Thực hiện Kế hoạch số 1850/KH-UBND ngày 16/3/2026 của UBND tỉnh về trồng mới cà phê, mắc ca và thí điểm mô hình phát triển kinh tế không gian tầm thấp năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã thành lập 5 tổ công tác, trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật đào hố, trồng và chăm sóc cây tại các xã, phường trong toàn tỉnh. Các tổ chủ động cập nhật chỉ đạo, kịp thời chuyển tải tài liệu kỹ thuật, tư vấn, hỗ trợ địa phương triển khai hiệu quả hoạt động phát triển sản xuất.
Trong cao điểm phát động trồng mới cà phê, mắc ca, các tổ công tác tham gia lễ ra quân tại cơ sở, trực tiếp làm việc với từng địa phương để nắm bắt tình hình, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tăng cường trao đổi thông tin và hướng dẫn thực hiện, đặc biệt là việc cụ thể hóa Kế hoạch số 1850/KH-UBND, bảo đảm triển khai đồng bộ, hiệu quả.
Ngày 3/4, tỉnh Điện Biên đồng loạt ra quân đào hố trồng cây cà phê, mắc ca năm 2026. Sau 1 tháng triển khai, các xã, phường cùng lực lượng chức năng đã huy động tối đa nguồn lực, hỗ trợ người dân thực hiện đúng chỉ tiêu kế hoạch. Toàn tỉnh đã huy động hơn 25.500 lượt người tham gia chuẩn bị mùa trồng mới cà phê, mắc ca. Toàn tỉnh đã đào được trên 16,9 triệu hố trồng cà phê, mắc ca, đạt 78,62% kế hoạch đề ra. Hố trồng cà phê đạt hơn 16,56 triệu hố, tương đương 79,82% kế hoạch; hố trồng mắc ca đạt gần 425.000 hố, bằng 49,57% kế hoạch. Nhiều địa phương đạt và vượt tiến độ, như xã Mường Lạn hoàn thành 100% kế hoạch; 12 xã vượt chỉ tiêu, gồm: Nà Tấu, Búng Lao, Tuần Giáo, Mường Mùn, Chiềng Sinh, Mường Phăng, Na Son, Pu Nhi, Tủa Chùa, Mường Tùng, Thanh Nưa, Thanh Yên. Các địa phương còn lại đang tăng tốc triển khai, phấn đấu hoàn thành mục tiêu.
Ông Nguyễn Thế Trung, Chủ tịch UBND xã Mường Lạn cho biết: “Xã xác định lấy lực lượng tại chỗ làm nòng cốt, đồng thời huy động sự hỗ trợ của dân quân tự vệ và lực lượng vũ trang tham gia đào hố, bảo đảm thực hiện đúng quy trình kỹ thuật về kích thước hố và mật độ trồng theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Các tổ công tác, kỹ thuật bám sát cơ sở hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc và nghiệm thu ngay trong quá trình triển khai. UBND xã phát động phong trào thi đua “Chiến sĩ đào hố giỏi - Hộ gia đình đào hố giỏi - Xã hoàn thành sớm, đảm bảo chất lượng”, tạo khí thế thi đua sôi nổi. Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, đến nay xã đã đào được gần 182.000 hố trồng cà phê, mắc ca, hoàn thành 100% kế hoạch được giao”.
Việc chuẩn bị nguồn giống cà phê, mắc ca được chuẩn bị khẩn trương bảo đảm đủ số lượng, đúng tiêu chuẩn chất lượng. Năm 2026, tỉnh Điện Biên dự kiến trồng mới 12.000ha cây trồng, trong đó có 5.930ha cà phê, 5.930ha mắc ca trồng xen và 140ha mắc ca trồng thuần. Tuy nhiên, tổng diện tích người dân đăng ký trồng hai loại cây này trên địa bàn tỉnh đạt 17.683ha, trong đó cà phê 12.444ha, mắc ca 5.239ha (trồng xen 4.918ha, trồng thuần 322ha).
Đến nay, tổng diện tích cây giống cà phê do các xã hỗ trợ và người dân tự gieo ươm đạt 5.458ha, tương đương 92,05% nhu cầu theo kế hoạch. Hiện cây giống đã được giâm bầu, phát triển từ 3 - 5 lá, sinh trưởng tốt, đủ điều kiện xuống giống trong khung thời vụ tháng 5 - 6/2026. Tuy nhiên, nguồn giống vẫn còn thiếu khoảng 6.985ha so với nhu cầu đăng ký, chủ yếu do diện tích đăng ký tăng nhanh, một số địa phương chưa kịp chủ động nguồn ươm cây giống. Khắc phục nguồn cung cấp cây giống, các xã tích cực kết nối với cơ sở sản xuất đủ điều kiện, bảo đảm nguồn gốc, chất lượng giống theo quy chuẩn, kịp thời bổ sung phục vụ sản xuất.
Ông Nguyễn Thanh Lâm, Phó Chủ tịch UBND xã Na Son cho biết: “Năm 2026, xã đặt mục tiêu trồng từ 150 - 200ha cà phê và 50ha mắc ca. Do không triển khai ươm giống tại chỗ, địa phương đã chủ động liên hệ các cơ sở đủ điều kiện cung ứng cây giống, bảo đảm số lượng và chất lượng phục vụ kế hoạch trồng mới”.
Doanh nghiệp tư nhân Tuấn Anh Mường Ảng hiện đang sở hữu hơn 620 cây đầu dòng giống cà phê chè Catimor. Nắm bắt chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh, trọng tâm là chuyển đổi cây trồng trên nương sang các loại cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao như cà phê, mắc ca, đơn vị đã chủ động gieo ươm cây giống phục vụ mùa trồng mới. Ông Nguyễn Văn Tứ, Giám đốc Doanh nghiệp tư nhân Tuấn Anh Mường Ảng cho biết: “Hiện nay, đơn vị đã chuẩn bị được khoảng 4 - 5 triệu cây cà phê giống, đảm bảo cung ứng cho khoảng 150.000ha. Cây giống đang ở giai đoạn 3 - 5 lá, sinh trưởng tốt, dự kiến xuất vườn vào tháng 6, kịp thời phục vụ nhu cầu sản xuất của các địa phương”.
Đối với nguồn giống mắc ca, hiện toàn tỉnh có 3 cơ sở sản xuất, kinh doanh với quy mô cung ứng khoảng 90.000 cây. Các doanh nghiệp chủ động liên kết, nhập giống từ các địa phương như: Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Lào Cai… Theo tính toán, để hoàn thành mục tiêu của Kế hoạch 1850, toàn tỉnh cần khoảng 857.260 cây giống mắc ca, vì vậy việc huy động nguồn giống từ cả trong và ngoài tỉnh là giải pháp tất yếu trong giai đoạn hiện nay.
Ông Hà Lương Hồng, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm cho biết: “Hàng năm, Chi cục Kiểm lâm đều tổ chức kiểm tra việc chấp hành các quy định về quản lý giống cây trồng lâm nghiệp và hoạt động sản xuất, gieo ươm của các tổ chức, đơn vị trên địa bàn. Qua đó, kịp thời tham mưu cho Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành văn bản chấn chỉnh, tăng cường quản lý chất lượng cây giống. Dự kiến trong tháng 5/2026, Chi cục tiếp tục kiểm tra toàn diện công tác quản lý và sản xuất giống lâm nghiệp, nhằm bảo đảm chất lượng cây giống trước khi bước vào cao điểm xuống giống”.
Cấp ủy, chính quyền địa phương vào cuộc quyết liệt; người dân hưởng ứng tích cực; các cơ quan chuyên môn đồng hành sát sao... tất cả đã sẵn sàng bước vào vụ trồng cà phê, mắc ca năm 2026. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đồng bộ, kỳ vọng vụ sản xuất mới sẽ hoàn thành 100% kế hoạch, bảo đảm hiệu quả cao và phát triển bền vững.