Thay vì bị động, nhiều doanh nghiệp đã chủ động tìm giải pháp thích ứng, từng bước duy trì hoạt động và ổn định thị trường.

Theo các doanh nghiệp vận tải, chi phí nhiên liệu hiện chiếm khoảng 30 - 40% tổng chi phí vận hành, tùy theo loại hình phương tiện và điều kiện khai thác. Khi giá xăng dầu tăng, mỗi chuyến xe đều phải “gánh” thêm chi phí đáng kể, kéo theo lợi nhuận sụt giảm, thậm chí có thời điểm rơi vào tình trạng hòa vốn hoặc thua lỗ. Với các tuyến cố định, đặc biệt là tuyến liên tỉnh đường dài, các phương tiện chủ yếu di chuyển trên địa hình đồi núi, đèo dốc, mức tiêu hao nhiên liệu thường cao hơn. Cùng với đó, chi phí bảo dưỡng, nhân công và khấu hao phương tiện cũng đồng loạt tăng, đẩy tổng chi phí vận hành lên mức cao.

Hợp tác xã Vận chuyển khách, hàng hóa và dịch vụ hiện đang có 60 xe khách khai thác các tuyến cố định nội tỉnh (Điện Biên – Mường Nhé, Điện Biên – Tủa Chùa, Điện Biên – Mường Luân) và liên tỉnh đi Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Tuyên Quang, Lào Cai.

Ông Trần Văn Nghĩa, Phó Giám đốc Hợp tác xã Vận chuyển khách, hàng hóa và dịch vụ cho biết: “Từ sau Tết Nguyên đán đến nay, lượng hành khách và hàng hóa giảm khoảng 30 - 40% so với trước. Trong khi đó, chi phí nhiên liệu tăng mạnh kéo theo chi phí vận hành đội lên cao, nhưng giá vé không thể điều chỉnh tương ứng và liên tục. Điều này khiến nhiều chuyến xe có lợi nhuận rất thấp, thậm chí chỉ hòa vốn, có nhà xe phải chấp nhận bù lỗ để duy trì tuyến”.

Trước áp lực chi phí gia tăng, để duy trì hoạt động có lãi, giải pháp đầu tiên mà các đơn vị vận tải tính đến và kiến nghị là điều chỉnh tăng giá vé, cước vận chuyển. Trên cơ sở đề xuất của đơn vị, các sở, ngành và cơ quan quản lý nhà nước đã xem xét, chấp thuận mức tăng giá cước vận tải hành khách bình quân trên địa bàn tỉnh khoảng 17,4%.

Đến ngày 16/3, toàn tỉnh đã có 7 đơn vị vận tải tuyến cố định và xe buýt thực hiện kê khai điều chỉnh giá vé trên tổng số 87 tuyến, với mức tăng bình quân khoảng 17% (dao động chủ yếu từ 14% đến 19% tùy theo loại hình và cự ly khai thác). Như Công ty Cổ phần Vận tải ô tô Điện Biên điều chỉnh 12 tuyến, HTX Vận chuyển khách HH&DV điều chỉnh 17 tuyến, DNTN vận tải hành khách và hàng hóa Thành Chi điều chỉnh 11 tuyến; Công ty Cổ phần Du lịch Xuân Long điều chỉnh 14 tuyến liên tỉnh và 1 tuyến xe buýt...

Giải pháp điều chỉnh tăng giá vé, cước dịch vụ giúp các đơn vị vận tải “gỡ” được một phần khó khăn, song vẫn chưa theo kịp tốc độ leo thang của giá nhiên liệu. Ông Trần Văn Nghĩa cho biết, thời điểm doanh nghiệp thực hiện tăng giá vé, giá dầu ở mức khoảng 26.000 đồng/lít, trong khi hiện nay đã tăng lên khoảng 34.000 đồng/lít. Với mức tăng nhanh như vậy, việc điều chỉnh giá vé vừa qua chưa đủ bù đắp chi phí, khiến áp lực tài chính đối với doanh nghiệp vẫn rất lớn. Do đó, các đơn vị tiếp tục kiến nghị cơ quan chức năng xem xét điều chỉnh giá cước trong thời gian tới.

Tăng giá dịch vụ được xem là giải pháp trực tiếp để bù đắp chi phí nhiên liệu, đảm bảo duy trì lợi nhuận. Tuy nhiên, không thể áp dụng thường xuyên, bởi việc điều chỉnh còn phải cân nhắc đến nhu cầu đi lại và khả năng chi trả của hành khách. Do đó tối ưu hóa hoạt động khai thác được xem là giải pháp then chốt.

Các đơn vị rà soát, điều chỉnh lộ trình, sắp xếp lại biểu đồ chạy xe, hạn chế tối đa tình trạng xe chạy rỗng hoặc không đủ tải; kết hợp vận chuyển hành khách với hàng hóa trên cùng hành trình để nâng cao hiệu quả. Đồng thời tăng cường tuyên truyền, nâng cao ý thức tiết kiệm nhiên liệu cho đội ngũ lái xe thông qua chương trình tập huấn, hướng dẫn kỹ năng điều khiển phương tiện an toàn, tiết kiệm. Công tác bảo dưỡng, kiểm tra kỹ thuật phương tiện được thực hiện thường xuyên đảm bảo xe vận hành ổn định, giảm hao phí nhiên liệu. Đáng chú ý, nhiều đơn vị đã ứng dụng công nghệ trong quản lý, giám sát hành trình, kiểm soát mức tiêu hao nhiên liệu của từng phương tiện, qua đó kịp thời điều chỉnh, nâng cao hiệu quả vận hành.

Nhà xe Tiến Hùng hiện khai thác 2 xe chạy tuyến liên tỉnh Điện Biên – Lào Cai. Đại diện nhà xe cho biết: “Đơn vị tăng cường rà soát, đánh giá nhu cầu vận chuyển theo từng ngày để xây dựng phương án điều xe linh hoạt. Thời điểm lượng khách thấp, nhà xe bố trí phương tiện chạy luân phiên nhằm tối ưu chi phí vận hành. Cách làm này vừa đảm bảo duy trì hoạt động ổn định của tuyến, vừa góp phần tiết giảm chi phí trong điều kiện khó khăn hiện nay”.

Các doanh nghiệp kiến nghị các sở, ngành liên quan tiếp tục xem xét điều chỉnh giá vé, cước vận tải phù hợp với biến động chi phí, đồng thời nghiên cứu giảm định mức số chuyến xe/tháng để thích ứng với nhu cầu thực tế trong giai đoạn khó khăn.

Ông Nguyễn Quốc Mạnh, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Điện Biên cho biết: “Hiệp hội đã chủ động tổ chức làm việc với doanh nghiệp vận tải trên địa bàn thảo luận giải pháp ứng phó với biến động giá xăng dầu. Đồng thời, tổng hợp kiến nghị, đề xuất của doanh nghiệp để kịp thời chuyển tới cơ quan chức năng xem xét, giải quyết. Hiệp hội đã đề nghị Sở Xây dựng xem xét không xử phạt đối với các đơn vị không đảm bảo đủ số chuyến theo định mức trong giai đoạn khó khăn; kiến nghị Bến xe khách tỉnh giảm một số khoản phí nhằm hỗ trợ doanh nghiệp giảm áp lực chi phí. Trong trường hợp giá nhiên liệu tiếp tục diễn biến tăng, Hiệp hội sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các giải pháp phù hợp, đồng thời kiến nghị cơ quan thuế đồng hành, có cơ chế hỗ trợ để các đơn vị ổn định hoạt động, từng bước vượt qua khó khăn”.

Ông Bùi Vĩnh Phú, Trưởng phòng Quản lý vận tải và An toàn giao thông, Sở Xây dựng cho biết: “Thời gian tới, Sở tiếp tục theo dõi sát diễn biến giá xăng dầu và tình hình hoạt động vận tải trên địa bàn. Đồng thời, ngành chức năng chủ động nắm bắt tình hình vận tải hành khách, hàng hóa nhằm đảm bảo hoạt động thông suốt, đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân và lưu thông hàng hóa trên địa bàn. Đối với các kiến nghị, đề xuất của đơn vị, doanh nghiệp vận tải, sở sẽ nghiên cứu, xem xét và triển khai giải pháp hỗ trợ phù hợp”.

Trong bối cảnh giá xăng dầu biến động mạnh, từ việc tối ưu hóa vận hành, tiết giảm chi phí đến đẩy mạnh ứng dụng công nghệ... mỗi doanh nghiệp vận tải đều nỗ lực tìm hướng đi phù hợp để duy trì hoạt động, góp phần giữ vững hoạt động vận tải ổn định, đảm bảo lưu thông hàng hóa, đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân trong bối cảnh nhiều biến động.