ĐBP - Nhằm phát triển nguồn nhân lực, thời gian qua, tỉnh Điện Biên đã quan tâm thực hiện chính sách thu hút học sinh theo học tại các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên (GDNN - GDTX). Nhờ chính sách hỗ trợ ngày càng hoàn thiện, các trung tâm GDNN - GDTX đã và đang duy trì quy mô đào tạo, từng bước nâng cao sức hút đối với học sinh địa bàn vùng cao.
Hiện nay, do điều kiện kinh tế hạn chế nhiều học sinh vùng cao phải đứng trước lựa chọn nghỉ học sớm để lao động phụ giúp gia đình. Trong bối cảnh đó, chính sách hỗ trợ của Đảng và Nhà nước đã đóng vai trò then chốt, giúp giảm áp lực tài chính và giữ chân học sinh ở lại trường. Việc triển khai Nghị định 66/2025/NĐ-CP từ ngày 1/5/2025 được xem là một bước điều chỉnh kịp thời.
Theo quy định, học sinh theo học chương trình GDTX cấp THPT được hỗ trợ gạo, tiền ăn, tiền ở cùng nhiều chế độ ưu tiên khác. Đây là lần đầu tiên nhóm học sinh GDTX được thụ hưởng các chính sách gần tương đồng với học sinh phổ thông, qua đó góp phần bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục.
Chính sách hỗ trợ học nghề tiếp tục được duy trì, với mức hỗ trợ tiền ăn và chi phí học tập dành cho học sinh thuộc diện khó khăn. Dù mức hỗ trợ chưa có nhiều thay đổi, nhưng trong điều kiện thực tế tại vùng cao, đây vẫn là nguồn động viên thiết thực, giúp người học yên tâm theo đuổi học nghề.
Theo học tại Trung tâm GDNN - GDTX 4 phần lớn học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Thời gian qua, nhiều chính sách hỗ trợ của Đảng và Nhà nước đã giúp các em có thêm điều kiện học tập tốt hơn. Bà Trần Thị Măng, Giám đốc Trung tâm GDNN - GDTX 4 cho biết: “Điều dễ nhận thấy nhất là số học sinh bỏ học giảm hẳn. Trước đây, nhiều em phải nghỉ học để đi làm nương, nhưng hiện nay, nhờ được hỗ trợ gạo, tiền ăn, các em có thể tiếp tục học văn hóa hoặc học nghề. Các chính sách đã giúp học sinh duy trì việc học, đồng thời góp phần thay đổi nhận thức của phụ huynh. Khi gánh nặng kinh tế được chia sẻ, gia đình sẵn sàng cho con em theo học lâu dài hơn, thay vì bắt nghỉ học sớm”.
Ngoài Nghị định 66, tỉnh Điện Biên còn triển khai nhiều chính sách liên quan như hỗ trợ chi phí học tập, hỗ trợ học sinh nội trú, bán trú, các chính sách về học phí và đầu tư cơ sở vật chất. Những giải pháp này tạo thành hệ thống hỗ trợ đồng bộ, góp phần cải thiện điều kiện học tập và nâng cao chất lượng đào tạo.
Đáng chú ý, việc thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã tạo thêm động lực cho hệ thống GDNN. Nghị quyết xác định GDNN giữ vai trò quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực kỹ năng cao, đáp ứng yêu cầu chuyển dịch cơ cấu lao động. Từ định hướng này, tỉnh chủ động rà soát, hoàn thiện cơ chế chính sách, đồng thời đẩy mạnh đầu tư cơ sở vật chất, mở rộng quy mô đào tạo và tăng cường liên kết với các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp. UBND tỉnh tập trung chỉ đạo quyết liệt công tác đầu tư, từng bước kiên cố hóa, chuẩn hóa và hiện đại hóa cơ sở vật chất trường lớp nhằm đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới và thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 71-NQ/TW.
Căn cứ Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh, UBND tỉnh xác định mục tiêu đầu tư cơ sở vật chất đến năm 2030: Tỷ lệ phòng học, phòng công vụ, phòng nội trú/bán trú được kiên cố hóa đạt 100%; tỷ lệ trường mầm non, phổ thông đạt chuẩn quốc gia và đạt kiểm định chất lượng giáo dục trên 85%. Đảm bảo 100% xã biên giới có trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở. Toàn tỉnh dự kiến xây dựng mới và thay thế tổng cộng 5.852 phòng, gồm 2.358 phòng học, 2.484 phòng nội trú/bán trú và 1.010 phòng công vụ cho giáo viên.
Đồng thời, đầu tư mở rộng hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú lên quy mô 156 lớp với 5.460 học sinh, đảm bảo khoảng 8% học sinh dân tộc thiểu số cấp trung học được học tại môi trường nội trú. Khi chính sách đi vào cuộc sống, hiệu quả mang lại là rõ rệt; học sinh theo học tại các trung tâm có xu hướng tăng, tỷ lệ bỏ học giảm, chất lượng đào tạo từng bước nâng lên. Quan trọng hơn, nhận thức của người dân về GDNN đã có chuyển biến tích cực.
Ông Trần Đăng Ninh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh: Các chính sách hiện nay đã bao phủ khá toàn diện đối với học sinh vùng khó khăn. Từ hỗ trợ học tập, sinh hoạt đến chính sách ưu tiên cho hộ nghèo, cận nghèo đều được triển khai đồng bộ. Đây là yếu tố quan trọng giúp các trung tâm GDNN - GDTX thu hút và giữ chân học sinh.
Việc thực hiện tốt các chính sách hiện có kết hợp với đổi mới phương thức đào tạo, GDNN ngày càng khẳng định vai trò trong hệ thống giáo dục, đóng góp trực tiếp vào phát triển nguồn nhân lực của tỉnh. Đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội ngày càng cao, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trở thành nhiệm vụ cấp thiết.
Với vai trò vừa đào tạo văn hóa vừa đào tạo nghề, các trung tâm GDNN - GDTX đang trở thành lựa chọn phù hợp đối với nhiều học sinh, đặc biệt ở khu vực nông thôn, miền núi. Nhờ chính sách thu hút học sinh, các trung tâm GDNN - GDTX đã kịp thời hỗ trợ, tạo cơ hội học tập cho con em đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh, góp phần tạo nền tảng nhân lực cho sự phát triển lâu dài của địa phương.