thuật gò hàn, chăn nuôi và phòng trị bệnh cho lợn...
Cùng với đào tạo nghề ngắn hạn, công tác liên kết đào tạo đã bám sát nhu cầu thực tế thị trường lao động. Sau 2 năm theo học trung cấp Tin học văn phòng do Trung tâm GDNN - GDTX 2 liên kết với Trường Cao đẳng Điện Biên tổ chức, cuối tháng 4 vừa qua, anh Mùa A Dài đã tốt nghiệp với thành tích xuất sắc. Dài tâm sự: “Việc nhà trường liên kết, tổ chức đào tạo ngay tại chỗ đã mở ra cơ hội học tập chuyên nghiệp và bắt kịp xu hướng thị trường. Ví dụ như ngành Tin học em đang học, em tự tin bản thân có thêm nhiều cơ hội tìm kiếm và lựa chọn việc làm phù hợp”.
Theo ông Lê Sỹ Tường, Giám đốc Trung tâm GDNN - GDTX 2, kết quả khóa đào tạo liên kết giữa Trung tâm và Trường Cao đẳng Điện Biên thời gian qua, chính là cơ cơ sở để các đơn vị tiếp tục đánh giá, rà soát thực tiễn, từ đó điều chỉnh và mở rộng các khóa đào tạo sát hơn với nhu cầu thị trường lao động, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương”.
Hiệu quả công tác đào tạo nghề còn được minh chứng bằng làn sóng tuyển dụng quy mô lớn của Tập đoàn Vingroup. Doanh nghiệp đặt mục tiêu tuyển dụng khoảng 7.000 lao động cho các vị trí: Thợ xây, thợ cốp pha, cơ khí, hàn, bê tông… với thu nhập từ 14 - 33 triệu đồng/tháng; vị trí tổ trưởng có thể đạt từ 32 - 41 triệu đồng/tháng. Thu nhập hấp dẫn, đã thu hút hàng nghìn lao động trong tỉnh đến tìm hiểu thông tin và nộp hồ sơ ứng tuyển vào các vị trí việc làm.
Anh Lò Văn Quỳnh (bản Sam Mứn, xã Thanh An) chia sẻ: Bằng kiến thức từ lớp học nghề xây dựng và kinh nghiệm làm việc thực tế, anh đã nộp hồ sơ vào VinCons. Trúng tuyển, anh được tiếp nhận vào vị trí thợ cốp pha bậc 2, mức lương dự kiến khoảng 22 triệu đồng/tháng. Thu nhập cao hơn hẳn so với đi làm xa, đồng thời được làm việc gần gia đình và hưởng đầy đủ các chế độ bảo hiểm.
Tuy nhiên, nhìn thẳng vào thực tế, giáo dục nghề nghiệp của tỉnh vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục. Qua đánh giá, nhiều trung tâm GDNN - GDTX sau sắp xếp còn thiếu cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và biên chế giáo viên. Công tác tuyển sinh một số ngành, nghề chưa đạt chỉ tiêu; việc quản lý các cơ sở phân tán gây khó khăn về kinh phí và tổ chức hoạt động; một số chính sách liên quan đến giáo dục nghề nghiệp thay đổi, nên quá trình triển khai còn lúng túng.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hoàng Tuyết Ban cho biết: Ngành đã xác định rõ những giải pháp nhằm khắc phục những hạn chế hiện nay. Trọng tâm là bám sát nhu cầu thị trường lao động, để lựa chọn ngành nghề đào tạo phù hợp; tăng cường liên kết với doanh nghiệp gắn đào tạo với sản xuất và giải quyết việc làm; nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên; đẩy mạnh đào tạo thực hành, đồng thời phát huy tính chủ động của các cơ sở, khai thác hiệu quả nguồn lực hiện có và mở rộng các lớp đào tạo nghề phù hợp thực tiễn. Qua đó nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong giai đoạn mới.