Hội tụ đam mê
Mỗi chiều cuối tuần, không gian Nhà Đa năng của Trường PTDTNT THPT Tủa Chùa lại rộn ràng tiếng sáo, tiếng khèn và các hoạt động văn hóa truyền thống của các em học sinh, diễn ra đầy hứng khởi.
Em Giàng Thị Bảo Thi, học sinh lớp 11 là thành viên tích cực trong CLB thêu truyền thống của nhà trường. Thi chia sẻ, ngay từ nhỏ em đã được bà và mẹ truyền dạy thành thạo nghề thêu thổ cẩm của đồng bào Mông. Từ đó, hình thành trong em kỹ năng và tình yêu với nghề.
“Phải xa gia đình về học tại trường nội trú, em mang theo dụng cụ, mục đích ban đầu chỉ là để khi nào rảnh thì mang ra thêu cho đỡ nhớ nhà. Nhưng em khá bất ngờ khi ở trường có cả CLB để các bạn cùng sở thích với nghề thêu như em có thể thực hành, chia sẻ kinh nghiệm với nhau. Chúng em vừa có nơi để sinh hoạt, rèn luyện kỹ năng và hướng đến các hoạt động có ích, nhưng mừng hơn cả là niềm tự hào về nghề truyền thống của dân tộc được coi trọng, giữ gìn”, Thi tâm sự.
Trường PTDTNT THPT Tủa Chùa hiện có hơn 400 học sinh, thuộc 6 dân tộc cùng theo học. Theo thầy Nguyễn Văn Huynh, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, với đặc thù là môi trường nội trú, bên cạnh giảng dạy kiến thức nhà trường luôn coi trọng việc duy trì, phát triển các CLB, nhằm tạo sân chơi bổ ích và thúc đẩy phát triển toàn diện cho học sinh.
“Hằng năm, trong kế hoạch giáo dục chung của nhà trường đều xác định nhiệm vụ và mục tiêu phát triển các CLB sở thích. Ngay từ đầu năm học, các CLB được bổ sung thành viên mới là học sinh khối 10 vào sinh hoạt. Nhiều CLB hoạt động rất hiệu quả và thu hút đông đảo học sinh tham gia như: CLB thêu thổ cẩm, nhạc cụ, hát, múa dân gian... Thông qua đó, vừa thu hút học sinh vào các hoạt động bổ ích, đồng thời cũng giúp phát triển năng khiếu bản thân và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống địa phương”, thầy Huynh cho hay.
Tại nhiều trường học trong tỉnh hiện nay, các CLB nghệ thuật, nhiếp ảnh, truyền thông… cũng đang phát triển mạnh, tạo nên những “sân khấu” riêng để học sinh thể hiện cá tính. Mặc dù mới ra mắt và đi vào hoạt động từ tháng 1/2025, song CLB Nhiếp ảnh - Mỹ thuật, Trường PTDTNT THPT tỉnh đã thu hút hơn 100 thành viên là học sinh và thầy cô giáo có năng khiếu tự nguyện tham gia. CLB là nơi các thành viên thỏa sức sáng tạo, đồng thời rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, tổ chức sự kiện và tư duy thẩm mỹ. Những sản phẩm do chính học sinh thực hiện đã góp phần làm phong phú đời sống tinh thần trong nhà trường, đồng thời trở thành “nhật ký hình ảnh” lưu giữ ký ức tuổi học trò. Các em đã cho ra đời nhiều sản phẩm thiết kế như: Áo dài, nón múa đến các tác phẩm nhiếp ảnh mang đậm dấu ấn tuổi trẻ.
Các CLB khoa học - công nghệ cũng đang mở ra những chân trời mới cho học sinh vùng cao. Tại Trường PTDTNT THPT Mường Nhé, từ khi được hỗ trợ xây dựng phòng thực hành STEM, nhà trường đồng thời đã thành lập CLB STEM, nhằm tạo môi trường sinh hoạt cho những học sinh có cùng đam mê khoa học, công nghệ. Đây được xem là cú hích mạnh mẽ cho các hoạt động nghiên cứu khoa học cho học sinh vùng khó.
Từ chỗ thiếu thốn thiết bị, nhiều ý tưởng chỉ dừng lại trên giấy, nay học sinh nhà trường đã có không gian để thử nghiệm, sáng tạo và hiện thực hóa ý tưởng. Những đề tài nghiên cứu không còn là lý thuyết mà trở thành sản phẩm thực tiễn, giúp học sinh hình thành tư duy khoa học, khả năng giải quyết vấn đề và định hướng nghề nghiệp rõ ràng hơn.
Em Đinh Thị Hồng Ngọc, lớp 12C1, Trường PTDTNT THPT Mường Nhé từng gặp khó khăn khi thực hiện đề tài khoa học do thiếu công cụ. Từ khi có phòng học và tham gia CLB STEM của nhà trường, em và các bạn có môi trường để cùng nhau rèn luyện, chia sẻ và phát triển năng lực bản thân. Với sự hỗ trợ của thầy cô, các thành viên CLB STEM lại có thêm niềm tin để chinh phục những sân chơi lớn hơn. Mới đây, Ngọc vinh dự đạt giải Khuyến khích Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp tỉnh, với đề tài “Xây dựng trợ giảng AI cá nhân hóa hỗ trợ học tập đa môn cho học sinh THPT”.
Ươm mầm tài năng
Nếu trước đây, hoạt động ngoại khóa thường mang tính phong trào, thì nay, nhiều nhà trường đã chủ động xây dựng CLB như một phần quan trọng trong chiến lược giáo dục toàn diện. Tại Trường THCS Pom Lót (xã Sam Mứn), việc thành lập các CLB được xây dựng thành kế hoạch cụ thể, bài bản ngay từ đầu năm học. Từ CLB học tập, nghệ thuật, thể thao đến CLB kỹ năng sống, quyền trẻ em… tất cả đều hướng đến mục tiêu chung là giúp học sinh phát triển toàn diện cả về trí tuệ, thể chất và kỹ năng xã hội.
Cô giáo Trần Thị Bích Nga, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Điểm đáng chú ý là các CLB hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, có sự hướng dẫn của giáo viên nhưng vẫn phát huy vai trò chủ động của học sinh. Các em được tự lên ý tưởng, tổ chức hoạt động và đánh giá hiệu quả, qua đó hình thành kỹ năng lãnh đạo, làm việc nhóm và giải quyết vấn đề”.
Theo thầy giáo Võ Hồng Cầm, Bí thư Đoàn trường PTDTNT THPT tỉnh nhận định: Nhiều học sinh sau khi tham gia các CLB đã có định hướng nghề nghiệp rõ ràng. Có em tìm thấy đam mê với nghệ thuật, thiết kế; cũng có em xác định con đường nghiên cứu khoa học... từ đó xây dựng mục tiêu và lựa chọn theo đuổi ngành nghề tương tự.
Để thúc đẩy phát triển các CLB, đội nhóm năng khiếu và theo sở thích, hằng năm, ngành Giáo dục và Đào tạo; Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Tỉnh đoàn đã tổ chức nhiều cuộc thi, hội thi văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao thu hút các CLB, đội, nhóm của đơn vị trong và ngoài trường học tham gia. Các chương trình, hoạt động gắn với ngày lễ kỷ niệm, ngày truyền thống, tạo sân chơi bổ ích và giao lưu giữa các thành viên CLB, đội, nhóm trong toàn tỉnh.
Xây dựng CLB trong trường học đã và đang tạo nên những hiệu quả tích cực trong việc phát huy khả năng, kết nối những học sinh, sinh viên có chung đam mê, sở thích; hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm, giúp các em rèn luyện sự tự tin, năng động, nâng cao kỹ năng làm việc nhóm, sinh hoạt tập thể và tăng cường tình đoàn kết. Đồng thời, các CLB còn là kênh thông tin, tuyên truyền hiệu quả phong trào thi đua do các cấp, ngành phát động đến học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trên địa bàn.