Dự án Quản lý đa thiên tai lưu vực sông Nậm Rốm là công trình trọng điểm của tỉnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong phòng chống thiên tai, chống ngập úng, sạt lở, cải thiện môi trường, chỉnh trang đô thị và tạo cảnh quan khu vực trung tâm tỉnh Điện Biên. Tuy nhiên, quá trình triển khai, công tác GPMB từng trở thành “điểm nghẽn” lớn nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công.

Tổng diện tích đất cần thu hồi của toàn dự án là 88,34ha, liên quan đến 521 hộ gia đình, tổ chức và cá nhân. Có thời điểm, số lượng lớn hộ dân chưa đồng thuận bàn giao mặt bằng. Đến thời điểm ngày 3/4, mới có xã Thanh Nưa hoàn thành GPMB. Xã Thanh Yên có diện tích thu hồi 9,36ha của 45 hộ dân nhưng mới có 36 hộ bàn giao. Phường Mường Thanh có tổng diện tích thu hồi 24,62ha của 143 hộ dân, vẫn còn 3 hộ vướng mắc. Đặc biệt, phường Điện Biên Phủ là địa bàn có khối lượng GPMB lớn nhất với 46,16ha của 236 hộ dân, còn 35 hộ chưa bàn giao mặt bằng.

Trong khi thời gian thực hiện dự án không còn nhiều, khối lượng công việc lớn, việc chậm bàn giao mặt bằng làm gia tăng áp lực tiến độ. Trước thực trạng đó, UBND tỉnh đã quyết liệt chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Trọng tâm được xác định là tăng cường tuyên truyền, vận động và đối thoại trực tiếp với người dân để kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, giải đáp kiến nghị, tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Đồng thời, các phương án bồi thường, hỗ trợ được rà soát, hoàn thiện theo hướng đúng quy định, sát thực tế, bảo đảm hài hòa lợi ích. Thông tin liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, nguồn gốc đất đều được công khai, minh bạch nhằm củng cố niềm tin của người dân vùng dự án.

Vướng mắc về thủ tục, hồ sơ pháp lý được tập trung tháo gỡ; trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, từng cá nhân được phân công cụ thể. Công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường nhằm đôn đốc tiến độ và kịp thời xử lý phát sinh. Đối với các trường hợp cố tình không chấp hành, cơ quan chức năng hoàn thiện hồ sơ để thực hiện cưỡng chế theo đúng quy định pháp luật.

Bằng sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan, đơn vị, đến nay, công tác GPMB dự án đã đạt kết quả tích cực. Tổng diện tích đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ là 85,86ha, đạt 97,2%; diện tích đã bàn giao mặt bằng theo quyết định phê duyệt 85,61ha, đạt 96,9%. Tổng diện tích dự án đã nhận bàn giao đạt 86,77/88,34ha, tương đương 98,2%. Hiện diện tích chưa bàn giao chỉ còn 1,24ha. Trong đó, xã Thanh Nưa, Thanh Yên và phường Mường Thanh đã hoàn thành công tác bồi thường, GPMB và bàn giao đầy đủ mặt bằng sạch với tổng diện tích đất thu hồi hơn 42ha. Riêng phường Điện Biên Phủ đã nhận bàn giao 45,13/46,15ha.

Trước đây, công tác GPMB tại xã Thanh Yên tồn tại nhiều vướng mắc liên quan đến xác minh nguồn gốc đất, đất công ích do xã quản lý và các trường hợp chưa đồng thuận nhận tiền đền bù. Đến thời điểm đầu tháng 4, toàn xã vẫn còn 4 hộ chưa nhận tiền, chưa bàn giao mặt bằng với diện tích hơn 5.400m²; 13 hộ đang canh tác trên quỹ đất 5% do UBND xã quản lý cùng nhiều trường hợp có chung vướng mắc về nguồn gốc đất.

Trước tình hình đó, UBND xã Thanh Yên đã thành lập các tổ công tác với đầy đủ thành phần trực tiếp xuống từng hộ dân vận động, giải thích và tháo gỡ khó khăn cho từng trường hợp cụ thể. Ông Nguyễn Gia Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Yên cho biết: “UBND xã thành lập các tổ công tác xuống từng hộ dân để rà soát, đối chiếu hồ sơ, lắng nghe ý kiến người dân. Đồng thời, xã lấy ý kiến của nguyên lãnh đạo xã qua nhiều thời kỳ để bổ sung thông tin về nguồn gốc đất vùng dự án. Sau khi từng trường hợp đã thống nhất, xã mới tổ chức họp dân để lấy ý kiến khu dân cư. Khi từng hộ dân đồng thuận thì tập thể khu dân cư cũng đồng thuận triển khai”.

Không chỉ tập trung giải quyết hồ sơ, xã Thanh Yên quan tâm đến sinh kế của người dân sau thu hồi đất. Do phần lớn diện tích nằm trong vùng dự án là đất canh tác, UBND xã chủ động tìm quỹ đất sản xuất để hỗ trợ, bố trí cho các hộ dân bị ảnh hưởng. Với cách làm linh hoạt, sát thực tế và đặt quyền lợi người dân lên hàng đầu, đến nay 100% hộ dân tại xã Thanh Yên đã đồng thuận bàn giao mặt bằng cho dự án.

Theo ông Nguyễn Thái Bình, Giám đốc Ban Quản lý dự án các công trình nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh, để tháo gỡ “nút thắt” GPMB, Ban Giám đốc đã tổ chức họp với các tổ công tác rà soát cụ thể từng trường hợp, từng gói thầu, từng địa bàn nhằm xác định rõ nguyên nhân vướng mắc và có giải pháp xử lý phù hợp. Ban phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng tổ công tác, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan để giải quyết dứt điểm từng trường hợp. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động để người dân hiểu rõ ý nghĩa của dự án, từ đó đồng thuận và bàn giao mặt bằng.

Ngay sau khi có mặt bằng, Ban Quản lý dự án yêu cầu các nhà thầu khẩn trương triển khai thi công, lập tiến độ tổng thể và tiến độ chi tiết cho từng gói thầu để theo dõi, giám sát. Các nhà thầu tăng cường nhân lực, máy móc, thiết bị, tổ chức thi công liên tục đẩy nhanh tiến độ.

Đến nay, giá trị khối lượng thực hiện toàn dự án ước đạt hơn 75% giá trị hợp đồng. Nhiều hạng mục quan trọng đã hoàn thành hoặc cơ bản hoàn thành. Trong đó, hoàn thành 2 đập dâng; hệ thống điện, lan can, lát đá đường dạo, chòi vọng cảnh, nạo vét và nhiều hạng mục cảnh quan dọc tuyến kè đã triển khai đồng bộ. Đối với các tuyến kè xây mới, nhiều hạng mục đạt khối lượng lớn như: Bê tông kè đứng đạt hơn 10.800m, thi công hàng trăm nghìn tấm đan đúc sẵn và hàng nghìn mét khung dầm. Hiện, các đơn vị tiếp tục hoàn thiện các tuyến kè còn lại, bổ sung hệ thống điện chiếu sáng, thoát nước thải, cây xanh và hạng mục cảnh quan phụ trợ.

Theo ông Nguyễn Thái Bình, Ban Quản lý dự án phấn đấu hoàn thành toàn bộ công tác GPMB trong tháng 5, đồng thời đôn đốc các nhà thầu huy động tối đa nguồn lực, tăng ca, tăng kíp để thi công, quyết tâm hoàn thành công trình trước ngày 31/12/2026.

Tại buổi làm việc với UBND tỉnh Điện Biên, ông Olivier Gilard, Cơ quan Phát triển Pháp (AFD - đơn vị tài trợ dự án) đánh giá cao sự vào cuộc quyết liệt của tỉnh Điện Biên trong công tác GPMB và đôn đốc tiến độ dự án. Theo ông Olivier Gilard, so với các đợt kiểm tra trước, công tác GPMB đã có nhiều chuyển biến tích cực; các hạng mục xây lắp đang được triển khai khẩn trương, bảo đảm tiến độ đề ra.

Từ những chuyển biến tích cực trong công tác GPMB đến nhịp thi công khẩn trương trên công trường, tỉnh Điện Biên quyết tâm đưa dự án Quản lý đa thiên tai lưu vực sông Nậm Rốm cán đích đúng tiến độ. Khi hoàn thành, công trình góp phần nâng cao năng lực phòng chống thiên tai, bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản cho người dân, đồng thời tạo diện mạo mới khang trang, xanh và hiện đại hơn cho trung tâm tỉnh Điện Biên.