Thành lập năm 1956 với tiền thân là khu ký túc xá Mường Lay, khi mới thành lập nhà trường có 29 học sinh lớp 1. Trải qua 70 năm xây dựng và phát triển, Trường Phổ thông dân tộc nội trú THPT tỉnh Điện Biên đã nỗ lực vượt qua khó khăn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục, chăm sóc học sinh con em các dân tộc trên địa bàn tỉnh. Từng bước khẳng định vị thế trong hệ thống giáo dục của tỉnh Điện Biên. Chất lượng giáo dục không ngừng được nâng cao, tỷ lệ tốt nghiệp THPT hằng năm đạt 100%, trên 85% học sinh đỗ đại học, cao đẳng.
Hiện nay, Trường Phổ thông dân tộc nội trú THPT tỉnh Điện Biên có 98 nhà giáo, nhân viên và người lao động; 30 lớp với 1.050 học sinh thuộc 19 dân tộc. Từ mái trường nhiều thế hệ học sinh là con em đồng bào các dân tộc đã vượt khó, nỗ lực đạt nhiều thành tích trong học tập.
Giai đoạn 2021 - 2026, nhà trường có 7 sáng kiến được công nhận có phạm vi ảnh hưởng, hiệu quả áp dụng cấp tỉnh và 96 sáng kiến được công nhận cấp ngành.
Với những đóng góp trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo, nhà trường vinh dự được trao tặng Huân chương Độc lập hạng Ba, danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới. Đồng thời là một trong 11 tập thể điển hình toàn quốc tại Chương trình “Hồ Chí Minh - Hành trình khát vọng” năm 2025.
Phát huy truyền thống 70 năm, Trường Phổ thông dân tộc nội trú THPT tỉnh Điện Biên xác định nâng cao năng lực đội ngũ và chuyển đổi số là giải pháp đột phá. Đến năm 2030, phấn đấu trên 60% giáo viên đạt trình độ thạc sĩ trở lên; 100% cán bộ, giáo viên được đào tạo làm chủ công nghệ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào giảng dạy.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đoạt biểu dương những thành tích nhà trường đạt được; đồng thời đề nghị nhà trường tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chăm lo đời sống học sinh nội trú, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng môi trường giáo dục kỷ cương, nhân văn, hiện đại, góp phần đào tạo nguồn nhân lực cho tỉnh Điện Biên.
Nhân dịp này, Trường Phổ thông dân tộc nội trú THPT tỉnh Điện Biên vinh dự được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen. UBND tỉnh Điện Biên tặng Cờ thi đua xuất sắc cho tập thể nhà trường; tặng Bằng khen 1 tập thể, 1 cá nhân. Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh tặng Giấy khen 10 cá nhân có thành tích xuất sắc trong quá trình xây dựng và phát triển Trường Phổ thông dân tộc nội trú THPT tỉnh Điện Biên.