6 bản được lựa chọn tham gia dự án gồm: Nậm Ty 1, Nậm Ty 2, Pá Sáng, Tâu 1, Púng Nghịu và Na Khưa, đều là những địa bàn còn nhiều khó khăn. Trong đó Nậm Ty 1 và Nậm Ty 2 là hai bản trên cao, việc tiếp cận khoa học kỹ thuật trong sản xuất còn hạn chế. Riêng bản Na Khưa tuy nằm ở vùng thấp nhưng chưa được thụ hưởng nhiều chương trình hỗ trợ sản xuất trong thời gian qua.

Dự án được sự đồng thuận cao với tổng diện tích đăng ký thực hiện 69,39ha, thu hút 351 hộ dân tham gia. Tổng kinh phí triển khai trên 2 tỷ đồng, trong đó Nhà nước hỗ trợ 100% giống, vật tư, kỹ thuật, người dân đóng góp ngày công lao động.

Các giống lúa được lựa chọn đưa vào sản xuất gồm Bắc thơm số 7, Đài thơm 8, Séng cù và nếp 97. Đây đều là những giống nằm trong cơ cấu giống của tỉnh, đã được người dân gieo trồng nhiều năm nên phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương. Việc lựa chọn giống cũng xuất phát từ nhu cầu thực tế và đề xuất của chính các hộ dân tham gia dự án.

Trước đây, người dân tại các bản vẫn sản xuất các giống lúa như Séng cù hay Bắc thơm số 7 nhưng chủ yếu theo phương thức truyền thống. Quá trình canh tác phụ thuộc nhiều vào thời tiết, việc sử dụng phân bón và phòng trừ sâu bệnh chưa thực sự khoa học nên năng suất chưa cao. Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, khi áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật theo hướng hữu cơ, năng suất các giống lúa sẽ được cải thiện đáng kể.

Cụ thể, giống Séng cù trước đây chỉ đạt khoảng 48 - 50 tạ/ha thì khi áp dụng quy trình mới có thể đạt khoảng 60 tạ/ha. Giống Đài thơm 8 từ mức 63 - 64 tạ/ha có thể tăng lên 66 - 68 tạ/ha. Riêng giống nếp 97 được đánh giá có khả năng đạt trên 70 tạ/ha nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật.

Để các hộ dân nắm vững quy trình sản xuất lúa theo hướng hữu cơ, cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Thanh Nưa trực tiếp đứng lớp tập huấn tại từng bản về khung lịch thời vụ, kỹ thuật làm đất, gieo cấy, chăm sóc, sử dụng phân bón, quản lý sâu bệnh và các yêu cầu trong quy trình canh tác hữu cơ. Giống và vật tư được cấp phát kịp thời để người dân triển khai sản xuất đúng thời vụ.

Mặc dù thời tiết trong những ngày tập huấn mưa, song bà con tham gia đầy đủ và rất phấn khởi khi được tiếp cận mô hình sản xuất mới, được hướng dẫn kỹ thuật bài bản và hỗ trợ vật tư sản xuất. Anh Lầu A Dế, một trong 25 hộ dân của bản Nậm Ty 2 tham gia dự án với diện tích 1.500m² cho biết gia đình rất kỳ vọng mô hình sẽ giúp nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất trong vụ mùa năm nay.

Sau khi hoàn thành tập huấn và cấp phát vật tư, các bản đã nhanh chóng tổ chức gieo giống. Chỉ trong vòng một tuần, từ ngày 9/6, gần 100% diện tích tham gia dự án đã được xuống giống. Trong đó, Na Khưa là bản có số hộ đăng ký tham gia đông nhất với 102/126 hộ dân, diện tích thực hiện 27ha.

Anh Lường Văn Phong, Trưởng bản Na Khưa chia sẻ, người dân trong bản lựa chọn hai giống chủ lực là Đài thơm 8 và nếp 97 bởi đây là những giống dễ chăm sóc, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt, thân cây cứng nên hạn chế đổ ngã khi gặp mưa gió lớn. Tranh thủ thời tiết thuận lợi để gieo cấy, nên chỉ trong hai ngày 13 và 14/6, toàn bộ diện tích tham gia dự án của bản Na Khưa đã hoàn thành.

Theo tính toán của ngành chuyên môn, năng suất lúa có thể đạt từ 60 - 68 tạ/ha/vụ, tổng doanh thu khoảng 55 - 60 triệu đồng/ha, lợi nhuận thuần từ 15 - 25 triệu đồng/ha. Đây là mức thu nhập khá khả quan, góp phần cải thiện đời sống cho người dân, đặc biệt tại các địa bàn còn nhiều khó khăn.

Một trong những điểm nổi bật của dự án là áp dụng phương pháp canh tác theo hướng hữu cơ, mang lại nhiều lợi ích cho môi trường. Việc sử dụng phân hữu cơ vi sinh, chế phẩm sinh học và phân NPK tổng hợp cân đối theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây lúa, giúp đất được cải tạo tơi xốp, tăng độ màu mỡ và duy trì hệ vi sinh vật có lợi.

Việc sử dụng chế phẩm sinh học để xử lý rơm rạ sau thu hoạch giúp hạn chế ô nhiễm môi trường, đồng thời tạo nguồn dinh dưỡng tự nhiên cho đất. Các biện pháp phòng trừ dịch hại bằng thuốc sinh học kết hợp thực hiện nguyên tắc “4 đúng” góp phần giảm lượng hóa chất sử dụng trên đồng ruộng, bảo vệ môi trường và cân bằng hệ sinh thái nông nghiệp.

Dự án còn góp phần nâng cao năng lực sản xuất cho người dân thông qua việc chuyển giao khoa học kỹ thuật, tạo điều kiện để bà con tiếp cận phương thức sản xuất tiên tiến, hướng tới nền nông nghiệp bền vững.

Hiện nay, thời tiết trên địa bàn xã tương đối thuận lợi với nền nhiệt mát mẻ, có mưa nhẹ giúp hạt giống nảy mầm đồng đều. Đây là điều kiện quan trọng để cây lúa sinh trưởng tốt ngay từ giai đoạn đầu.

Thực tế từ các mô hình sản xuất lúa theo hướng hữu cơ đã triển khai trước đó tại một số xã của huyện Điện Biên cũ như Noong Luống, Noong Hẹt, Thanh Yên, Thanh Chăn đã cho thấy hiệu quả rõ rệt về năng suất, chất lượng và kinh tế. Từ kết quả đó, dự án đang triển khai tại 6 bản khó khăn của xã Thanh Nưa lần này được đánh giá có tính khả thi cao. Nếu người dân tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật và chăm sóc theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, mô hình sẽ giúp người dân tăng thu nhập bền vững.

 Bình Nguyên