ĐBP - Đầu tháng 7, trên các sườn đồi xã Chiềng Sinh, những cây cà phê non bắt đầu bén rễ. Trước tình trạng dế mèn, côn trùng xuất hiện cắn phá cây non tại một số diện tích, chính quyền địa phương cùng cơ quan chuyên môn đã kịp thời triển khai các giải pháp hỗ trợ, hướng dẫn người dân chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh hại cây cà phê mới trồng, góp phần nâng cao hiệu quả các dự án liên kết trồng cà phê.

Năm 2026, thực hiện Kế hoạch 1850/KH-UBND của tỉnh, xã Chiềng Sinh được giao trồng mới 718ha cà phê và 400ha mắc ca theo hình thức triển khai các dự án liên kết. Ngay từ đầu vụ, địa phương đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, triển khai ươm cây giống, đồng thời phối hợp với các doanh nghiệp liên kết cung ứng vật tư và hướng dẫn kỹ thuật.

Trung tuần tháng 6 vừa qua, xã Chiềng Sinh đồng loạt phát động ra quân trồng mới cà phê. Đến nay, toàn xã đã hoàn thành xuống giống trên 200ha cà phê. Tuy nhiên, chỉ sau vài tuần, tại một số diện tích cà phê mới trồng đã xuất hiện dế mèn và một số loại côn trùng cắn thân cây non. Dù diện tích bị ảnh hưởng không lớn, song nếu không xử lý kịp thời sẽ tác động đến tỷ lệ sống của cây và hiệu quả của các dự án liên kết.

Trước thực trạng trên, UBND xã Chiềng Sinh đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn nhanh chóng xuống cơ sở kiểm tra thực tế, hướng dẫn người dân áp dụng các biện pháp phòng trừ phù hợp.

Ông Nguyễn Văn Duy, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Chiềng Sinh cho biết: “Ngay sau khi nhận được phản ánh từ các bản, trung tâm đã cử cán bộ trực tiếp đến từng khu vực bị ảnh hưởng để đánh giá tình hình và hướng dẫn người dân xử lý. Đối với những diện tích bị dế mèn cắn cây, chúng tôi vận động bà con thường xuyên kiểm tra nương, phát hiện các ổ dế để đào bắt thủ công. Đồng thời, hướng dẫn sử dụng một số loại thuốc bảo vệ thực vật có tác dụng xua đuổi côn trùng tại những khu vực bị gây hại. Đến nay, cơ bản tình trạng dế cắn cây đã được khống chế”.

Năm nay, gia đình ông Cà Văn Hoàng, bản Đông Thấp (xã Chiềng Sinh) trồng mới khoảng 8.000 cây cà phê, tương đương hơn 2ha. Đây là lần đầu tiên gia đình tham gia dự án liên kết phát triển cà phê quy mô lớn nên mọi diễn biến của vườn cây đều được ông Hoàng theo dõi sát sao. Khi phát hiện một số cây non bị dế mèn cắn gốc, ông Hoàng cùng nhiều hộ dân trong bản đã nhanh chóng báo với trưởng bản để thông tin đến cơ quan chuyên môn của xã.

Ông Cà Văn Hoàng cho biết: “Cán bộ xã đã đến tận nương hướng dẫn cách xử lý. Những ngày gần đây, gia đình tôi thường xuyên lên nương đào bắt dế thủ công, đồng thời sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo đúng hướng dẫn để xua đuổi côn trùng. Hiện nay, tình trạng cây bị cắn đã giảm rõ rệt”.

Cách đó không xa, gia đình ông Cà Văn Công cũng đang tập trung chăm sóc hơn 2ha cà phê mới trồng. “Theo hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật, sáng nào tôi cũng kiểm tra vườn. Hễ phát hiện tổ dế là đào bắt ngay. Muốn cây đạt tỷ lệ sống cao thì phải thường xuyên theo dõi, chăm sóc, không thể chủ quan.” - ông Công chia sẻ.

Sự đồng hành của chính quyền địa phương đã mang lại sự yên tâm cho người dân khi tham gia các dự án liên kết sản xuất.

Ông Quàng Văn Phương, bản Đông Thấp cho biết: “Khi xuất hiện tình trạng côn trùng cắn cây, cán bộ chuyên môn của xã đã xuống tận nơi kiểm tra và hướng dẫn rất cụ thể. Nhờ vậy, bà con xử lý đúng cách, tình trạng gây hại được kiểm soát nhanh. Tham gia dự án liên kết, người dân rất yên tâm vì luôn có chính quyền và cán bộ kỹ thuật đồng hành”.

Song song với việc xử lý các vấn đề phát sinh, UBND xã Chiềng Sinh đang chỉ đạo cơ quan chuyên môn tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện đúng quy trình chăm sóc cà phê sau khi xuống giống.

Theo khuyến cáo của cơ quan chuyên môn, sau khi trồng, người dân cần duy trì việc kiểm tra vườn cây hàng ngày để kịp thời phát hiện cây bị héo, thiếu nước, úng nước hoặc bị côn trùng gây hại. Trong điều kiện nắng nóng, cần bổ sung nước, giữ ẩm cho cây và đất; khi có mưa lớn phải khơi thông rãnh thoát nước, tránh để cây bị úng.

Đối với các loại côn trùng gây hại, ngoài sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo hướng dẫn, người dân được khuyến khích áp dụng các biện pháp thủ công như đào bắt dế, tiêu diệt ổ dế vào sáng sớm hoặc chiều tối. Đồng thời sử dụng túi bầu, chai nhựa hoặc các vật liệu phù hợp để che chắn thân cây non trong giai đoạn đầu. Sau khoảng 30 ngày kể từ khi trồng, khi cây đã bén rễ và sinh trưởng ổn định, bà con tiến hành bón phân NPK theo hướng dẫn kỹ thuật nhằm thúc cây phát triển chiều cao, tăng cành và tạo sức sinh trưởng cho giai đoạn tiếp theo.

Để xây dựng vùng nguyên liệu cà phê theo tiêu chuẩn liên kết, hướng tới tiêu thụ ổn định và xuất khẩu, UBND xã Chiềng Sinh yêu cầu người dân tuyệt đối không sử dụng thuốc diệt cỏ trong quá trình sản xuất. Đây là nguyên tắc bắt buộc nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm, bảo vệ môi trường sinh thái, giữ gìn độ phì của đất và đáp ứng các tiêu chuẩn thu mua của doanh nghiệp liên kết.

Ông Đỗ Văn Sơn, Chủ tịch UBND xã Chiềng Sinh cho biết: “Cùng với việc đẩy nhanh tiến độ trồng mới, địa phương xác định công tác chăm sóc sau xuống giống là nhiệm vụ trọng tâm, quyết định hiệu quả của cả dự án. Qua theo dõi bước đầu, cây cà phê cơ bản thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên của địa phương. Nhiều diện tích đã bật mầm, ra chồi lá mới, thân cây cứng chắc và sinh trưởng ổn định.

Theo kế hoạch, đến cuối tháng 7, xã Chiềng Sinh sẽ hoàn thành 100% chỉ tiêu trồng mới cà phê và mắc ca. Sau khi kết thúc trồng, địa phương sẽ tiếp tục phát động phong trào thi đua chăm sóc, bảo vệ diện tích cây đã xuống giống; tăng cường kiểm tra, hướng dẫn kỹ thuật và đồng hành cùng người dân trong suốt quá trình sinh trưởng của cây. Từ đó góp phần cụ thể hóa mục tiêu xây dựng nông nghiệp hàng hóa, nâng cao thu nhập cho người dân.