Gia đình ông Lò Văn Pâng, xã Nà Tấu là một trong những điển hình trong sản xuất, kinh doanh giỏi ở địa phương. Bên cạnh phát triển các loại cây trồng mắc ca, dong riềng, năm 2021, ông Pâng đầu tư gần 500 triệu đồng xây dựng chuồng trại nuôi dê sinh sản. Ban đầu, ông chỉ nuôi vài chục con, song qua quá trình chăm sóc, nhận thấy dê sinh trưởng nhanh, ít dịch bệnh, hiệu quả kinh tế cao, ông quyết định mở rộng quy mô đàn. Đến nay, gia đình ông luôn duy trì nuôi trên 300 con gồm dê sinh sản và dê thịt theo mô hình chăn nuôi tuần hoàn. Toàn bộ lượng phân phát sinh trong quá trình chăn nuôi được ông thu gom, xử lý theo quy trình, sử dụng làm phân bón cho cây trồng.

Ông Lò Văn Pâng chia sẻ: Áp dụng mô hình chăn nuôi tuần hoàn giúp chúng tôi xử lý hiệu quả nhiều vấn đề trong sản xuất. Khu vực chăn nuôi được bảo đảm vệ sinh, hạn chế mùi hôi, ruồi muỗi, đặc biệt là giảm chi phí đầu tư phân bón, qua đó nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

Ở bản Bó Giáng, xã Tuần Giáo, việc tận dụng phụ phẩm từ chăn nuôi giúp gia đình ông Lò Văn Ngoai nâng cao hiệu quả sản xuất. Hiện nay, với sự hỗ trợ của máy ép phân dạng viên, toàn bộ lượng phân phát sinh trong chăn nuôi được thu gom, xử lý và tái sử dụng làm phân bón hữu cơ cho cây trồng, góp phần giảm ô nhiễm môi trường và tiết kiệm chi phí sản xuất.

Ông Ngoai cho biết, trước đây gia đình chăn nuôi theo hình thức thả rông, sau đó chuyển sang nuôi nhốt và áp dụng các biện pháp xử lý chất thải theo hướng tuần hoàn. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, thời gian sinh trưởng của vật nuôi được rút ngắn, kiểm soát dịch bệnh; cây trồng sinh trưởng tốt, năng suất cao hơn, hạn chế tác động tiêu cực từ việc sử dụng thuốc và phân bón hóa học.

Đồng hành giúp người dân phát triển chăn nuôi bền vững gắn với bảo vệ môi trường, thời gian qua, tỉnh đã khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ nông dân đầu tư sản xuất phân bón hữu cơ, tận dụng tối đa phụ phẩm nông - lâm nghiệp và chất thải chăn nuôi để ủ làm phân. Bên cạnh đó, chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, đẩy mạnh chuyển giao khoa học kỹ thuật, xây dựng mô hình điểm để nhân rộng gắn với phát triển chuỗi giá trị nông sản hữu cơ.

Cụ thể hóa chủ trương của tỉnh, giai đoạn 2022 - 2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Tổ chức Nghiên cứu và Chuyển giao công nghệ (GRET) do Pháp tài trợ triển khai dự án “Chuyển đổi nông nghiệp sinh thái và Hệ thống thực phẩm an toàn ở Việt Nam - ASSET” tại 2 huyện Điện Biên và Tuần Giáo cũ. Dự án triển khai 7 nội dung: Phát triển thức ăn thô xanh và chăn nuôi; cải thiện an toàn thức ăn chăn nuôi; bảo vệ cây trồng theo hướng nông nghiệp sinh thái; truyền thông và nâng cao nhận thức về nông nghiệp sinh thái...

Hội Nông dân tỉnh triển khai mô hình thí điểm thu gom, phân loại, xử lý rác thải hữu cơ thành phân bón tại hộ gia đình trên địa bàn 6 xã của huyện Điện Biên cũ. Mô hình thực hiện trong năm 2025 với sự tham gia của 372 hộ hội viên nông dân. Tham gia mô hình, các hộ được tập huấn kỹ thuật phân loại rác tại nguồn, hướng dẫn quy trình ủ phân hữu cơ, hỗ trợ thùng phân loại rác và chế phẩm sinh học phục vụ xử lý rác thải hữu cơ.

Bà Lò Thị Hoa, bản Mển, xã Thanh Nưa chia sẻ: Mô hình do Hội Nông dân tỉnh triển khai thực sự mang lại hiệu quả thiết thực đối với người dân. Chúng tôi được hướng dẫn cách phân loại rác tại nguồn, tận dụng rác thải hữu cơ để ủ thành phân bón, qua đó tạo thêm nguồn dinh dưỡng bổ sung cho cây trồng. Điều quan trọng là mô hình đã khắc phục tình trạng rác thải vứt bừa bãi, tạo môi trường sống trong lành, bảo đảm sức khỏe cho gia đình và cộng đồng.

Triển khai từ tháng 3/2025, mô hình thu gom, phân loại, xử lý rác thải hữu cơ thành phân bón tại hộ gia đình đã có những chuyển biến tích cực. Phần lớn lượng rác thải hữu cơ phát sinh trong sinh hoạt và chăn nuôi tại các hộ tham gia được thu gom, xử lý ngay tại gia đình, giảm đáng kể lượng rác thải phải vận chuyển, xử lý tập trung. Nguồn phân hữu cơ sau ủ được sử dụng bón cho cây trồng, giảm chi phí đầu tư phân bón hóa học, cải thiện độ phì của đất, nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

Theo đánh giá của Hội Nông dân tỉnh, mô hình đã giảm ô nhiễm môi trường nông thôn, hạn chế mùi hôi, ruồi muỗi và nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen sinh hoạt, sản xuất của người dân theo hướng thân thiện với môi trường. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục nhân rộng mô hình xử lý rác thải hữu cơ gắn với phát triển chăn nuôi, trồng trọt theo hướng tuần hoàn trên địa bàn tỉnh.