Bài 2: Mở cửa đón dòng vốn mới

“Luồng xanh” mở lối dòng vốn

Sau hội nghị xúc tiến đầu tư, câu hỏi đặt ra với tỉnh không còn là thu hút được bao nhiêu vốn, mà là làm gì để những cam kết đầu tư nhanh chóng trở thành dự án, tạo ra sản phẩm, việc làm và nguồn lực cho nền kinh tế.

Một trong những việc được tỉnh triển khai ngay là cụ thể hóa cam kết về cơ chế “luồng xanh” trong giải quyết thủ tục hành chính. UBND tỉnh đã ban hành danh mục 26 thủ tục hành chính cấp tỉnh và 4 thủ tục cấp xã áp dụng cơ chế “luồng xanh”, tập trung vào những lĩnh vực tác động trực tiếp đến hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Trong đó, 6 thủ tục thuộc lĩnh vực công thương được cắt giảm tới 70% thời gian; 2 thủ tục lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch giảm 50%; 2 thủ tục lĩnh vực y tế rút ngắn tối đa 70%. Sở Tài chính có 6 thủ tục được cắt giảm từ 60% đến hơn 82% thời gian xử lý. Riêng lĩnh vực nông nghiệp, môi trường và đất đai có 7 thủ tục được rút ngắn từ 43,8% đến 72,2%.

Theo ông Nguyễn Tiến Cường, Phó Chánh Văn phòng UBND tỉnh Điện Biên, điểm cốt lõi của cơ chế “luồng xanh” là lựa chọn những thủ tục có ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ đầu tư để ưu tiên xử lý, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, từng khâu. “Mục tiêu là hồ sơ đến đâu phải được xử lý đến đó, không để phát sinh tình trạng chờ đợi, vòng vo hoặc đùn đẩy trách nhiệm. Rút ngắn thời gian nhưng vẫn phải bảo đảm đúng quy định pháp luật, công khai, minh bạch và kiểm soát được chất lượng giải quyết hồ sơ” - ông Cường cho biết.

Đó cũng là cách tỉnh cụ thể hóa cam kết được Bí thư Tỉnh ủy Trần Tiến Dũng đưa ra tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư: Phát huy hiệu quả cơ chế “luồng xanh”, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, khắc phục tình trạng “trên thông, dưới tắc”, kiên quyết xử lý biểu hiện né tránh, đùn đẩy, gây phiền hà. Nhờ đó, từ đầu năm đến nay, tỉnh Điện Biên đã trao quyết định đầu tư cho 23 dự án, với tổng vốn 53.000 tỷ đồng. Trong đó, có 3 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với số vốn đăng ký 14.005 tỷ đồng.

Ông Lê Xuân Cảnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: “Điện Biên đang tạo cơ chế thông thoáng, thuận lợi nhất để nhà đầu tư tiếp cận và hoàn tất các thủ tục dự án, nhất là thủ tục về đất đai. Các dự án trọng điểm được áp dụng cơ chế “luồng xanh”, qua đó rút ngắn tối đa thời gian giải quyết thủ tục hành chính, tạo điều kiện để dự án sớm được triển khai”.

Tuy nhiên, “luồng xanh” không chỉ là một quy trình hành chính được rút ngắn. Đằng sau những con số giảm thời gian là một thay đổi trong tư duy điều hành: Chính quyền chủ động thiết kế quy trình để phục vụ sự phát triển, thay vì để doanh nghiệp tự tìm cách đi qua những quy trình phức tạp.

Trong cuộc cạnh tranh thu hút đầu tư, đây chính là một yếu tố tạo nên sức hấp dẫn của địa phương. Bởi doanh nghiệp không chỉ tìm kiếm nơi có tiềm năng, họ còn tìm kiếm một môi trường có thủ tục minh bạch, trách nhiệm rõ ràng, chính quyền đồng hành và những quyết định đầu tư có thể nhanh chóng chuyển thành dự án trên thực địa.

Cấp ủy, chính quyền đồng hành nhà đầu tư

Nếu “luồng xanh” là giải pháp tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, thì tại cơ sở, cấp ủy, chính quyền địa phương đang trực tiếp vào cuộc, chủ động phối hợp, đồng hành cùng nhà đầu tư, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để các dự án được triển khai đúng tiến độ.

Tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư, UBND tỉnh trao quyết định chấp thuận nhà đầu tư cho Công ty Cổ phần Năng lượng Vinenergo (Tập đoàn Vingroup) thực hiện dự án Nhà máy Điện mặt trời Điện Biên 1, công suất 300MW, tổng vốn hơn 5.371 tỷ đồng. Quy mô diện tích khoảng 509ha tại phường Điện Biên Phủ và các xã Mường Ảng, Pu Nhi, Na Son, Mường Lạn, Xa Dung. Ngay sau hội nghị, Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, địa phương khẩn trương triển khai giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện để dự án sớm được thực hiện. Đến hết ngày 26/8, chính quyền các địa phương đã phối hợp với nhà đầu tư chi trả cho 505 hộ/417ha, đạt 90% tổng diện tích dự án.

Xã Na Son có hơn 197ha nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng, trong đó phần lớn diện tích là đất canh tác của người dân. Do đó, cấp ủy, chính quyền xác định công tác dân vận phải đi trước một bước. UBND xã thành lập tổ hỗ trợ giải phóng mặt bằng, phân công rõ trách nhiệm từng thành viên; đồng thời phát huy vai trò của bí thư chi bộ, trưởng bản, người có uy tín để đưa chủ trương, chính sách đến với người dân.

Ông Nguyễn Thanh Lâm, Phó Chủ tịch UBND xã Na Son cho biết: “Muốn người dân đồng thuận thì trước hết cán bộ phải hiểu rõ chủ trương, nắm chắc chính sách để giải thích đầy đủ cho bà con. Chúng tôi xác định phải kiên trì tuyên truyền, lắng nghe, đối thoại, giải đáp từng thắc mắc và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân theo đúng quy định”.

Bản Na Lanh có hơn 30ha đất của gần 30 hộ dân nằm trong vùng dự án. Để người dân đồng thuận, Ban Phát triển bản nhiều lần đến từng hộ tuyên truyền, đối thoại, giải thích về chủ trương đầu tư, chính sách bồi thường, hỗ trợ và định hướng ổn định cuộc sống sau thu hồi đất.

Bà Lò Thị Mai, Bí thư Chi bộ bản Na Lanh cho biết: “Chúng tôi phân tích để bà con hiểu đây là dự án trọng điểm của tỉnh, khi hoàn thành sẽ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, tăng nguồn thu ngân sách và tạo thêm cơ hội việc làm. Khi hiểu rõ, bà con đều đồng tình, ủng hộ. Đến thời điểm này, bản Na Lanh đã hoàn thành việc giải phóng mặt bằng vùng dự án”.

Ông Lò Văn Hoàng, bản Na Lanh cho biết: “Gia đình đã bàn giao 2ha đất sản xuất để thực hiện dự án. Ban đầu tôi rất băn khoăn nhưng được cán bộ giải thích thấu đáo, tôi hiểu đây là dự án phục vụ sự phát triển của địa phương, quyền lợi của người dân cũng được bảo đảm. Do đó, gia đình đã thống nhất bàn giao đất cho dự án”.

Sau hội nghị xúc tiến đầu tư, Công ty Cổ phần Phát triển hạ tầng đô thị số 6 (thuộc Tổng Công ty Thương mại và Xây dựng tỉnh Điện Biên) đã tiến hành khảo sát, đề xuất dự án nhà ở xã hội tại thôn Yên Trường, xã Thanh Yên. Dự án có diện tích khoảng 48.850m², tổng vốn đầu tư sơ bộ hơn 301 tỷ đồng, gồm 280 căn nhà ở xã hội, 36 căn nhà ở thương mại cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.

Để dự án sớm triển khai, cấp ủy, chính quyền xã Thanh Yên xác định phương châm đồng hành từ sớm, từ cơ sở. Ông Nguyễn Văn Toản, Bí thư Đảng ủy xã Thanh Yên cho biết: “Địa phương áp dụng cơ chế “luồng xanh”, phối hợp với nhà đầu tư từ khảo sát, tuyên truyền, vận động người dân đến hoàn thiện các thủ tục liên quan”.

Theo rà soát ban đầu, 24 hộ dân tại thôn Yên Trường có đất sản xuất nằm trong phạm vi thực hiện dự án. Ông Nguyễn Văn Lượng, Bí thư Chi bộ thôn Yên Trường chia sẻ: “Ban Phát triển thôn đã chủ động tuyên truyền, giúp người dân hiểu rõ mục tiêu, ý nghĩa của dự án. Nhờ đó, đa số hộ dân đồng thuận, mong dự án sớm triển khai, tạo thêm động lực phát triển kinh tế - xã hội địa phương”.

Không chỉ ở cơ sở, các sở, ngành cấp tỉnh cũng trực tiếp đồng hành cùng doanh nghiệp. Ông Bùi Văn Luyện, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết: “Sở phối hợp với các đơn vị liên quan và cấp ủy, chính quyền xã Thanh Yên kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, hỗ trợ nhà đầu tư hoàn thiện thủ tục”.

Theo kế hoạch, dự án triển khai từ quý III/2026, dự kiến hoàn thành, đưa vào khai thác tháng 3/2027. Theo ông Bùi Anh Tiến, Giám đốc Công ty Cổ phần Phát triển hạ tầng đô thị số 6 cho biết: “Sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cấp ủy, chính quyền và các sở, ngành đã tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình chuẩn bị đầu tư dự án”.

Từ những dự án trên, có thể thấy, sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở nhằm tạo môi trường thuận lợi để các nhà đầu tư thực hiện dự án. Ở tỉnh, đó là rút ngắn quy trình, xác định rõ trách nhiệm. Ở sở, ngành, đó là phối hợp để giải quyết hồ sơ. Ở xã, là trực tiếp đối thoại, vận động nhân dân. Ở thôn, bản, là vai trò của chi bộ, trưởng bản, người có uy tín.

Điều đáng nói trong những chuyển động sau hội nghị xúc tiến đầu tư không chỉ là số ngày thủ tục được rút ngắn hay số dự án được triển khai. Sâu xa hơn, đó là sự thay đổi trong phương thức lãnh đạo, điều hành. Từ chỗ giải quyết công việc theo từng thủ tục, từng lĩnh vực, cấp ủy, chính quyền đang chủ động nhận diện những điểm nghẽn có khả năng cản trở dòng vốn để tập trung tháo gỡ.

Từ yêu cầu doanh nghiệp tự “đi qua” các quy trình hành chính sang thiết kế quy trình phục vụ doanh nghiệp. Từ vận động người dân đồng thuận chung chung sang đối thoại, giải thích và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân trong từng dự án. Đó là cách đưa nghị quyết của Đảng từ những mục tiêu trên giấy vào từng hồ sơ, từng cuộc đối thoại, từng dự án và từng quyết định ở cơ sở.

Nghị quyết chỉ thực sự có sức sống khi được chuyển thành những quy trình ngắn hơn, những cuộc đối thoại gần dân hơn, những quyết định nhanh hơn và những dự án hiện hữu trên thực địa. Với Điện Biên, hành trình từ “gỡ điểm nghẽn” đến “đón dòng vốn” đang tạo ra một yêu cầu lớn hơn: Làm thế nào để những dự án hôm nay trở thành động lực tăng trưởng mới, đồng thời mở rộng không gian phát triển cho tỉnh.

Bài, ảnh: Phạm Trung - Tuấn Anh

Bài 4: Mở rộng không gian, tạo động lực mới