Tại xã Mường Pồn, theo kế hoạch, năm 2026 địa phương phấn đấu trồng mới 40ha cà phê và 40ha mắc ca. Để hoàn thành mục tiêu đó, xã đã thành lập Ban Chỉ đạo, các tổ hỗ trợ kỹ thuật; huy động hơn 600 lượt cán bộ, công chức, giáo viên, lực lượng vũ trang cùng tham gia hỗ trợ người dân đào hố, chuẩn bị cây giống.
Trên những quả đồi thuộc các bản Huổi Un, Mường Pồn 1, Mường Pồn 2, Púng Giắt hay Mường Mươn, hàng nghìn hố trồng được đào thẳng tắp men theo sườn dốc. Đến nay, toàn xã đã hoàn thành 100% kế hoạch đào hố cà phê, mắc ca. Công tác kiểm tra, nghiệm thu được thực hiện chặt chẽ, bảo đảm các hố đào đúng tiêu chuẩn kỹ thuật trước khi xuống giống. Người dân cũng chủ động gieo ươm khoảng 6ha cây giống cà phê để phục vụ sản xuất.
Tại xã Mường Phăng, phong trào phát triển cà phê, mắc ca cũng đang được đẩy mạnh. Qua rà soát, địa phương có gần 60ha đất phù hợp để triển khai trồng mới. Quyết tâm hoàn thành mục tiêu trồng 40,4ha cà phê, mắc ca (trong đó 30,4ha cà phê, 10ha mắc ca) đề ra năm 2026, xã đã huy động cán bộ, công chức, dân quân tự vệ và các tổ chức đoàn thể tham gia hỗ trợ người dân đào hố, vận chuyển cây giống và hướng dẫn kỹ thuật trồng cây. Đến nay, toàn xã đã đào được hơn 91 nghìn hố trồng cà phê đạt tiêu chuẩn kỹ thuật. Nhiều diện tích đã được xuống giống đúng thời vụ. Hiện Mường Phăng đã trồng mới 30,4ha cà phê và 10ha mắc ca. Những cây giống đầu tiên đang bén rễ, phát triển tốt trên các triền đồi, mở ra kỳ vọng về những vùng cây trồng tập trung trong tương lai.
Thực hiện kế hoạch của tỉnh về trồng mới cây cà phê, mắc ca và thử nghiệm mô hình phát triển kinh tế không gian tầm thấp, các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, với quyết tâm cao. Đến nay, toàn tỉnh đã huy động hơn 38.600 lượt người tham gia thực hiện kế hoạch và đã đào hơn 33 triệu hố trồng cà phê và mắc ca, đạt trên 153% kế hoạch đề ra. So với kế hoạch, số hố trồng cà phê đạt hơn 155%, mắc ca đạt trên 102%. Đáng chú ý có 30 địa phương hoàn thành vượt chỉ tiêu được giao. Đến nay, toàn tỉnh đã trồng mới được trên 134ha cà phê và hơn 21ha mắc ca. Nhiều địa phương đạt kết quả nổi bật như: Mường Ảng, Búng Lao, Tuần Giáo, Quài Tở, Mường Mùn, Mường Phăng, Thanh Nưa, Thanh An, Nậm Kè, Quảng Lâm, Mường Chà và Mường Pồn. Những con số trên không chỉ phản ánh tiến độ thực hiện kế hoạch mà còn cho thấy niềm tin của người dân vào hiệu quả kinh tế của hai loại cây trồng này.
Không chỉ chú trọng tiến độ, các địa phương còn đặc biệt quan tâm đến chất lượng. Hơn 19,6 triệu hố đã được kiểm tra, nghiệm thu; trong đó trên 19,2 triệu hố đạt tiêu chuẩn kỹ thuật. Đây là cơ sở quan trọng bảo đảm tỷ lệ sống và khả năng sinh trưởng của cây sau khi trồng.
Một trong những yếu tố quyết định thành công của kế hoạch là nguồn cây giống. Đối với cây cà phê, nhiều địa phương đã chủ động hỗ trợ người dân gieo ươm ngay từ đầu năm. Tổng diện tích giống cà phê được các xã hỗ trợ và người dân tự gieo ươm hiện đạt gần 5.900ha, cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất. Trên địa bàn tỉnh hiện có nhiều đơn vị sản xuất, kinh doanh giống với khả năng cung ứng hàng chục triệu cây giống chất lượng cao. Điều này giúp bảo đảm nguồn giống phục vụ trồng mới theo đúng tiến độ.
Những năm gần đây cây cà phê đang trở thành cây trồng chủ lực, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân trên địa bàn tỉnh. Trong khi đó, mắc ca được đánh giá là loại cây có tiềm năng lớn, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của nhiều địa phương. Việc mở rộng diện tích trồng cà phê, mắc ca không chỉ giúp nâng cao giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích mà còn góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng, tạo việc làm và nâng cao đời sống người dân.
Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của người dân cùng những giải pháp đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, chương trình phát triển cà phê, mắc ca đang mở ra kỳ vọng lớn cho ngành nông nghiệp Điện Biên. Những đồi cà phê xanh mướt và những vùng mắc ca đang hình thành không chỉ mang ý nghĩa phủ xanh đất trống, nâng cao giá trị sử dụng đất mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp xanh, hiện đại và bền vững trong những năm tới.