Với chiều dài gần 6km, tổng mức đầu tư 90 tỷ đồng, dự án Đường từ quốc lộ 279 đi bản Mánh Đanh có phạm vi thu hồi đất liên quan đến 200 hộ gia đình, cá nhân. Ngay từ khi triển khai, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng được xác định là khâu then chốt, quyết định trực tiếp đến tiến độ thực hiện dự án. Tuy nhiên, thực tế cho thấy đây cũng là nội dung phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc nhất.

Ông Trần Minh Giáp, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Ảng cho biết: Trước thời điểm sắp xếp đơn vị hành chính, UBND huyện Mường Ảng (cũ) đã phê duyệt 6 phương án bồi thường, hỗ trợ cho 81 hộ gia đình, cá nhân với tổng diện tích thu hồi hơn 23.193m², tổng kinh phí trên 7,6 tỷ đồng. Dù đạt được những kết quả bước đầu, song quá trình triển khai vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, nhất là trong công tác xác minh nguồn gốc đất, hồ sơ pháp lý và sự đồng thuận của một bộ phận người dân.

Sau ngày 1/7/2025, khi chính quyền địa phương 2 cấp chính thức vận hành, UBND xã Mường Ảng tiếp nhận toàn bộ nhiệm vụ liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng dự án. Qua rà soát cho thấy, một số hồ sơ xác minh nguồn gốc đất từ giai đoạn trước chưa đảm bảo chặt chẽ. Có trường hợp thiếu biên bản họp, thông tin chưa thống nhất, thậm chí phát sinh tranh chấp, chồng lấn giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Một số hộ dân đi làm ăn xa hoặc bận sản xuất nông nghiệp theo mùa vụ... gây khó khăn cho việc tổ chức họp dân, tuyên truyền và xác minh lại hồ sơ.

Bên cạnh đó, tại một số vị trí, mốc giới thu hồi đất chưa rõ ràng, nhất là khu vực chồng lấn với Dự án Hồ chứa nước Ẳng Cang dẫn đến người dân còn băn khoăn, chưa thống nhất phương án bồi thường. Việc phối hợp giữa các đơn vị trong một số thời điểm chưa thật sự đồng bộ, hồ sơ kỹ thuật, trích đo địa chính, đơn giá bồi thường tài sản có nội dung phải điều chỉnh nhiều lần, kéo dài thời gian thẩm định, phê duyệt phương án.

“Khi xã tiếp nhận nhiệm vụ, khối lượng công việc rất lớn, trong khi nhiều tồn tại từ giai đoạn trước chưa được xử lý dứt điểm. Nếu không rà soát, làm lại một cách chặt chẽ thì rất khó bảo đảm tiến độ và tạo sự đồng thuận trong Nhân dân” - ông Trần Minh Giáp nhấn mạnh.

Những khó khăn, vướng mắc trên cùng hàng loạt công việc cần phải giải quyết ngay sau khi chính quyền 2 cấp vận hành khiến tiến độ giải phóng mặt bằng của dự án có thời điểm chậm so với yêu cầu. Tuy nhiên, thay vì né tránh, UBND xã Mường Ảng xác định rõ trách nhiệm, coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm cần tập trung tháo gỡ từng bước, từng việc cụ thể.

Với tinh thần chủ động, quyết liệt, UBND xã Mường Ảng triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ các “nút thắt” trong công tác giải phóng mặt bằng. Trước hết, xã phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý dự án và Phát triển quỹ đất khu vực 1, Ban Quản lý các công trình giao thông tỉnh (đơn vị chủ đầu tư) xác minh lại nguồn gốc đất đối với toàn bộ 200 hộ dân thuộc diện thu hồi đất. Việc xác minh được thực hiện công khai, dân chủ, có sự tham gia của các tổ chức đoàn thể, đại diện khu dân cư. Bên cạnh đó, xã đặc biệt chú trọng công tác dân vận, coi đây là giải pháp then chốt tạo sự đồng thuận. Xã thành lập tổ tuyên truyền, vận động, phân công cán bộ, đảng viên phụ trách từng địa bàn, từng hộ dân, chủ động tổ chức các cuộc họp, giải thích cụ thể chủ trương, chính sách, làm rõ quyền lợi, trách nhiệm của người dân khi Nhà nước thu hồi đất.

“Mưa dầm thấm lâu”, bằng sự kiên trì, gần gũi, lắng nghe và đối thoại thẳng thắn, nhiều hộ dân trước đây còn băn khoăn dần hiểu và đồng thuận với chủ trương của dự án, tự nguyện nhận tiền bồi thường, bàn giao mặt bằng, tạo điều kiện thuận lợi để đơn vị thi công triển khai các hạng mục theo kế hoạch. Điển hình như gia đình ông Lò Văn Xích, bản Cói Bánh. Gia đình ông có 6 khẩu, 3 thế hệ cùng sinh sống trên một thửa đất. Khi triển khai dự án, khoảng 100m² đất của gia đình bị thu hồi. Ban đầu gia đình ông cũng băn khoăn, chưa đồng ý ngay vì lo ảnh hưởng đến sinh hoạt, chỗ ở của các cháu nhỏ. Nhưng sau nhiều lần được cán bộ xã trao đổi, giải thích chính sách, mức hỗ trợ và phương án thi công, gia đình đã hiểu và thống nhất bàn giao mặt bằng.

Trường hợp gia đình ông Cầm Nhân Muôn, bản Hón Sáng cũng trải qua quá trình vận động, thuyết phục tương tự khi có diện tích đất nằm trong phạm vi thu hồi. Do vậy, cán bộ xã nhiều lần phải xuống tận hộ cùng đại diện bản và đơn vị chuyên môn kiểm tra thực địa, đối chiếu hồ sơ, giải thích cụ thể từng nội dung liên quan. Ông Muôn chia sẻ: “Nhà nước làm đường là việc chung, khi được giải thích thấu đáo, gia đình tôi yên tâm và sẵn sàng bàn giao mặt bằng để dự án được triển khai”.

Nhờ cách làm chủ động, linh hoạt và quyết liệt, đến nay 100% số hộ dân trong diện bị ảnh hưởng được xác minh nguồn gốc đất. Toàn dự án đã phê duyệt 12 phương án bồi thường, hỗ trợ với tổng diện tích hơn 40.101m², tổng kinh phí trên 22,8 tỷ đồng. Riêng giai đoạn từ sau ngày 1/7/2025 đến hết năm 2025, UBND xã Mường Ảng đã phê duyệt 6 phương án cho 71 hộ với tổng kinh phí hơn 16,2 tỷ đồng. Điều này cho thấy sự chuyển biến tích cực và quyết tâm cao của cấp ủy, chính quyền xã Mường Ảng trong công tác GPMB.

Theo ông Trần Minh Giáp, tiến độ được phê duyệt dự án đến năm 2026. Thời gian còn lại không nhiều, trong khi khối lượng công việc vẫn rất lớn. Hiện nay, các đơn vị thi công đang khẩn trương triển khai các bước, các khâu theo kế hoạch, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh trong quá trình thi công, bảo đảm đẩy nhanh tiến độ và tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

Với sự vào cuộc đồng bộ của cấp ủy, chính quyền xã Mường Ảng, sự đồng thuận của người dân, dự án Đường từ quốc lộ 279 đi bản Mánh Đanh được kỳ vọng sẽ về đích đúng tiến độ, góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông, mở ra động lực phát triển mới cho xã Mường Ảng trong những năm tới.