Thực hiện Quyết định số 167/QĐ-TTg ngày 8/2/2022 của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện chương trình hỗ trợ doanh nghiệp khu vực tư nhân kinh doanh bền vững giai đoạn 2022 – 2025, UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách tạo điều kiện thuận lợi cho kinh tế tư nhân phát triển. Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ, tăng cường liên kết sản xuất – tiêu thụ, hỗ trợ khởi nghiệp và phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa...

Để chương trình đạt hiệu quả, tỉnh Điện Biên chú trọng nâng cao nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp về vai trò của kinh doanh bền vững, coi đây là nền tảng quan trọng thúc đẩy sự chuyển đổi về tư duy và cách làm. Công tác đào tạo, bồi dưỡng năng lực quản trị, điều hành và phát triển thị trường được triển khai thường xuyên. Hoạt động xúc tiến thương mại trở thành điểm sáng với việc tổ chức, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các hội chợ, triển lãm trong và ngoài tỉnh, trong đó có 19 sự kiện quy mô lớn, đồng thời mở rộng kết nối với thị trường quốc tế như Lào, Trung Quốc.

Trong lĩnh vực khuyến công, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã đã được hỗ trợ đầu tư máy móc, thiết bị, từng bước nâng cao năng lực chế biến và chất lượng sản phẩm. Một số mô hình hỗ trợ cụ thể như: Hỗ trợ máy đóng gói trà cho HTX Cà gai leo Tủa Chùa; máy tách màu cà phê cho HTX Minh Duy xã Mường Ảng... giúp nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm nông nghiệp địa phương.

Ông Nguyễn Đỗ Hiệp, Giám đốc HTX Cà gai leo Tủa Chùa chia sẻ, được hỗ trợ máy đóng gói trà đã giúp HTX chủ động hơn trong khâu hoàn thiện sản phẩm, bảo đảm chất lượng đồng đều, mẫu mã đẹp, đáp ứng yêu cầu của thị trường. Nếu trước đây việc đóng gói chủ yếu làm thủ công, năng suất thấp, khó kiểm soát chất lượng thì nay quy trình được cải thiện rõ rệt, tiết kiệm thời gian, giảm chi phí nhân công và nâng cao giá trị sản phẩm. Nhờ đó, sản phẩm cà gai leo của HTX không chỉ tiêu thụ thuận lợi trong tỉnh mà từng bước mở rộng ra thị trường ngoài tỉnh.

Năm 2024, từ nguồn kinh phí khuyến công địa phương, tỉnh đã hỗ trợ máy móc chế biến cà phê cho Cơ sở chế biến cà phê Hà Chung, xã Mường Ảng với tổng kinh phí 150 triệu đồng. Sự hỗ trợ này giúp cơ sở từng bước hiện đại hóa dây chuyền sản xuất mở ra cơ hội nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường.

Chị Bùi Thị Việt Hà, đại diện Cơ sở chế biến cà phê Hà Chung cho biết: Trước đây, phần lớn công đoạn chế biến vẫn thực hiện thủ công hoặc bằng thiết bị đơn giản nên năng suất thấp, chất lượng sản phẩm chưa đồng đều, đặc biệt là khâu sơ chế và làm sạch hạt. Từ khi được hỗ trợ máy móc, quy trình chế biến được cải thiện, hạt cà phê sau chế biến đảm bảo đồng đều hơn về kích thước, màu sắc và độ sạch, qua đó nâng cao giá trị sản phẩm. Nhờ có máy móc hỗ trợ, cơ sở giảm chi phí nhân công, rút ngắn thời gian chế biến. Sản phẩm làm ra được khách hàng đánh giá cao hơn, đầu ra ổn định hơn so với trước đây.

Một kết quả đáng ghi nhận khác trong thực hiện chính sách hỗ trợ đã từng bước hình thành hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Hiện nay, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh dần quan tâm hơn đến việc bảo hộ, xác lập quyền sở hữu trí tuệ như một công cụ quan trọng để bảo vệ thương hiệu và nâng cao giá trị sản phẩm. Toàn tỉnh có 205 đơn đăng ký bảo hộ sở hữu công nghiệp – con số cho thấy sự thay đổi tích cực về tư duy phát triển theo hướng bài bản, chuyên nghiệp. Cùng với đó, thông qua nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh đã có 7 sản phẩm được hỗ trợ xây dựng và bảo hộ nhãn hiệu tập thể, tiêu biểu như: Bí xanh Tìa Dình, Lạc đỏ Na Son, Khoai sọ Phì Nhừ, Dứa quả Na Sang…

Trong lĩnh vực công nghệ, tỉnh đã triển khai hỗ trợ xây dựng và áp dụng chương trình đảm bảo đo lường cho một số tổ chức, doanh nghiệp, gồm: Công ty Cổ phần Xi măng Điện Biên, Trung tâm Khoa học và Đổi mới sáng tạo thuộc Sở Khoa học và Công nghệ, Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Nam Linh Trang... Hoạt động truy xuất nguồn gốc sản phẩm cũng được chú trọng. Tỉnh phối hợp với Trung tâm Mã số Mã vạch quốc gia hỗ trợ nhiều đơn vị, hợp tác xã xây dựng và áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc trên nền tảng NBC-Trace, đồng thời kết nối với Cổng truy xuất nguồn gốc của tỉnh. 

Hiện nay, khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn tỉnh có 1.491 doanh nghiệp đăng ký hoạt động với tổng vốn điều lệ đăng ký 37.000 tỷ đồng và 820 chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh đăng ký tại địa phương... Khu vực doanh nghiệp tư nhân duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực, đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế và thu ngân sách địa phương. Hiện nay, khu vực kinh tế tư nhân đóng góp khoảng 35% GRDP và sử dụng khoảng 65% tổng số lao động vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, là lực lượng quan trọng thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động, gia tăng năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, góp phần xóa đói, giảm nghèo, ổn định đời sống xã hội.

Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp cho thấy nhiều thách thức. Điện Biên là tỉnh miền núi, hạ tầng thương mại, logistics và công nghệ thông tin hạn chế; doanh nghiệp chủ yếu quy mô nhỏ, năng lực tài chính và quản trị còn yếu. Việc ứng dụng chuyển đổi số, thương mại điện tử chưa bền vững, một số doanh nghiệp còn phụ thuộc vào hỗ trợ. Bên cạnh đó, nguồn lực ngân sách hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng lớn.

Mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030 tỉnh xác định có hơn 1.000 doanh nghiệp thành lập mới, tạo việc làm cho trên 50.000 lao động và xây dựng 2 - 3 mô hình doanh nghiệp bền vững điển hình. Từ những hỗ trợ ban đầu về cơ chế, kỹ thuật, thị trường đến nâng cao năng lực quản trị... cộng đồng doanh nghiệp Điện Biên đang từng bước chuyển mình, chủ động, linh hoạt và bền vững hơn. Dù còn không ít khó khăn song với nền tảng đã được tạo dựng, cùng quyết tâm của chính quyền và sự năng động của cộng đồng doanh nghiệp, khu vực kinh tế tư nhân Điện Biên hoàn toàn có cơ sở để bứt phá mạnh mẽ hơn và đóng góp ngày càng lớn cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.