Xã Thanh Nưa có tổng đàn lợn 12.490 con, gần 1.500 hộ chăn nuôi. Trong đó gần 100 hộ chăn nuôi quy mô từ 30 - 70 con. Những ngày qua, thời tiết nắng mưa thất thường tạo điều kiện cho vi rút DTLCP phát triển và tồn tại lâu trong môi trường, nên dịch tiếp tục xuất hiện tại nhiều thôn, bản như: Thanh Hồng 10, Thanh Chung, Hồng Thanh 7, Ló, Na Khưa, Pe Luông, Pom Mỏ Thái...
Đến thời điểm hiện tại, Thanh Nưa là địa phương có số lượng lợn mắc bệnh và tiêu hủy lớn nhất toàn tỉnh. Tính đến ngày 19/5, toàn xã có trên 1.400 con lợn chết do DTLCP, gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi. Trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp, việc chủ động áp dụng các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học đã giúp nhiều hộ ở xã Thanh Nưa bảo vệ được đàn vật nuôi.
Trong khi đàn lợn của một số hộ tại thôn Hồng Thanh 7 đã bị nhiễm bệnh thì đàn lợn gần 300 con của gia đình chị Nguyễn Thị Hường cùng thôn vẫn an toàn. Ngay khi nhận được thông tin dịch xuất hiện tại các thôn, bản lân cận và chính quyền địa phương khuyến cáo nguy cơ dịch bùng phát mạnh trong thời gian tới, gia đình chị Hường lập tức siết chặt toàn bộ các biện pháp phòng dịch. Khu vực chuồng trại được vệ sinh thường xuyên, định kỳ phun thuốc sát trùng, rắc vôi bột quanh khu vực chăn nuôi và lối ra vào. Khu vực chăn nuôi được bố trí cách xa nhà ở, hạn chế người ra vào nên giảm nguy cơ mang mầm bệnh từ bên ngoài vào chuồng trại. Vợ chồng chị Hường theo dõi sát tình trạng đàn lợn, kịp thời phát hiện biểu hiện bất thường. “Thời điểm dịch bệnh như hiện nay, nếu lơ là chỉ một khâu nhỏ cũng rất dễ khiến cả đàn lợn bị nhiễm bệnh. Vì vậy gia đình tôi luôn đặt việc phòng dịch lên hàng đầu” - chị Hường chia sẻ.
Trước khuyến cáo của cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương, ở nhiều nơi người dân chủ động tăng cường các biện pháp phòng, chống DTLCP, chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học. Tại xã Pa Ham, bệnh dịch xuất hiện từ ngày 4/1 tại 19 hộ dân thuộc 10 bản. Xã đã thực hiện tiêu hủy 45 con lợn với tổng trọng lượng 2.603kg.
Ngay sau khi xuất hiện ổ dịch, chính quyền địa phương phối hợp với lực lượng thú y khẩn trương khoanh vùng, tiêu hủy lợn mắc bệnh, phun hóa chất tiêu độc khử trùng khu vực có dịch. Nhờ triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp, đến ngày 21/4, xã Pa Ham đã công bố hết bệnh DTLCP trên địa bàn.
Không chủ quan sau khi công bố hết dịch, chính quyền xã Pa Ham tiếp tục chỉ đạo hộ chăn nuôi theo dõi chặt chẽ diễn biến đàn vật nuôi, tiếp tục duy trì các biện pháp phòng dịch. Xã triển khai “Tháng tổng vệ sinh tiêu độc, khử trùng môi trường” trên phạm vi toàn xã với tổng lượng hóa chất sử dụng khoảng 400 lít, diện tích phun phòng gần 400.000m2 khu vực chăn nuôi. Các thôn, bản được yêu cầu thường xuyên kiểm tra, rà soát tình hình dịch bệnh để phát hiện sớm và xử lý kịp thời nếu phát sinh ổ dịch mới.
Dù đã hơn 1 tháng kể từ ngày công bố hết dịch, song hầu hết các hộ từng có lợn mắc DTLCP tại Pa Ham đều chưa tái đàn. Nhiều hộ dân cho rằng thời điểm giao mùa hiện nay tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh dịch bệnh nên cần tiếp tục theo dõi, chờ khi dịch ổn định mới tính toán tái đàn để tránh rủi ro. Gia đình anh Mùa A Biên, bản Há Là Chủ là một trong những hộ vẫn duy trì nghiêm ngặt các biện pháp phòng bệnh cho đàn lợn hơn chục con. Khu vực chuồng trại được anh Biên xây nền cao ráo, thông thoáng, có lưới chắn côn trùng và thường xuyên rắc vôi bột xung quanh. Nguồn thức ăn cho đàn lợn được lựa chọn kỹ, đảm bảo sạch và không sử dụng thức ăn thừa, nên đàn lợn vẫn đảm bảo an toàn.
Theo khuyến cáo của ngành chuyên môn, trong điều kiện thời tiết diễn biến thất thường như hiện nay, DTLCP vẫn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát mạnh. Đối với các hộ chưa có dịch, việc chủ động phòng bệnh có ý nghĩa quyết định. Chăn nuôi an toàn sinh học được xác định là giải pháp quan trọng hàng đầu bảo vệ đàn vật nuôi, hạn chế thiệt hại kinh tế và ngăn ngừa nguy cơ lây lan dịch bệnh trong cộng đồng.
Để chủ động phòng ngừa DTLCP trong chăn nuôi nông hộ, người dân cần thực hiện đầy đủ nguyên tắc “cách ly, làm sạch, khử trùng” trong toàn bộ quá trình chăn nuôi. Chuồng trại phải được vệ sinh sạch sẽ; định kỳ phun thuốc sát trùng tối thiểu 1 - 2 lần/tuần; rắc vôi bột tại cổng ra vào, khu vực chuồng nuôi và đường đi nội bộ. Bố trí khu vực thay quần áo, giày dép riêng trước khi vào khu chăn nuôi; hạn chế tối đa người lạ ra vào khu vực nuôi lợn; không sử dụng chung dụng cụ chăn nuôi giữa các hộ. Không để thương lái, người thu gom hoặc phương tiện vận chuyển tiếp cận sát khu vực chuồng nuôi; không chăn thả rông lợn; không nuôi nhiều loại động vật trong cùng khu vực. Con giống phải có nguồn gốc rõ ràng, khỏe mạnh, có giấy kiểm dịch theo quy định. Thức ăn cho lợn cần đảm bảo chất lượng, không ôi thiu, nấm mốc và tuyệt đối không sử dụng thức ăn thừa chưa qua xử lý nhiệt, đặc biệt là thức ăn từ nhà hàng, quán ăn.
Đối với các hộ đã xuất hiện DTLCP, cần khẩn trương khoanh vùng, cách ly ổ dịch; tiêu hủy lợn mắc bệnh theo đúng hướng dẫn của lực lượng thú y; đồng thời tổng vệ sinh, khử trùng tiêu độc liên tục khu vực chăn nuôi và môi trường xung quanh để hạn chế nguy cơ tái phát dịch bệnh. Trong bối cảnh DTLCP diễn biến khó lường, việc nâng cao ý thức phòng dịch và duy trì chăn nuôi an toàn sinh học không chỉ giúp bảo vệ đàn vật nuôi mà là giải pháp hữu hiệu để ngành chăn nuôi phát triển bền vững.