ĐBP - Là công trình trọng điểm của tỉnh, Dự án Quản lý đa thiên tai lưu vực sông Nậm Rốm được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai, bảo vệ dân sinh, thích ứng biến đổi khí hậu và tạo động lực phát triển mới cho địa phương. Tuy nhiên, dù đã gia hạn đến 31/12/2026, dự án vẫn vướng nhiều khó khăn, nhất là trong giải phóng mặt bằng, ảnh hưởng đến tiến độ chung. Trước áp lực thời gian, tỉnh đang tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ, quyết tâm đưa dự án về đích đúng hẹn.
Hiện nay, Dự án Quản lý đa thiên tai lưu vực sông Nậm Rốm đang chậm tiến độ do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng. Mặt bằng chưa được bàn giao đồng bộ khiến việc thi công ở nhiều vị trí gặp khó, rơi vào tình trạng “xôi đỗ”, manh mún, thiếu sự liên kết giữa các hạng mục.
Dự án có tổng diện tích thu hồi đất 88,34ha, liên quan đến 521 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức tại các địa bàn: Xã Thanh Nưa, Thanh Yên và phường Mường Thanh, Điện Biên Phủ. Đến thời điểm ngày 3/4, xã Thanh Nưa đã thu hồi 8,22ha của 97 hộ, đạt 100% kế hoạch bàn giao mặt bằng. Tại xã Thanh Yên, diện tích thu hồi là 9,36ha của 45 hộ, hiện đã bàn giao 36 hộ, còn 9 hộ đang tiếp tục vận động, hoàn thiện thủ tục. Phường Mường Thanh có tổng diện tích thu hồi là 24,62ha của 143 hộ; đến nay đã có 140 hộ bàn giao mặt bằng. Trong khi đó, phường Điện Biên Phủ là địa bàn có khối lượng lớn nhất, với 46,16ha của 236 hộ; hiện đã bàn giao 201 hộ, các trường hợp còn lại đang được tập trung tháo gỡ.
Thời gian thực hiện dự án không còn nhiều, song khối lượng công việc còn lại vẫn không nhỏ, càng làm tăng nguy cơ khiến dự án “về đích” không đúng hẹn. Các vướng mắc chủ yếu xoay quanh vấn đề bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và sự đồng thuận của người dân.
Tại phường Điện Biên Phủ, tổng diện tích cần thu hồi là 46,15ha, trong đó đã phê duyệt phương án 37,9ha. Đến nay, diện tích bàn giao theo quyết định đạt 27,36ha; thông qua tuyên truyền, vận động, người dân đã bàn giao thêm 13,29ha, nâng tổng diện tích tiếp nhận lên 40,65ha. Tuy nhiên, đến ngày 30/3 vẫn còn 14 trường hợp chưa nhận tiền do chưa thống nhất đơn giá bồi thường; 7 trường hợp vướng xác minh nguồn gốc đất...
Tại xã Thanh Yên, công tác giải phóng mặt bằng cũng gặp nhiều khó khăn. Hiện còn 4 hộ đã được phê duyệt phương án nhưng chưa nhận tiền, chưa bàn giao mặt bằng với tổng diện tích 5.437,3m2; 13 hộ (15 thửa đất) đang canh tác trên quỹ đất 5% do UBND xã quản lý với diện tích 8.997,5m2; cùng 5 trường hợp (6 thửa đất), diện tích 4.097,8m2, vướng mắc trong xác minh nguồn gốc đất.
Ông Đỗ Thủy Trung, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án các công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết: “Công tác giải phóng mặt bằng là khâu then chốt nhưng cũng phức tạp, liên quan đến cả chính sách, thủ tục và quyền lợi người dân. Nếu không xử lý thấu đáo sẽ khó tạo được sự đồng thuận, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án. Để tháo gỡ “nút thắt” này, Ban đã thành lập các tổ công tác, phân công nhiệm vụ cụ thể theo từng địa bàn, từng gói thầu; phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan để xử lý dứt điểm từng trường hợp. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân hiểu, đồng thuận và sớm bàn giao mặt bằng”.
Cùng với đó, Ban kiến nghị Ban Chỉ đạo các dự án trọng điểm của tỉnh và UBND các xã, phường cùng Trung tâm Phát triển quỹ đất (Sở Nông nghiệp và Môi trường) khẩn trương hoàn thiện các bước: Thông báo thu hồi đất, kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất và nhân khẩu, làm cơ sở lập, thẩm định và phê duyệt phương án bồi thường, qua đó sớm bàn giao mặt bằng phục vụ thi công.
Trong khi những “nút thắt” chưa được tháo gỡ triệt để, thời gian hoàn thành dự án lại không còn nhiều. Việc được gia hạn đến cuối năm 2026 vừa là cơ hội, nhưng cũng đặt ra áp lực lớn đối với các cấp, ngành và đơn vị liên quan. Khối lượng công việc còn lại của dự án còn nhiều nếu không được triển khai đồng bộ, nguy cơ chậm tiến độ là hiện hữu. Đến thời điểm ngày 3/4 , tổng giá trị các gói thầu xây lắp đã thực hiện đạt 485/669 tỷ đồng, đạt 72,5% giá trị hợp đồng.
Đối với các nhà thầu, mặt bằng không liên tục khiến việc thi công gặp khó khăn, dẫn đến đội chi phí. Nhiều nhà thầu cho biết, nếu có mặt bằng sạch, họ có thể huy động tối đa nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp” để tăng tốc. Tuy nhiên, với điều kiện hiện nay, việc đẩy nhanh tiến độ gặp nhiều trở ngại. Không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ, sự chậm trễ còn làm tăng tổng mức đầu tư, kéo dài thời gian...
Trước thực trạng trên, tỉnh Điện Biên đang triển khai đồng bộ, quyết liệt nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ dự án. Trọng tâm là tăng cường tuyên truyền, đối thoại trực tiếp với người dân để kịp thời nắm bắt, giải đáp kiến nghị, tạo sự đồng thuận. Đồng thời, các phương án bồi thường, hỗ trợ được rà soát, hoàn thiện theo hướng đúng quy định, sát thực tế, hài hòa lợi ích; thông tin được công khai, minh bạch để củng cố niềm tin của người dân vùng dự án. Cùng với đó, các vướng mắc về thủ tục, hồ sơ pháp lý được tập trung xử lý, rút ngắn thời gian, tránh chồng chéo; các địa phương chủ động phối hợp, không đùn đẩy trách nhiệm. Công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường, phân công rõ người, rõ việc, gắn trách nhiệm với kết quả. Đối với các trường hợp cố tình không chấp hành, cơ quan chức năng hoàn thiện hồ sơ, thực hiện cưỡng chế theo đúng quy định pháp luật.