ĐBP - Trên cơ sở định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, công tác chuẩn bị đầu tư các dự án dự kiến khởi công giai đoạn 2026 - 2030 đang được các cấp, ngành của tỉnh tập trung triển khai với tinh thần khẩn trương, đồng bộ và có trọng tâm, trọng điểm. Đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm tính sẵn sàng, nâng cao chất lượng danh mục dự án, tạo nền tảng vững chắc để triển khai hiệu quả kế hoạch đầu tư công trung hạn.
Theo kết quả rà soát, hoàn thiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, toàn tỉnh dự kiến có 107 dự án khởi công mới. Trong đó, 63 dự án đã được giao nhiệm vụ lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, còn lại 44 dự án đang xem xét, đánh giá để hoàn thiện thủ tục cần thiết. Quy mô danh mục dự án lớn, trải rộng trên nhiều lĩnh vực cho thấy nhu cầu đầu tư phát triển của tỉnh là rất lớn, đòi hỏi phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng cả về hồ sơ, thủ tục cũng như khả năng cân đối nguồn lực.
Đối với các dự án được giao nhiệm vụ lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, nhiều dự án đã hoàn thành bước thẩm định, phê duyệt, từng bước hoàn thiện hồ sơ pháp lý để sẵn sàng đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn. Trong tổng số 63 dự án đã giao nhiệm vụ có 28 dự án được phê duyệt chủ trương đầu tư hoặc quyết định đầu tư; 7 dự án hoàn thành thẩm định và trình cấp có thẩm quyền xem xét phê duyệt; 24 dự án đã trình thẩm định và trong quá trình hoàn thiện còn lại 4 dự án chưa trình thẩm định.
Các dự án được chuẩn bị đầu tư sử dụng đa dạng nguồn vốn, bao gồm ngân sách địa phương, ngân sách Trung ương và vốn nước ngoài (ODA). Trong đó, nguồn vốn ngân sách địa phương chiếm tỷ trọng lớn với 39 dự án, thể hiện vai trò chủ động của tỉnh trong việc bố trí nguồn lực đầu tư.
Tuy nhiên, công tác chuẩn bị đầu tư vẫn còn một số hạn chế. Tiến độ lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư của một số đơn vị chậm so với yêu cầu; chất lượng một số hồ sơ chưa đáp ứng đầy đủ, phải chỉnh sửa, bổ sung nhiều lần, dẫn đến kéo dài thời gian thẩm định. Việc xác định sự cần thiết đầu tư, mục tiêu, quy mô và hiệu quả của một số dự án chưa rõ ràng, thiếu căn cứ thuyết phục. Tình trạng đề xuất dự án chồng chéo, trùng lặp hoặc chưa bám sát quy hoạch, kế hoạch phát triển và khả năng cân đối nguồn vốn vẫn xảy ra.
Để khắc phục tình trạng trên, HĐND tỉnh đã thành lập đoàn khảo sát thực địa các dự án dự kiến đầu tư công trung hạn tại một số xã, đơn vị. Điển hình, ngày 21/4, Ban Kinh tế - Ngân sách đã khảo sát thực địa các dự án như: Dự án kè bảo vệ khu dân cư ven suối và công trình hạ tầng kỹ thuật trên địa bàn xã Xa Dung; khảo sát tuyến đường từ xã Xa Dung đi xã Tìa Dình; dự án xây dựng nhà nội trú học sinh, sinh viên và hạng mục phụ trợ Trường Cao đẳng Điện Biên, dự kiến tổng mức đầu tư 29 tỷ đồng...
Bà Lỳ Thị Phương Diện, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách (HĐND tỉnh) cho biết, đợt khảo sát nhằm nắm bắt dự kiến danh mục, phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách địa phương giai đoạn 2026 - 2030; đánh giá mức độ phù hợp với quy hoạch, định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; xác định sự cần thiết, tính cấp bách, tính khả thi và khả năng cân đối nguồn vốn của từng dự án. Kết quả khảo sát là cơ sở phục vụ công tác thẩm tra, trình HĐND tỉnh xem xét, quyết định kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.
Đối với các dự án chưa được giao nhiệm vụ lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, công tác khảo sát, đánh giá bước đầu đã được triển khai. Trong số 44 dự án đã có 17 dự án được xác định là rất cấp thiết, 6 dự án chưa cấp thiết và 6 dự án đề nghị không tiếp tục đầu tư; còn lại 15 dự án chưa được các đơn vị báo cáo đánh giá. Kết quả này là cơ sở quan trọng để tỉnh xem xét, lựa chọn danh mục dự án phù hợp, bảo đảm tập trung nguồn lực cho những công trình thật sự cần thiết, có tác động lan tỏa lớn.
Theo Sở Tài chính, để nâng cao hiệu quả công tác chuẩn bị đầu tư, các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ khẩn trương lập hồ sơ báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, trình thẩm định, phê duyệt đối với các dự án chưa trình thẩm định (trừ các dự án ODA thực hiện theo quy định). Dự án đã trình thẩm định các đơn vị đề xuất chủ động phối hợp với Sở Tài chính khẩn trương hoàn thành công tác thẩm định. Dự án đã thẩm định xong đề nghị UBND tỉnh xem xét, sớm phê duyệt chủ trương đầu tư đảm bảo thời gian theo quy định của Luật Đầu tư công.
Đối với dự án chưa được giao nhiệm vụ lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, đề nghị các đơn vị khẩn trương khảo sát, đánh giá sự cần thiết đầu tư của dự án (15 dự án) để có cơ sở báo cáo UBND tỉnh. Nhu cầu đầu tư của các đơn vị rất lớn trong khi dự kiến khả năng cân đối nguồn vốn hạn chế. Do đó UBND tỉnh xem xét chỉ đạo giao nhiệm vụ lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư đối với các dự án sau khi được đơn vị khảo sát đánh giá ở mức độ rất cần thiết. Đối với dự án ở mức độ chưa cấp thiết sẽ xem xét thực hiện thủ tục đầu tư sau nếu nguồn lực, khả năng cân đối vốn cho phép.
Trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức về nguồn lực, việc lựa chọn đúng dự án, chuẩn bị kỹ lưỡng về đầu tư sẽ là yếu tố quyết định thành công của kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030. Với sự chỉ đạo quyết liệt của UBND tỉnh, sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ngành và địa phương, công tác chuẩn bị đầu tư các dự án khởi công mới kỳ vọng sẽ đạt kết quả tích cực, tạo động lực cho sự phát triển của Điện Biên.